Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

.XII.Liber

habꝫ tūc caput toto corꝑe maiꝰ. ſi tūc frangeret̉ oui teſta inueniret̉ caput inclinatuꝫ ſupra crus dextrū eiuſ ale expanſe ſuꝑ caputCompleta aut generatiōe ſinguloꝝ membroꝝ ꝑfecta liniamentatōe rumpit̉ teſta aliqn̄ in die. xviij. vel viceſima. vt patet in gallinis exeunt pulli iam cōpleti et viuificati etaliqn̄ gemelli. ſed inter gemelloſ vnꝰ erit maior alter minor. multotiēs monſtruoſiorſicut di. idem ibideꝫ li. vj. Inter oīa autē animantia in generationis ordine volucres ſequunt̉ nature maximaꝫ honeſtatē. Naꝫ ẜmordinē nature mares feminas ſolicitudine querūt. inuētas diligūt. ipſis pugnantet ꝑiculo ſe exponūt ſolumodo eis quaſiiugalis amoris federe ſe ꝯiungunt. fetꝰ abipſis ꝓcreatos ſolūmo nutriūt atqꝫ paſcūt.Un̄ naturaliter inter ſexū et ſexū iudicant etdiſcernūt exceptis paucis in quibꝰ degenerat natura vt ponit Ariſto. exemplū de p̄dicibus que obliuiſcunt̉ ſexum. vn̄ dicit maſculus ſurgit in maſculū. et femīa in femināet ex tali coitu fiūt oua pullificatiua. īmofiunt ſicut oua venti ſentit̉ etiam ex tali coitu malus fetor. Idem dicit̉ de columba maſculo qn̄ inquit ſenex pōt cōire. ſed ſoluꝫdeoſculat̉ ſaltat ſupra maſculū. et hoc facitqꝛ deoſculat̉ ⁊cͣ. Obſeruant aūt aueſ in generando tꝑis ꝯgruitatē. Nam vernali tꝑe qn̄inſtat tempus generatōnis aues vociferat.mares feminis ſe aſſociant nutibꝰ vocibꝰad amorem mutuum ſe inuitant nidificantouant. pullificāt. pullos generatos nutriūtet educant. ſed cōpleto generatiōis officio acantū ceſſant abinuicē ſe ſeꝑant. et vſqꝫ aditeratu generationis tempꝰ inuicē appropinquāt. Item attendunt̉ aues quo ad habitatōem. ſunt enī quedā volatilia que hūanam vident̉ diligere frequētiam. habitatōneꝫ ſicut galli anſeres galline colūbe ciconiēet yrudines. quedā vero oīno fugiunt timēt abhorrent hominū ꝯuerſatōeꝫ ſicut auesſilueſtres motuoſe fluuiales ſeu paluſtreſquia ẜm varias eoꝝ cōplexiones. varia querūt habitacula. diuerſas ſibi vendicātſiones. que nature ſunt magis frigide ethumide paludes fluuios freq̄ntant ꝓpter

victus acquiſitōeꝫ nidificationē. pullificationem fetuuꝫ educationē. vt auce mergulianates cigni ī quibꝰ ingeniata eſt natura.vt dicit ariſt. vt pedes haberēt latos clauſoset indiuiſos ꝓpter natandi neceſſitatē. vt ſcꝫpedum latitudine aquas ꝓpenſiꝰ pullent.ſic pulſis retro aquis qͣſi remigādo in anterius fortiꝰ ſe extendāt. Caudas etiam habētbreues ne in natādo caude madefacte pondere impedimētū ſentiāt. roſtra aut habentlata vt gramina radices carꝑant aptiusincidāt. colla longa vt faciliꝰ victuꝫ de ꝓfundo attrahāt acq̄rant. Volatilia vero calidioris ſiccioris nature ſūt montuoſa et ruprū cacumīa inhabitāt et frequētant. vt oēsaues p̄de que de preda ſūt viuētes. ſicut ſūtaquile falcones accipitres ꝯſimiles. qͥbꝰdedit natura. vt dicit Ariſt. vngueſ curuoset pedes fortes neruoſos roſtrum curuūet acutum. vt fortius p̄dam retineant et carnem faciliꝰ lanient. Habent aūt hmoī auesmodicum carnis multū plume ſunt magne aīoſitatis. vt ſic ſint motus velocioris etvolatus fortioris. vt dicit Ariſto. Caudaminſuꝑhabent ſubtilē tenuem longā qua involando ſe regūt ſicut gubernaculum regitnaue. Omnes tales aues ẜm Areſto. in li. ij.ſolicitudinē diligūt cum aliquo ſociorumhabitare pn̄t. īmo pulloſ ꝓprios a ſe abijciunt. ſtatim qn̄ poſſunt volare roſtro eosꝑcutientes a nido exire cōpellūt. in ſuoſortio viuere ꝑmittunt. vt di. Ariſto. healie aues p̄de recipiunt in p̄dando diuerſificationē. quedā capiūt p̄dam in aere volando nunqͣꝫ aliquā p̄dam inuadūt ſuꝑ terrāq̇dam v̓o ecōuerſo in terra aues capiūt. ſedinaere nunqͣꝫ ledūt. Un̄ manſuete volucreſvt colūbe iſtaꝝ auium differētiam recognoſcunt. et qn̄ p̄dones aeris vident ad terrāfugiūt. qn̄ vero p̄dones terre ꝯſpiciūt ī aeraſubito ſe extollunt que in tra erant in ꝑiculo eleuate a terra in aera tute fiūt. vt di. ideꝫ.Item ſunt q̄dam aues nemoroſe que ſiluasfrequētant denſas arboꝝ inhabitant ſummitates. he quedam ſunt ceteris maiorismanſuetudinis. ſic ſunt omnes modulāteset eſtiuo tꝑe dulciſſimis vocibus in ſiluis et