LiberXI
ad conſeruationē vite maxime ꝓficit Si v̓ofuerit corruptꝰ diſtēperatꝰ maxime ledit etcorrupit. vt dicit ꝯſtā. Quāto aūt eſt a terraremotior ⁊ celo vicinior. tāto purior ⁊ ſimilior eſt etheree puritati. qͣnto v̓o terre viciniortāto frigidior ⁊ craſſior et ſimilior terree qͣlitati. Un̄ ex vaporibꝰ terre ad interiora aeriſattractis varia ⁊ ꝯtraria ī aere generant̉. Etquāto aer ē groſſior ⁊ ſpiſſior. tāto ſol in eofortiꝰ impͥmit calorē radioꝝ ꝓpter radioruꝫſolariū reꝑcuſſionē ꝯculcationē ⁊ ꝯfractiōꝫEx reꝑcuſſiōe aūt ſolariū radioꝝ ī aere huido ⁊ denſo generāt̉ in eo varij colores. vt d̓rin li. meth̓. vt pꝫ ī aſſub ⁊ ī iride et in ꝯſil̓ibuſFit aūt aeris ꝯdēſato triplici de cā .ſ. ex vapore ꝑtes terreſtres ſuas ⁊ groſſas cū aere permiſcente. vl̓ ex frigiditatē ꝑtes hūidas aerisꝯgelāte. vel ex generatiōe noui aeris ſenſuꝫ īſe recipiēte. ꝑ cuiꝰ ad pͥmā additiōem aer ingroſſat̉. vt dicit ph̓us. Rarificat̉ aūt ⁊ ſubtiliatur ex cauſa contraria. ſcꝫ ꝓpter vaporisaſcendētis cōſumptionē. ꝓpter fortiorem calorem aerē extenuantē vel clarificantem. velignearū ꝑtium ex ꝑticulis aeris generatiōꝫper vltima humiditatis ſue rarefactionem.⁊ caliditatis intenſionē aer in naturā igneātrāſmutatur. Immutat̉ autē aer ẜm ſubſtātiam vel qualitate multipliciter. vt dic̄ Auicenna. Primo a ſolis appropinquatiōe velelongatione. Calefit enī aer qn̄ ſol ad noſtrūhabitabile appropinquat quēadmoduꝫ frigeſcit quando ſe elongat. Itē ex ortꝰ et occaſus ſtellarū immutatiōe. Stelle enī tā erratice qͣꝫ fixe ſunt cauſa quare aer in ſuis qualitatibus immutat̉. Sole nanqꝫ cū aliqͣ ſtella effectus frigidi ſicut ſaturno in frigido ſigno conueniēte intendit̉ frigus in aere. Siv̓o ꝯuenerit cū calido planeta vt cuꝫ marte.eſt cauſa quare in aere fit exceſſus in calore.⁊ ſic de alijs eſt intelligendū Itē immutat̉ exterre varia diſpoſitione ſitu et poſitione Nāin parte ſeptētrionali fit ſiccꝰ aer et frigidusauſtrali calidus et humidus. oriētali calidꝰet ſiccus. occidentali frigidus et humidus.Item exterre eleuatione vel depreſſione. qͥain montibꝰ eſt aer frigidus. in vallibus aūtcalidus. Cuiꝰ rōem reddit Cōſtan. in pan
tegni. dicens: Boreas inquit habet ortū abeminentizona. vn̄ loca eminētia libere expetit et mouet ⁊ ſubtiliat aera. ⁊ ita infrigidat.quia omne ſubtile dumodo habeat exalatonem ꝑ̄ motū infrigidat̉. aer autē in vallibusmanet quietus ⁊ ita calidus. Aliā tn̄ redditMacro. rōem. dicit ei ꝙ hoc fit ex aggregatione radioꝝ q̇ multiplicātur in vallibꝰ ꝓpt̓cōdenſatione vaporū in vallibus potius qͣꝫin montibꝰ. ⁊ iō niues citiꝰ liqueſcūt ī valleqꝫ in mōte. qꝛ ibi ex radijs maior calor generatur. Et hͦ ꝯcordat cū Ariſto. in li. meth̓. jͣ. c.iiij. vbi dicit ꝙ multiplicato radioꝝ q̄ tēdūtad terrā velut ad centrū eſt in cā huiꝰ calefactiōis ſil̓r reuerberatō radioꝝ ī acutis anguloꝝ et mora ⁊c Itē immutat̉ aer ex vicinitatemaris. qͥa terra vicina mari ſeptētrionali frigidā ē ⁊ ſicca. ex vapore frigido et ſicco a mari reſoluto. ibi enī calor eſt debilis ⁊ paꝝ vincit. ⁊ iō mare aqͥlonare paꝝ ſalſeſcit. vn̄ pōticum mare eſt quaſi dulce. In mari auſtralieſt ꝯtrariū ex cā ꝯtraria Itē immutat̉ aer excadaueꝝ ⁊ paluduꝓpinqͥtate ex qͦꝝ corruption aer ꝯtrahit corruptionē ⁊ aer efficit̉ putridus et quaſi peſtilentialis. Et accidit iſtaaeris putrida infectio in fine eſtatis ⁊ ſepiꝰin autūno. qͥa tūc aer ex ſui natura eſt ſubtilior. ⁊ iō ꝯuertibilior. ꝓpter qd̓ accidit ei taliſcorruptio. ex cōmixtiōe malaꝝ fumolitatuꝫque aſcendūt ex putredine cadaueꝝ vel paludum ſiue alteriꝰ rei cuiſlibet corruptela.vt dicit Ioh̓. Et hec de aere dicta in generalinūc ſufficiantDe igne perpendiculariCapitulum. I.Unc de impreſſionibus que fiunt in aere ē dicēdū.primo de his qͥ fiunt ex vapore calido ⁊ ſicco. ſic̄ eſt ignis ꝑpendiculariſ. q̇ qn̄qꝫapparet in aere ⁊ nō eſt aliud niſi imp̄ſſio generata ex vapore calido et ſicco ī pͥma aerisꝑte eleuato habente latitudinē in ꝓfundo ⁊longitudinē in ſupremo ẜm figurā flāme piramidalē ꝑ ignē ⁊ motū celi inflāmato. ſecūdus eſt ignis lōgus. q̇ eſt imp̄ſſio generataex vapore calido ⁊ ſicco ī ſup̄ma parte aeris