Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

et cōmixtorū corpoꝝ eſſentiā diffuſiuam. qꝛin rebus omnibus inuiſibilis eſt incluſus.qͣꝫqͣꝫ includi actualiter videat̉ qd̓ ind̓ eſtmanifeſtū. quia ex forti corpoꝝ ſolidoꝝ alliſione ignis excutitur in q̇bus eſſe nullatenꝰputabat̉. Item ignis ſubtilitate ſua ſubſtantiali habet virtutē ſui alio corꝑe immediatiſſime vnitiuā. vt patꝫ in ferro ignito carbone inflāmato et hꝰ moi. in q̇bus ignis itaẜm omnes ſui partes ſingulis ferri et carbonis ꝑticulis cōiungit̉ vt videatur vna ſub̓aet alteriꝰ ſenſibilis diſtātia penitus ſentitur Vnde et triplex ignis ſpēs a ph̓is diffinitur. Eſt eni ignis lux. ignis flāma. ignis carbo. Ignis ei eſt in ſua ſpera lux. ſed flāma dicitur in materia aeris. carbo autē in ſubſtātia terrea ſiue in feculētia materie groſſioriſHas et multas alias habet ignis ꝓprietateſde q̇bus ſupra libro ſcd̓o in tractatu de ordine ſeraphin. et libro qͣrto de qͣlitatibꝰ elemētaribꝰ .ſ. de calore qͣre ibi. ea dicta ſunthic ſufficiantCa. IIII. De flamma.Lamma eſt materia ignea in ſubſtātia aerea accēſa. aer ꝓpter ſue ſubſtātie ſubtilitatem et īmediata quā habet ſpera ignisvicinitatē de facili ignitur in naturā igneam cōmutat̉. et ẜm ſubſtātia aerea eſt purior tanto flāma erit lucidior clarior et nature lucis ſimilior videbitur. Mouet̉ auteꝫflāma naturaliter ſurſum ab omni ꝑte reiaccenſe linealiter in acutū tendit et in conuꝫvn̄ in ſua extremitate hꝫ formā pineā et acutam. vn̄ in ſuo acumine ꝓpter ꝯcurſū radiorum in angulo acuto fortiꝰ caloris ſui impͥmit actione. ꝗa in ſūmo piramidali angulo calidior exiſtit materiā ſibi oppoſitā inflāmat faciliꝰ accēdit. Calorē ẜm materiāī quā agit recipit. Un̄ ſi materia eſt turbida fumoſa turbidā et obſcurā reddit lucem.ecōuerſo ſi materia fuerit rāſparēs purarutilat lumioſos radios vndiqꝫ circūfundit. tenebroſa illumīat et abdita ꝓdit. viā etvie offendicula ambulātibꝰ on̄dit ꝓpter ſuileuitatē materie aeree mobilitatē in quam

agit. In motu eſt ꝯtinuo nūqͣꝫ penitꝰ reqͣeſcit. vēti modicꝰ impulſus flāmā excitat etaccēdit. ſꝫ ſi fuerit nimis vehemēs flāmā diſſipat extinguit. tortuoſe et amfractuoſe aerem īpellit ꝯtinue. mouet̉ circularit̓ et incendit. vt dicit marꝰ. Un̄ vulcanꝰ a iunonein terrā ꝓiectꝰ ẜm figmēta poetica claudusfuit. ex violētia ſui motꝰ ꝑtes materie ī quāagit inuicē allidēdo ꝯcutit ex ꝑtiū colliſiōemutua ſonū facit locū ſuꝑiore qͣrere ſatagit materiā cui incorꝑatiōꝫ adheret ab inferis ad ſuꝑiora attrahere deſiſtitDe fumoCa. VUmus eſt uaporex ꝑtibꝰ materie ſubtilioribꝰ et hūidioribꝰ vi caloris reſolutꝰ. Hꝫ aūtgraues ꝑteſ mixtas leuibꝰ ex qͥbus obſcuritate ꝯtrahit et fetorē. vnde aere denigrat etin naturā fumigabundā ꝯuertit. Amaritudinē enī ex materie ſue groſficie ꝯtrahit. ex cuius acumīe oculos amaricat ac lachrymaſꝓuocat. ſenſibilit̓ viſum ledit ſuo acuminead cerebꝝ penetrat ſpūm aīalē grauatꝯſequēs naturalē. vn̄ d̓r in li. aīaliū fumꝰcandele extincte ledit p̄gnantes intantū ſiequa p̄turiens talē fumū ſenſerit faciet abortiuum. fumꝰ apibꝰ etiaꝫ eſt inimicꝰ ſeditaccipitres alias p̄de aues. vt idē dic̄. ſumꝰinſuꝑ cito morit̉ poſtqͣꝫ orit̉. vt dicit glo. ibi.Sicut virgula fumi. Cito ei in altu aſcēditet ſubito euaneſcit. ex igne orit̉ et an̄qͣꝫ appareat ignis apparere videtur. a vento mouet̉.et diſpergitur multipliciter circūfert̉. fumuſetiā on̄dit ventū a qua ꝑte veniat. qͥa illic fumus tendit ventus ip̄m agitat et impellitvt dicit Greḡ. domos denigrat et inficit. īpariētibꝰ generat fuligineꝫ atqꝫ nutrit. locaanguloſa petit in eis infectōis veſtigia impͥmit derelinqͥt. Iumꝰ etiā aromaticus aſpēbus aromaticis reſolutꝰ ē ſenſui olfactꝰdelectabilis et amicꝰ. Cerebri nāqꝫ eſt ꝯfortatiuꝰ et ſpirituū cordis et capitis reparatiuus. reumatis et nociui fluxus reſtrictiuusdeſiccatiuꝰ ꝯſtrictiuꝰ pͥoroꝝ obſtructorūaꝑtiuus ad ꝯfortationē neruorū ad interiora penetratiuꝰ. ſerpentuꝫ et venenoſorum