XLiber
remouetur. Eſt tamē occultꝰ incognitꝰ immenſurabilis: inuiſibilis qd̓ammo incorporeus potēs ad actionē ꝓpriam. mobilis tradens ſe omnibꝰ quoq̇ mō approximātibusmouens vniuerſa ſe ꝑticipātia. renouatiuꝰomniū. nature cuſtos. illuminatiuꝰ cum circumuelatis ſplēdoribꝰ. clarus. diſcretus. diſtinguens et reſiliens. deorſum paſcēs et ſurſum mouēs. acute means. excellus. nō recipiens ignominiā minoratōnis. ſemꝑ motiuus. comp̄henſiuꝰ. et mutatiuꝰ ī ſe reuertēspotenter actiuꝰ ⁊cͣ. Hec verba dionyſij diuiniſſimi ꝓfundiſſima ſunt. Deſcribunt enimignē quo ad eius ſubſtantiā virtutē et operationē. Vnde ad declarationē predictorūverba cōmentatoris breuiter ſuꝑ hunc locuhic ponemus. Ignis enī inter omnia elemēta ſitū habet ſublimiorē. et hoc quia naturāhabet leuiorem. Et ideo dicit̉ excellus. quiapondere carens ſublime querit vel petit. ſupereminet vniuerſis. ⁊ qͥcquid corporeū eſtpter ipſum naturaliter ſub eo ſubſiſtit. Iteꝫinter omnia elemēta naturā habet purioreꝫet ſubtiliorē. et d̓r qͦdāmodo incorporeꝰ. ꝗaꝓpter ſubtilitatē ſue ſubſtātie p̄ter ſubiectaꝫmateriā ſenſu nō videt̉ ꝓpter hoc etiā videtur multū nature ſpirituali ꝓximū. quia qd̓ammodo videt̉ ignis eſſe medius inter viſibilia et inuiſibilia. Inquātū autē illis appropinquat ſuꝑioribus eſt incorporeꝰ. ſed inqͣntum approximat inferioribus corporeus eſtItē natura habet ceteris elementis actualiorem et in agendo fortiorē. ⁊ ideo dicitur immenſurabilis. quia eius virtus et operatiocreſcit in infinituꝫ. ſi materia fuerit infinita.qͣꝫdiu enī materia ſubiecta ſufficit ignis nōdeficit ſed ſemꝑ potiꝰ creſcit. Itē naturā habet occultiore. et ideo dicit occultus. quia inſua eſſentia ſenſibiliter nō videtur. inuiſibil̓et incognitus dicit̉. quia ſine ſubſtantie materia ſenſu nō p̄cipitur. Quid etiā ſit in ſuaeſſentia ſeu ſubſtātia vix cognoſcitur intellectu. Itē virtutē et naturā habet alijs mobiliorem. ⁊ ideo d̓r mobiliſ ⁊ potēs omniū. qꝛ inigne eſt pͥncipiū virtutis motiue. qͥa mouetle ⁊ alia ⁊ a nullo inferiori ſe mouet̉ Item naturam habet ceteris inferioribus clariorem
Unde dicit̉ ꝙ ignis eſt illuminatiuꝰ. qͥa claritate ſua omnia illuminat. ſed cū circūuelatis ſplendoribꝰ. Nā ſplendidi ignis radij foriſemicant ſed circūuelant̉. quia rurſum adſecretū ſue ſubſtātie ſinuꝫ reducti a noſtrisſenſibus occultatur. Itē ex ſubtilitate ſue ſb̓ſtantie virtutē habet omnibus alijs acutiorem et penetrabiliorē. propter qḋ dicit̉ acutemeans. quia proprie virtutiſ motu ſubitratſine reſiſtētia et penetrat vniuerſa. Itē igniſhabet virtutem ſui et aliorū manifeſtatiuaꝫ⁊ diſtinctiuā. Nam ſe manifeſtando alia ſibi obiecta manifeſtat eorū colores ⁊ figuraſoculis repreſentans. et ideo dicitur clarus.manifeſte diſcretus. diſtinguens Item vimhabet inferiorū ad ſuperiora attractiuā. naꝫmateriam in quaꝫ agit rare faciendo diſſoluit et caloris ſui violentia ſurſum trahit ꝓpter quod dicit̉ deorſum paſcens et ſurſumtrahens. Itē virtutē habet renouatiuā Omnia enim veteraſcut antiquātur et deficiuntque virtute ignea nō ſeruatur. vt ptꝫ in ſentbus in qͥbus deficit calor naturalis. Et ideodicit̉ renouatiuꝰ omniū et etiā nat̉e cuſtosſine enī virtute ignis nō pōtſubſiſtere v̓tusalicuiꝰ corꝑis naturalis Itē virtutē habꝫ immutatiuā. quia omniū naturā in quā agendo ſuperat conuertit in ſuā ſpecieꝫ ⁊ trāſmutat. et ꝓpter hoc dicit̉ apprehenſiuꝰ et immutatiuus. Nā materiā ī quā agit apprehēdēsillā non deſerit. ſed conſumendo in ſuā ſimilitudinē conuertit. apprehendēs autē nō apprehenditur. quia conſūpto eo in quod agitin ſe reſilit atqꝫ redit. Et ideo dicit̉ reſiliēs ⁊cͣ.Itē virtutē et naturā ſuiipſius cōmunicatiua hꝫ ⁊ ſine diminuiōe difiuſiuā. ⁊ iō d̓r nonreciꝑe ignominiā minoratōis. qꝛ ſic̄ cū effūditur nō auget̉ ſic cū recipit̉ nō minorat̉. neqꝫ in eo ꝙ videt̉ augmentū reciꝑe ē capiensgl̓iam. neqꝫ in eo ꝙ putat̉ minor ſuſtinet cōtumeliā Itē naturā hꝫ purgatiuā. metella eīqͥ nō pōt ꝯſumere a ſcoria ⁊ rubigine mūdificat expurgat ⁊ mūdat. It̓ v̓tutē hꝫ ſapoꝝ ⁊hūoꝝ alteratiuā. vn̄ ⁊ hūores ī corꝑe excoqͥt⁊ digerit ⁊ cibos crudos ꝯſumēdo ī eis ſuꝑflua ſapidos et ſanos reddere ꝯſueuit. Itemvirtutē habet ſue ſubſtātie per rerū omniuꝫ