Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

calor ſit debilis poſſit ꝑfecte digererenec ex toto ꝯſumere trāſmittit eam ſic indigeſtam nūc ad ſuꝑiora mēbra nūc ad inferiora vbi coadunata fit cauſa diuerſaꝝ paſſionū vt ſi aſcēderit ad caput pōt eſſe cauſareumatis catarri. Si vero ad inteſtina etfuerit fleumā ſalſuꝫ mordificādo inteſtinainducit diſſenteriā et ſic de alijs. Illa eadempōt eſſe ratō aborſus in mulieribꝰ. quia humiditas illa defluens ad matricē grauatet remolliendo retinacula fetus ac relaxando eſt cauſa aborciendi. Aliā aūt ratōnemibi aſſignat Auicen̄. ſic de alijs paſſionibꝰaeris tꝑis eſt intelligendū mutāt hūiditatis qualitatē vel calorē īmoderate nimisdiſſoluendo vel nimis ꝯſumendo. ſiue calore remiſſo ſuꝑfluitates eius euacuandoet ſic intelligendū eſt de aere nimis frigidoporoſ claudente humores plus debito conſtringente. Sed de aere frīgido ad pn̄s hecdicta ſufficiant. De cibo et potū Capl̓m. V.Ecibo uero et pod tu patet. debiti nutrimenti cibi ſcꝫ et potus ſubtractionē huiditas ſubtrahit̉ et calor inducta ſiccitate intenſior effectꝰ inueniēs in quid agat ad ſubſtantialem hūiditatē ſe ꝯuertit in qua agendo ipſaꝫ nimis attenuat vl̓ ꝯſumit. ecōuerlo. ſi cibus vel potus fuerit īmoderatus humiditas nimis intendit̉ calor naturalis debilitatur. qꝛ ſufficit ad digerendū. facit tn̄calor qd̓ poteſt. Naꝫ aliquid reſoluit ex illoſuꝑfluo cibo ſumpto. illud reſolutū cum ſitfumoſitas groſſa indigeſta petit cerebruꝫet ꝑcutiens eiꝰ miringas ſeu tuniculas grauiter eas ledit aliqn̄ emigraneā vel aliamcapitis paſſionē peſſimaꝫ excitat inducit.aliqn̄ etiaꝫ radices neruoꝝ ſenſibiliū illa fumoſitas malicioſa tangit et ſuo acumine ſiue furioſitate ad intima ipſoꝝ neruoꝝ penetrans ſpūm aīalem ibi exiſtentē impedit atqꝫ ledit. vn̄ et ſub̓am rōnis vſum ꝑturbatet linguā rōnis interp̄teꝫ titubādo ꝯtrahitet ꝑuertit vt ptꝫ in ebrijs. Motū etiā volutariuꝫ ſepiūſ retardat vl̓ penitꝰ deſtruit vtꝫ

in tremulis ꝑaliticis. nec miruꝫ. nam v̓tuscorꝑis regitiua eſt ſita in neruis et in muſculis a natura. neruū ſiue mēbꝝ quodlibetſic dep̄ſſuꝫ regere erigere ſatagit et intēditſed p̄ualens ille acutꝰ fumus reſiſtens virtutem naturalē vincere cupiens mēbrū deorſum deprimere nitit̉ ꝯtendit. Un̄ ex iſtoduplici motu ꝯtrario ſcꝫ vno eleuāte aliodepͥmente mēbroꝝ tremor ſepius generat̉tandē victa totaliter v̓tute regitiua mors vl̓paraliſis in talibꝰ generat̉. Et ideo optimūꝯſilium eſt ſapientis dicit. Ne te effundaſinquit ſuꝑ omnē eſcā. qꝛ in multis eſciſ infirmitas grauis ⁊cͣ. ideꝫ itaqꝫ malū generat incorꝑe ſomnꝰ īmoderatus. naꝫ in ſomno remittunt̉ virtutes et actōnes naturales interius aīales intendunt̉. vnd̓ clauſis pͥoris forinſecis calor intrinſecus ꝯfortatuſ multoshuores attrahit quoſ quidē nec dirigere poteſt nec ꝯſumere tūc p̄ualente tanta ſuperfluitatē quā pōt natura regere ſequit̉ neceſſario mors ſuffocatio ſicut eſt videre ſepius in dormiētibꝰ poſt acceptā medicināet etiam in minutis. In vigilantibus aūt nimis cauſa ꝯtraria oꝑatur ī qͥbꝰ et nimia fithumoꝝ et ſpirituū ꝯſumptio. vn̄ mors iterum comitatur. Ite eadem ſuffocatōniseſt in nimis repletis. eadē ratio defectiōiseſt in ieiunantibꝰ ſupͣ vires nimiū inanitiſItem nimis ſe exercitant nimiā calorisintenſionē hūores nimis ꝯſumētē ſe deſtruunt cōſumūt. In nimis v̓o quieſcentibuscauſa eſt ꝯtraria qꝛ in ipſis magna eſt et immoderata hūiditatis attractio et nulla ſuꝑfluitatis euaporatio nec ſpirituū ſubtiliatoet neceſſario humiditas ſuꝑflua diſponitur ad putrefactionē et corruptionē. Iſtisalijs multis modis infinitis qualitates elementares in ſuis naturalibꝰ effectibꝰ impediunt̉ ſicut pꝫ in rōnibus ſupra dictis qͣſ dev̓bis conſtan. in pantegn. et Ga. in cōmētoamph̓. Ip̄o. Empe. ſuccincte cōpilauimꝰvn̄ de his ſuꝑſedeamꝰ. et ad deſcribēdasꝓprietates humoꝝ que ex his qualitatibuscōponunt̉ manꝰ apponamꝰ ex q̇bus ꝯſtituitur omne corpꝰ qd̓ ſpiritu ſenſibili et rōnali animat̉.