Liber.IIII.
¶ De humoribus et eoꝝ generatione effectu et operatione Ca. VI.St igitur humorquedaꝫ ſubſtantia actualit̓ liqͥdāex ꝯiunctione elementariū qualitatu ꝑ digeſtionē in aīalis corpore generataapta mēbra nutrire et eoꝝ actōnes ꝯfortarenaturaliter vel accidentalit̓ impedire. Naꝫhumor eſt corpoꝝ ſenſibiliū materiale pͥncipiū et primū ac p̄cipuū rōne nutrimenti inſuis ꝑagendis actiōibus iuuamentū. Sūtaut huores vt dicit Conſtan. vocati elementorū filij ex eoꝝ originaliter ꝯſtitutōnū qualitate. Sunt aūt quatuor hūores .ſ. ſanguisNruma colera ⁊ melācolia. qui quidē reſpectu mēbroꝝ dicuntur ſimplices. qͣꝫuis reſpectu elementoꝝ quoꝝ ſunt filij cōpoſiti inueniant̉. Hi quatuor hūores in quātitate et q̄litate equalitatē ꝓportione debita obſeruātes omnia corꝑa ſanguinē habentia ꝑficiūtac cuſtodiunt in debita ꝯſiſtentia ſanitatisſicut ecōuerſo ex eorū inequalitate ſiue infectione infirmitatē generant ⁊ inducūt. Fuerunt aut hi neceſſarij ad corꝑis ꝯſtitutionēad ip̄iꝰ regimē ⁊ ꝯſeruationē. ad ꝯtinue depditoꝝ in corꝑe reſtauratōeꝫ ſicut dicit Gal̓.ſuꝑ amph̓. Corpus enī ſubiacet fluxui vt pꝫin ludoribꝰ ⁊ in ſputis et hmoi alteratōne .ſ.de frigiditate in caliditatē ⁊ econuerſo ⁊ corruptione que ex fluxitate nimia ſequit̉. et exalteratōne diuturna. vt ergo qd̓ ſuꝑfluū eſtin corꝑe diruat̉ et deꝑditu reparet̉ et malaalteratio in bonā tranſmutet̉ et ꝑ ꝯſequenscorruptioni aliqualit obuiet̉. neceſſaria fuitquatuor humoꝝ p̄ſentia vt corpus aīale invigore ipſis mediantibꝰ incolume ꝯſeruet̉.Hoꝝ aūt humoꝝ generatio ſic habꝫ fieri. recepto ei cibo in loco decoctōis pͥmo .ſ. in ſtomacho. ſubtilior eiuſꝑs ⁊ liq̇dior q̇ a ph̓icisptiſinaria vocat̉ ꝑ qͣſdaꝫ venas ad ep̄ar trahit̉ ⁊ ibi ꝑ caloris natural̓ actionē in quatuor huores tranſmutat̉ quoꝝ generatio ſimplicit in ep̄ate fit ⁊ incipit. ſed nō ſil̓r finitur.Primo ei caloris actio qḋ frīgidū eſt ⁊ hūidum in naturā fleumatis ꝯuertit. Secūdoqd̓ calidū et humidū eſt in naturā ſanguis
tranſit. qd̓ vero calidū et ſiccum naturā colere ꝯſtruit. Sed qd̓ frigidū et ſiccuꝫ in ſubſtantiā melancolie ſe cōponit. Talis igit̉ eſtꝓceſſus. Primo ſiquidē generat̉ fleuma tāqꝫ huor ſemicoctus. Scd̓o ſanguis cuiꝰ decoctio ē ꝑfecta. Tercio colera cuiꝰ decoctiotꝑamentū excedit. Ultimo aūt melancoliaqͣſi ꝑs terreſtrior ⁊ alioꝝ fex ineſſe ꝓcedit. vn̄talis eſt ordo vt di. Auicen. ꝙ elementoꝝ recta ⁊ reciproca eſt generatio. quia de aere fitignis ⁊ ecōuerſo. humoꝝ aut generatio quedā eſt recta. ſed nō reciproca. de fleumate eiꝑ decoctionē fit ſanguis ſed non ecōuerſo.Sil̓r de ſanguine fit colera ꝑ calorē intenſūſiccantē humorē ⁊ ſubtiliante ſed nō ecōuerſo. Simili mō ꝑ aduſtioneꝫ ex colera fit melancolia ⁊ nō ecōuerſo. Sic ei accidit in generatione huoꝝ ſicut accidit in generatōnevini ex muſto ſicut di. Conſtan. nā feruentemuſto generat̉ quedā ſpūmā ſuꝑficiē petēſet quedā ſub̓a terrea ad fundū deſcendēs etalia eſt aqͣſa ẜm cuiꝰ augmentū vinū in ſubſtantia eſt magis debile ⁊ minus calidū. Etqͥntomagis antiquat̉ tātomagis fit calidūꝓpter hmōi aqͣſitatis reſolutōꝫ. et qͣntomaior eſt vini puritas. tanto cōctio eſt cōpletaſic in humoribꝰ eſt ꝑs leuitate ſua ſuꝑiorapetes ſcꝫ colera. alia velut fex deorſū tendēſſcꝫ melancolia. alia v̓o ī cruditate manēs .ſ.fleuma. quarta v̓o eſt ſanguis in ſua puritate ꝑmanes. a cet̓is hūoribꝰ depurat̉. Nll̓ustn̄ ſanguis eſt ita purꝰ q̇n alijs humoribꝰ ſitꝑmixtꝰ. vn̄ eoꝝ cōmixtone ſpēm variat ⁊ colorem. nā ꝑ cōmixtionē colere apparet rufuſa melancolia niger. a fleumate aquolus etſpūmoſus.¶ De ſanguine Capitulum. VII.Anguis ut dicitIſid̓ a greco nomē ſumpſit. eo ꝙſuſtētat vigeat ⁊ viuat .i. vitā cōfirmet. nā ſanctire ꝯfirmare eſt. Dicit̉ autēſanguis dū eſt in corꝑe. effuſus v̓o d̓r cruoreo ꝙ effuſus currēdo corruat. alij aūt vocātſanguinē quaſi ſuauē eo ꝙ guſtū ⁊ tactu ſitſuauis. nō ei eſt ſanguis purꝰ et integer niſiin iuuenibus. nam dicūt ph̓ici ſanguinem