Liber.IIII.
⁊ circūſtantijs ꝯcurrentibus hinc inde eqͣliter ingracilitate ⁊ longitudine aptioreſ. vbiaūt ē calor multꝰ ⁊ humor multꝰ n̄ tn̄ actioni ignee v̓tutis ſuꝑfluus aūt diminutꝰ ſedꝯgruus ⁊ cōmenſuratus. corꝑa in omni diuiſione fiut magna longa ⁊ lata. Alta enimſunt ꝓpter calorē ſubtiliores ꝑtes hūiditatiſad ſummitatē deferentē. Lata ei fiunt ⁊ ſpiſſa ꝓpter v̓tutē caloris ꝑtes groſſiores humiditatis ad ſingl̓as ꝑtes interiores ẜm ſui exigentiā vndiqꝫ diffundenteꝫ et ꝑtem ꝑti ẜmꝯgruentiam nature vndiqꝫ adunāte. Itemhumiditas eſt natural̓r lenificatiua. naꝫ ſuicircūfuſione in extrema rei omnes ꝑtes vacuas replēdo ad equalitatē ꝑducit et ſic reiſuꝑficiem cōplanando ⁊ adequādo eā leuēfacit. accidentaliter tn̄ qn̄qꝫ exaſperat. ſcꝫ qn̄aliquo caſu ſimul calidi ⁊ frigidi humoresad aliquē locum ꝯfluunt et cōcurrunt. Calidi q̇dem ſuꝑficiem rei eleuant Frigidi quoqꝫ depͥmunt et ſic ex ꝯtrarijs humoribꝰ cōtrarietas ⁊ inequalitaſ cū aſperitate quadācorꝑis in ſuꝑficie generat̉. Item huiditas ſifuerit ẜm nature exigentiaꝫ in corꝑe comenſurata oīm actionū anime ⁊ corꝑis eſt adiuuatiua. Nā ex huoribꝰ ſpūs regitiui corꝑisgenerant̉ et in eſſe ꝯſeruant̉. Spirituū quoqꝫ v̓tutes ſuos effectus in ſingulis organiscorꝑis ſenſitiuis ⁊ motiuis ꝑ humorū miniſteriū oꝑantur vt patet in v̓tute viſiua quemediante humore criſtallino viſū in oculooꝑat̉. Sil̓r virtus guſtatiua nunqͣꝫ ſine humore ſaliuali int̓ ſapores diſcernere arbitratur ⁊ ſic de alijſ. nā huiditate ſubſtantiali deſtructa ī corꝑe vl̓ corrupta tota animi actioꝑiter erit īpedita. Si enī fuerit in toto corꝑevl̓ in aliqͣ ꝑte corꝑis ſuꝑfluitas humida abundās ꝙ nō poſſit regi a natura. pͥncipiumeſt ⁊ materia putrefactōnis ⁊ generat in corpore grauiſſimas paſſiones. vt patet in apoplexia ī qua ſuꝑflua humiditas ſic occupatomnes ventriculos cerebri ꝙ nō permittitper neruos ſenſibiles ſpiritum animalemad ſenſificandū corpꝰ et mouendū deferentes aīam in corꝑe ſuas ꝑagere actiōes. imoaufert corꝑi ſubito ſenſum atqꝫ motū ⁊ tandem inducit ſuffocatiōꝫ atqꝫ mortē ſic̄ Gal̓.
in cōmento ſuꝑ amphoriſmos exponēs verbum Ip̄o. Soluere apōplexiā fortē impoſſibile. debilem v̓o nō facile ⁊cͣ. Fleumatica eihūiditas occupanſtotā cerebri regionē opilat meatuſ neruoꝝ. vn̄ nō pōt duci ſpūs aīalis ad inferiora īmo intercludit̉ anhelitus ⁊vita finit̉. Hec autē humiditas peccat qn̄qꝫin qͣntitate. qn̄qꝫ in qualitate et hoc aliqn̄ acauſa ītrinſeca. qn̄qꝫ a cauſa extrinſeca. a cāintrinſeca ſicut a mala cōplexione. qn̄ nociua humiditas radicat̉ in mēbris et nō pōt acalore naturali diſſolui ⁊ conſumi nec a ſuamalicia īmutari. Talis itaqꝫ hūiditas in diuerſis lociſ corꝑis diuerſas inducit infirmitates vt ptꝫ in epylenſia qn̄ ꝓcedit ex vico capitis ⁊ in yoropoſi qn̄ ex mala ꝯplexione generat̉ epatis. Itē a cauſa extrinſeca ſicut a rebus que a Io. ⁊ Gal̓. vocant̉ res nō naturales qͣles ſt̓a er cibus potꝰ ſomnꝰ vigilia inanicio ⁊ repletio exercitiū atqꝫ quies. Hec eīomnia ſi fuerit aſſumpta ẜm exigentiaꝫ nature humiditatē ſubſtantialē generāt ac coſeruant ⁊ p̄ditam reꝑant ⁊ reſtaurāt. Si v̓oa cōtrario modo ſumpta fuerint. ꝯtrariumhabet effectū. nam hūiditatem innaturaleꝫgenerant ⁊ augmētant aut naturaleꝫ corrupunt alterant ⁊ īmutant vt ptꝫ. nam vt dicitGal̓. in amphoꝝ. Ipo. ꝑte. iij. ſuꝑ locū illuꝫ.Immutatōnes tempoꝝ maxime generantmorbos ⁊cͣ. Temꝑa inquit anni non ſunt cāmorbi ſed mutatiōes cōplexionū ipſiꝰ tꝑisqn̄ ſcꝫ complexio aeris que deberet ꝯgrueretꝑi. in oppoſitam cōmutat̉ ſicut qn̄ cōplexioveris que deberet eſſe calida et hūidā efficit̉ſicut in autūno frigidā ⁊ ficca ⁊ ecōuerſo. etſic de alijs. Nā ſi fuerit aer vernal̓ general̓rfrigidus ⁊ ſiccus et p̄ceſſerit aer in hyeme qͣſi vernalis .ſ. calidus et humidus neceſſe eſtin vere multos egrotare ⁊ etiā mulieres parituras occaſione facile abortire. Et hec eſtrō Gal̓. quā aſſignat qꝛ ex hūiditate ⁊ caliditate hyemis p̄cedentiſ multa fiebat huiditatis in corꝑibus generatio ⁊ fleumatis coadunatio. Aer v̓o in inicio veris ſi fuerit frigidus ⁊ ſiccus claudit poros ⁊ nō ſinit ſumosexalare. vn̄ retēto calore diſſoluit hūiditateꝫiſtam ſuꝑfluam in hyeme generatā et cum