Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

MoraliterIohānisCa. IIII Additio

T ergo co Ca. IIII a1gnouit ieſus quia audiea § qͦꝝ cōſilio ioh̓es e-5. i.ſcipuli iohannis qͥ marfuerūt:phariſeis.b I vn̄ magis inuidebāt.runt phariſęi ꝙ ieſus plure̓s dibſcipulos facit ⁊ baptizat qͣꝫ iohā.i. intingeret.cnes: qͣꝫqͣꝫ ieſus nō baptizaret ſed ba §ſignificat trāſitū de iudeis ad gētes.ꝰ diſcipuli eiꝰ. Reliqͥt iudęā ⁊ abijt ꝯa § qꝛ de galilea venit in iudeā. b Foſtēdit ꝙ ſicut p̄dicauit iudeis: p̄dicauit ⁊ gentibus.gͣ iteꝝ ī ga̓lileā. Oportebat aūt eūetrāſire ꝑ mediā ſamariā. Uenit gͦ fa §. i. in collectionē fideliū ex gentibush ī ciuitateꝫ ſamarię q̨̄ dicit̉ ſichar:§. 138figuqui ē legitimus heres patriarcheabēs hereditatem in gentibuiuxta p̨̄diū qd̓ dedit iacob ioſeph snaturalis intellectus.i filio ſuo. Erat aūt ibi fons iacob. hI ſuſcepit enī oīa que ſunt noſtre infirmitatis ſine peccato.Fiter xp̄i incarnatiok Ieſus ergo fatigatus ex itine̓re. i2

br: Quia lux venit ī mūdū: ⁊ dilexer̄t hoīes magꝭ tenebrasqͣꝫ lucē. Be. Moralit̓ illi magꝭ tenebraſ qͣꝫ lucē diligūt qͥ ſuosp̄dicatores bn̄ docentes odijs detractionibus inſequuntur.nl. Poſt hͨ venit ięſus ⁊ diſcipuli eiꝰ ī iudeā. q̄ interp̄tat̉ confeſſio. Alchuinꝰ: Ubi eī ē pctōꝝ ⁊ diuinaꝝ laudum ꝯfeſſio: illuc venit xp̄s ⁊ diſcipuli eiꝰ .i. doctrina ipſiꝰ ⁊ purgat vitia peccatoꝝ. tr. Facta ē at q̄ſtio ex diſcipul̓ io. ⁊cͣ. nā eiꝰ diſcipuli īdiſerete c̨elātes ꝓ eo baptiſmū iohānis p̄ferre volebāt baptiſmo xp̄i: qͥbꝰ ſil̓es ſūt multi theologi ⁊ aliqͥ religioſi: qͥ magisadherēt aliqͥbꝰ opinionibꝰ eo ꝙ ſūt opiniones magiſtroꝝ ſuiordinis vl̓ patrie qͣꝫ ꝓ ipſa ꝟitate: cū tn̄ dicat ph̓us pͥmo ethicorū: ꝙ ſctm̄ ē p̄honorare ꝟitatē. Et plato dixit de ſocrate magiſtro ſuo: Amicꝰ qͥdē ſocrates: magꝭ amica ē ꝟitas. Per hͦaūt ꝙ iohānes dictos diſcipulos rep̄hēdit: informāt̉ doctores boni vt tales adulatiōes nō recipiāt ſꝫ magꝭ repellāt ſic̄ ⁊moyſes dixit ioſue Numeri. xj. Quid emularis pro me ⁊cͣ.kx. Amicꝰ aūt ſpōſi ⁊cͣ. hic ē p̄dicator verꝰ qͥ non ſuū q̄rit ſedxp̄t hōnoreꝫ. ⁊ ille dicit de xp̄o:. Illū oportet creſcere meaūt minui. qꝛ ſollicitꝰ ē de honoris xp̄i augmētatiōe ⁊ d̓ ꝓpriahūiliatiōe. ⁊ illud qd̓ ſequit̉: n̄. Qui de ſurſum venit ⁊c̄. qꝛGlo. ordiEgͦ cogno. Ca. IIIIv Sciebat ieſus ſciētiāeoꝝ ⁊ inuidiā ꝙ nonid̓o didicerāt de eo vt eū ſeq̄rent̉: ſꝫ ꝑſeq̄rent̉: ⁊ id̓o fugit:docēs ſuos cedere malis nōtimēs: vel euadere eos impotēs. b Et baptizat. Qd̓ vere d̓r: Ipſe enī ſemꝑ mūdat īſpū īuiſibilit̓ ⁊ donorſꝫ eiꝰ baptiſmꝰ fit etiam ī corꝑe qͥ ē induobꝰ .ſ. ī aqͣ et ꝟbo vite. vn̄paulꝰ: Mundās eā lauacroaq̄ ⁊ ꝟbo vite. c. Sꝫ diſcipuli eiꝰ. In qͦꝝ baptiſmo dabat̉ ſpūs: lꝫ nō ita manifeſtevt poſt aſcēſionē datꝰ ē ineffabili ⁊ inexcogitabili modo.d. Reliqͥt iudeā .i. phariſeosīcredulos qͥ cogitabāt eū ꝑſequi ꝓpt̓ baptiſma ipſiꝰ qd̓creſcebat: ⁊ qꝛ ꝑ doctrinā eiꝰlegē euacuari intelligebant.e. Et abijt. Poſtqͣꝫ paucosde iudaico ppl̓o ſuſcepit: reliquit īcredulos legis lr̄am ſeqͥntes q̄ neminē ad ꝑfectū ducit: ⁊ abijt ī galileā .i. in ſpiritualē ipſiꝰ lr̄e intelligentiā.f. In galileā. In galilea trāſformatio dn̄i credit̉ facta perquā ſignificat̉ trāſmutatio humane nature in priſtinam gloriā. In galilea dedit diſcipulis in mōte doctrina: ꝑ quā ad vitā tranſituri ſunt credentes.g. Oportebat. Int̓ iudeā ⁊ galileā ſamaria ē .i. int̓legē lr̄e q̄ ꝑ iudeā ⁊ diuinas leges circa deū reuolutas: quaꝝ figura ē galilea: ē lex naturalis in medioꝯſtituta: qꝛ gͦ ex lege ſūpſit fundamēta eccl̓ie. oportebat eū ad gētes trāſire: ꝯſtitutas ſub lege nature:vt cū vtriſqꝫ in galileā eterne beatitudinis rediret.Uenit er. Vt agnoſcerēt ⁊ ꝯuerterēt̉ ad eū ſamaritani vēdicātes ſibi hereditatē patriarche iſrael.h. Que d̓r ſichar. Sichar .i. ꝯcluſio vel ramꝰ .i. gētilis populs cōcluſus ſub peccato qui eſt ramus deoleaſtro exciſus et oliue inſertꝰ. i Erat auteꝫ ibifons ⁊cͣ. Quia naturalis ratio nō aliunde ſurgit niſi a cauſa omniū bonoruꝫ. Ideo pulchre dicitur ibifons eſſe iacob: id ē ratio infinita patris altitudineꝓcedens. k. Ieſus ergo. Allego. Iter ieſu carnis eſt aſſumptio in qua eſt fatigatio .i. infirmitas:releuās hoīeꝫ quē creauit potētia: ſeſſio ē hūilitas.Sexta hora: ſexta etas qͣ venit: puteus ꝓfunditatꝭhuiꝰ ſeculi. Samaritana eccl̓ia venit nō iam iuſta: ſꝫiuſtificāda. Aqͣ putei volūtas huiꝰ ſeculi q̄ quaſi deꝓfundo extrahitur ſubmiſſis et inclinatis ad eamhominibꝰ: premiſſa cupiditate quaſi hydria. Sedebat.

confitet̉ in xp̄o diuinā excellentiā ⁊ in ſeipſo fragilitatē terrenam. et in hoc docuit lohannes doctores inferiores deferre ſuperioribus honores.An ca. iij. vbi d̓r ī poſtil. Dixerūt agricole: hic ē heres.Suꝑ illā declarationem eſt q̄dā additio Additio. j. ſcꝫ ī illo capl̓o Mat. xxj. vide ibi ⁊c̄. In eodē ca. vbi d̓r ī poſtil. Ennon hebraice d̓r aqua.Ennon hebraice nō ſignificat aquā: ſed AdUITIO. lj. hennoch qd̓ habet hai ꝓ pͥma lra ⁊ .n.ꝓ ſcd̓a. ⁊ .t. ꝓ tertia ſignificat idē ꝙ fontes.In eodē ca. iij. vbi d̓r ī poſtil. Nō enī ad mēſurā dat deꝰ ſpi.Poſſūt etiā alit̓ exponi hͦ ꝟba euāgeAdAItlO. H. liſte .ſ. Nō enī ad mēſurā dat deꝰ ſpm̄⁊cͣ. Uno mō vt ītelligāt̉ de diuīa natura quam ab et̓no pr̄ datfilio q̄ ē donum infinitū. ⁊ hoc videt̉ ſentire glo. q̄ in hoc locodicit: Vt tātus ſit filius quātus ⁊ pater. Alio modo poſſūt exponi de dono qd̓ datū eſt humane nature vt ꝑſone diuine vniatur: quod etiā eſt donū infinitū ꝓut alia glo. ibidē dicit: ſicutpater plenū genuit verbū: ſicut plenū ⁊ ꝑfectū vnitū eſt humane nature vel creature. Hec in glo. Nico. de lyraC gͦ co. Poſtqͣꝫ euāgeliſta de Ca. IIIIDetermīat d̓ deriuatiōe ipſiꝰ qͦ ad gentitermīauit d̓ effectu gr̄e qͦ ad iudeos: h̓les. Et qꝛ xp̄i doctrīa dupliciter deriuata ē adcredētes .ſ. ꝑ doctrinā ⁊ ꝑ miracl̓a: vt hr̄ Mar.vlt̓. Sermonē ꝯfirmāte ſeq̄ntibꝰ ſigniſ. iō pͥmoagit̉ de deriuatiōe eiꝰ ꝑ doctrinā. ſcd̓o ꝑ miracula. ibi: Poſt duos dies. Prīa ī tres. qꝛ pͥmoponit̉ doctrīe xp̄i oportunitas. ſcd̓o ip̄iꝰ qͣlitaſ.ibi: Uenit mulier. tertio ꝯn̄s vtilitas. ibi: Reliqͥt gͦ hydriā. Primū on̄dit̉ ex tribus. qꝛ primoon̄dit̉ ex xp̄i receſſu. ſecundo ex eiꝰ trāſitu. ibi:Oꝑtebat. tertio ex acceſſu. ibi: Uenit gͦ. Circapͥmū ſciēdū ꝙ xp̄o baptizato pͥmo ⁊ diſcipuliseiꝰ ꝯn̄r: vt ptꝫ ex dictꝭ: Phariſei cōmoti fuer̄t ꝯͣeū īuidia. ⁊ iō volēs dare patiētie exēplū: indereceſſit: ⁊ ſic occaſionē docēdi gētiles habuit. ⁊hͦ ē qd̓ d̓r: Vt gͦ cog. ieſus qꝛ audi. pha. ꝙ ieſusplures diſcipulos fa. ⁊ ba. qͣꝫ iohāneſ. phariſeienī ex īuidia ꝑſecuti ſūt iohāneꝫ ⁊ ꝓcurauerūteū mitti ī carcerē: ꝓpt̓ qd̓ d̓r Mat. xvij. d̓ ioh̓e.Helias iā venit ⁊ fecerūt ī eū q̄cūqꝫ voluer̄t ⁊cͣ⁊ eodē mō xp̄m ꝑſeq̄bāt̉ ⁊ eiꝰ mortē tādē ꝓcurauerūt. b. Ꝙqͣꝫ ieſus n̄ ba. tūc lꝫ pͥmo baptizaſſet: vt dictū ē. c. Sꝫ diſcipuli eiꝰ. ī hͦ enimdedit xp̄s exēplū p̄latꝭ eccl̓ie ꝯmittēdi ea q̄ pn̄tfieri comode ꝑ īferiores vt ip̄i liberiꝰ poſſint inaltioribꝰ exerceri. d. Reliqͥt iudeā. qꝛ ꝑſeq̄bātur eiꝰ doctrinā. eodē mō d̓r de apl̓is Actꝰ. xiij.relinquētibꝰ iudeā ꝓpt̓ eoꝝ īcredulitatē. Vob̓oꝑtebat pͥmū loqͥ ꝟbū dei: ſꝫ qꝛ repellitis illd̓ ⁊indignos vos iudicatꝭ et̓ne vite ecce ꝯuertimur ad gētes: ſic enī p̄cepitnob̓ deꝰ. e. Optebat. Hic ꝯn̄r on̄dit̉ ꝯueniētia doctrina xp̄i apd̓ genuū habitabāt gētiles qͥ tranſlatitiles ex ſuo traſitū: qꝛ ī regno decēfuerāt a rege aſſyrioꝝ illuc: captiuatis inde decē triis. ſicut hr̄. iiij.Reg xvij. Cōueniebāt tn̄ cū iudeis aliqͣliter: qꝛ cū pͥfuerūt trāſlati īterrā decē tribuū: dn̄s miſit leones eos deuorātes. ⁊ ideo rex aſſyriorūhabito ꝯſilio ſuꝑ hͦ: miſit vnū de ſacerdotibꝰ captiuis qͥ doceret eos colere dn̄m: verūtn̄ cū hͦ colebāt idola vt ibidem d̓r: nec recipiebāt oēs libros veterꝭ teſtamēti: ſꝫ tm̄ qͥnqꝫ libros moyſi: ⁊ ſic ꝑtim erāt gentiles ⁊ꝑtim iudei. Chriſtꝰ aūt veniēs de iudea ī galileā: habebat trāſire ꝑ eoꝝregionē. ⁊ ſic habuit occaſionē docēdi eos. ⁊ hoc tāgit̉ hic: Oportebataūt eū tranſire ꝑ mediā ſamariā. īta enī illa regio dicebat̉ ſamaria anoīe ciuitatꝭ metropolis q̄ antiqͥtꝰebat̉ ſamaria: qͣꝫuis enī tunc eſſetdeſtructa tn̄ nomē remāſerat ī terra. f Uenit gͦ. h̓ tertio ponit̉ oportunitas docēdi ex acceſſu: qꝛ acceſſit ad locū delectabilē ⁊ qͥetū ⁊ doctrineaptū: tū ꝓpt̓ amenitatē loci: tū ꝓpt̓ fontis ibidē exiſtētis ꝓprietatē q̄ ſignat doctrinam xp̄i ⁊ gr̄am: ẜm ꝙ d̓r Eſa. xij. Haurietis aqͣs in gaudiode fontibꝰ ſaluatoris ⁊cͣ. et hͦ ē qd̓ d̓r: Uenit gͦ ī ciuitatē ſamarie q̄ d̓r ſychar. antiqͥtꝰ dicebat̉ ſychē: vt hr̄ Gen̄. xxxiij. g. Iuxͣ p̄diū ⁊cͣ. Iacobenī veniēs de meſopotamia emit agrū ab emor pͥncipe ciuitatꝭ ſychē: etibi ad tp̄s habitauit iuxta vrbē. vt ibideꝫ d̓r: ſꝫ ꝓpter raptum dine filieſue occiſi ſūt habitatores illiꝰ ciuitatꝭ a filijs iacob: ⁊ ſic ceſſit in poſſeſſionē eiꝰ: ⁊ illū locū dedit iacob moriēs filio ſuo ioſeph: vt habetur Gen̄xlviij. h Frat aūt ibi fōs iacob .i. puteꝰ quē ipſe foderat qn̄ ibi habitauit. i. Ieſus gͦ fa. ex iti. ex qͦ apparet ꝟitas hūane nature ex infirmitate.

9

F

Mit .j. b

Epb̓. 3. f

Seū. ci.

Allego.