Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Luce Ca. INico. de lyra

aſ non ſolū corporali: ſed potius mētis intultu.nobis qui ab initio ipſi viderūt:ſ huiꝰ verbi qd̓ caro factū eſt. ſ qm̄ hoc eſt. miniſtri fuerunt ſermonis: vi­ aI non humana volūtate: ſed ſpūſancto intus inigante cuiꝰ gratia gerit̉: vt id qd̓ bonū eſt nois etiam bonum videat̉.ſum eſt mihi aſſecuto a principio omnia: diligenter ex ordined tibi ſcribere optime theophilę:vt cognoſcas eoꝝ verborū de 8bus eruditus es veritatem. Euāgeliū ẜm Lucā incipit Caiptu. IUit in diebꝰ hero s3Fiā alienigena regnabat.dis regis iudęę ſa hcerdos qͥdaꝫ noīeſꝫzacharias de vicebbia: vxor illiꝰ kfiliabꝰ aaron: nomē eiꝰ helizaf bet. Erant autē ambo iuſti anteꝓnon corā hoībꝰ: qꝛ oīs ſterilis in lege maledi-

a Nobis. Beda. ſolū marcus lucas auditu didicerūtſcriberent: ſed etiā mattheꝰ iohānes multa de infantia: puericia: genealogia ſaluatoris alijs narrantibꝰ didicerūt. b. Uiderūt mi. ⁊cͣ. Ambro. Gemina virtꝰ eſt in hoīe ꝑfecto: intentio etactio vtrāqꝫ notat in apl̓is fuiſſe. viſionē .i. intētionē: miniſteriū .i. actionē: vt id qd̓ viderint diuine cognitionis intelligat̉ intētio: idminiſtri fuerūt eorū actio declaret.Ambro. Hoc verbū non ꝓlatiuū: ſedſubſtātiuū interiori mente videt̉. Undemoyſes dicit: qꝛ ppl̓s videbat vocē: que ſolet videri ſed audiri. Audiuit petrus verbū quādo dictū ē ei: Ueni poſtme faciam te piſ. ho. Miniſtrat qn̄ tollitcrucē ſequit̉ chriſtū. c. Omnia. Be. oīa aſſecutꝰ: ſed de oībus ad fi legētiū cōfirmādā credit idonēā. Excōſulto multa p̄terit alij dicūt vt diuerſa in euāgelio gratia refulgeret:rijs quibuſdā libri ſinguli myſterioruꝫgeſtorūqꝫ miraculis eminerent. Ambro. Prolixiorē notat hūc euangelij librū alioꝝ qͣꝫ euāgeliſtarū. Un̄ a paulolaudat̉: qꝛ oīa aſſecutꝰ eſt: oīa ſcripſerit: nec mūdus capit. d Teophile. Beda. Theophilus amans deū: velamatus a deo. Qui amat deū vel a deovult amari: ad ſe putet euāgeliū ſcribi: vt bonū depoſitū ſibi cōmendari.noua theophilo ꝓmit̓tunt̉: ſed eadēbus eſt eruditꝰ: vt quo qͥd ordine a dn̄ogeſtū dictū ve ſit agnoſcat: qꝛ ꝑfectꝰſolū in ieſuꝫ credere ſed fidē ꝑpetue diuinitatis tēporanee diſpēſationis illiꝰdebet ordinē noſſe.Ca. IUit in diebꝰ. Ambro. UituIlus ſacerdotal̓ hoſtia. Pervitulū hoc euāgeliū figurat̉: in quo a ſacerdotibꝰ inchoat̉: in vitulo ꝯſūmat̉:id eſt in xp̄o mūdi vita immolat̉.f Sacerdos q̇dā ⁊cͣ. Impleuit ordinē:dixit regē regionē in fuit: ſacerdotēet gentē eius et vxorē illius indicat. Beda. Ambro. ſoluꝫa parentibus: ſed etiā a ꝓgenitoribus nobilitas baptiſte mōſtratur. ſeculari poteſtate ſublimis: ſed religione. Tales enī parentes p̄nūcius habere debuit: vt quaſi iure nature infuſam fi aduētus xp̄i p̄dicaret. Ambro. Docet diuina ſcriptura inhis quos cōmēdare volumꝰ: non ſolū mores: ſed etiā parentesoportere laudari: vt quaſi hereditario iure puritatē habere videant̉ illi quos laudamꝰ. Nobilitat̉ itaqꝫ iohānes baptiſta parentibus: miraculis: moribus: munere: paſſione: ſic ſamuel ſiciſaac a parentibus nobilitatē pietatis accepit: quā poſteris reliquit. g Zacharias. Zacharias: memor dn̄i: cui apparet angelus a dextris altaris: qꝛ ei qui memor dn̄i eſt demonſtrat̉ myſterium. h De vice abia. Eed. Abia: pater dn̄s. Et aptū fuitvt in tēpore officij patris dn̄i cōceptus eſſet iſte qui patre domi p̄dicaret. dauid cultū domus dn̄i ampliaret: miniſteriaſacerdotū in. xxiiij. ſortibꝰ diuiſit. In quibꝰ familiā abia de quozacharias ſors octaua cōtigit̉: vt p̄co noui teſtamenti in octaueſortis vice naſcat̉: qꝛ octo nouū: ſicut ſeptē teſtm̄ declarat̉ vetus. Helizabet. Helizabet dei mei ſaturitas. Signat mariam plena deo fuit. k Erāt aūt. Be. Amb̓. Plena laudatiogenꝰ ī maioribꝰ: mores ī equitate: officiū in ſacerdotio: factuꝫ inmādatis: iudiciū ī iuſtificationibꝰ cōp̄hēdit. Iuſti ante deum ⁊cͣ. Ambro. em̄ oīs iuſtus eſt ante hoīes: iuſtus ē antedeū. Aliter em̄ vidēt hoīes: aliter deꝰ. hoīes in facie: deꝰ in corde. Ideoqꝫ fieri poteſt vt aliqͥs affectata bonitate populari iuſtus videat̉ mihi: iuſtus tn̄ ſit ante deū: ſi iuſticia ex mētisſimplicitate formet̉: ſed adulatione ſimulet̉. mMandatisiuſti. ⁊cͣ. Ambro. Bed̓. Prius mādatū. ſcd̓a eſt iuſtificatio. cuꝫ.em̄ mādatis celeſtibꝰ obedimꝰ in mādatis dei incedimꝰ. Cuꝫ recte cōgrue iudicamꝰ: tenere dn̄i iuſtificationē videmur.n. Sine querela ⁊cͣ. Ecce tēperata iuſticia. Plerūqꝫ durior iuſticia hoīm querelā ꝓuocat. Ande apl̓us: Prouidētes bonatātū corā deo: ſed etiā coram oībus hominibus. Et eccleſiaſtes:Ne ſis multū iuſtus. Vel incedentes in omnibꝰ mādatis iuſtifica. dn̄i ſine querela: id eſt ſine conſcientia vane laudis.Et non

a. Uiſū eſt ml. aſſe .ſ. veritatē euāgelij modo p̄dicto.b. Oīa a principio diligēter ex ordine tibi ſcribere: qꝛ incepit euāgeliū ſuū a cōceptiōe p̄curſoris ſaluatoris.aūt dicit oīa eſt intelligēdū oīa acta xp̄i ſcripſerit: qꝛtotꝰ mūdus poſſet capere tantā ſcripturam vt habet̉Ioh̓. .xxj. ſed accipit̉ hic oīa: qꝛ ſcripſit de oībus neceſſarijs: quoꝝ noticia erat neceſſaria ad ſalutē.c Optime theophile. Ex hoc verbo dixerūt aliqͥ iſte theophilusfuit vir potēs prīceps in achaia:qꝛ paulus tali loquēdi vtit̉ adFeſtū. Actꝭ. xxvj. inſanio optime Feſte. Sed illud motiuū nullūvidet̉: qꝛ talis modus loquēdiprius eſt ad p̄latos alios debentexcellere ī bonitate vite. Itē eſtveriſimile tātus euāgeliſta omiſſis ep̄is ad quoꝝ officium ſpectateuāgeliū ſcire: de hoc alios docere: ſcriberet principi ſeculari euangeliū. Et meliꝰ videt̉ dicendūfuit epūs. vt dictū eſt.. hoc videtur hoc qd̓ ſubdit̉: Quibꝰ eruditus es ⁊cͣ. dicit Optime theophile ipſo ſolo ſcriberet: ſed qꝛſcripturā ei dirigebat ipſius etoīm fideliū ſalutē. d. Ut cognoſcās .ſ. plenius. e. Ueritatē eoruꝫverboꝝ. ad fidē catholicā ꝑtinentiū. f. De quibꝰ eruditꝰ es ⁊cͣ.tn̄ ita ꝑfecte ſicut poſt lectionē huius ſcripture.Poſtilla Nicolai de lyra ſupereuāgeliū beati Luce incipit. Capitulum: IUit in diebꝰ. Hic incipit Lucas narrationē euāgelij: diuidit̉ ī qͣttuor ꝑtes.qꝛ primo deſcribiturſaluatoris ingreſſus in mūdū ſuam incarnationē. ſcd̓o eius ꝓgreſſus ſuā p̄dicationē. iij. ca. tertio eiꝰ egreſſus de mundoſuā paſſionē. xxij. ca. quarto eiꝰ regreſſus ad patrē ſuā reſurrectionē et aſcēſionē. xxiiij. ca. Prima ī duas: qꝛ primodeſcribit̉ p̄curſoris ſaluatoris cōceptꝰ. ſecūdo vtriuſqꝫortus. circa mediū huiꝰ ca. ibi: Exurgens aūt maria. Prima adhuc ī duas: qꝛ primo deſcribit̉ cōceptꝰ p̄curſoris. ſecūdo ipſiꝰ ſaluatoris. ibi: In mēſe aūt ſexto. Circa primūcōceptꝰ p̄curſoris oſtendit̉ mirabilis ex tribꝰ. primo ex parentu cōditionē. ſcd̓o ex angelica nūciatione. ibi: Factū ēaūt ſacerdotio. tertio ex patris increduli punitione. ibi:Et dixit zacharias. Circa primū in deſcribēdo cōditioneꝫparētū beati iohānis p̄mittit̉ tēpus regis ſub quo fuerūt d̓r: Fuit in diebꝰ herodis regis iudee ⁊cͣ. qꝛ iacob patriarcha ſpū ꝓphetico dixit Gen̄. xlix. Signū aduētus xp̄iqn̄ regnū iudeę eſſet trāſlatū ad alienigenā: ẜm dicit̉ ibidem. auferet̉ ſceptrū de iuda dux de femore eius donec veniat mittēdus eſt ⁊cͣ. Iſte aūt herodes fuit alienigena. qꝛ pater ſuus fuit idumeꝰ. h. Sacerdos qͥdam nomine zacharias: per expreſſionē nominis intelligit̉ iſtefuit famoſus in vita doctrina. i De vice abia. ẜmd̓r. j. Paral̓. xxiiij. Dauid volens ampliare cultū dei ordinauit de vigintiquattuor generationibꝰ: vigintiquattuorſacerdotes ſucceſſiue ſeruirent per hebdomadas in templo dn̄i: octaua ſors cecidit ſuper abiam. vt ibi dicit̉: dequo deſcendit iſte zacharias. k Et vxor illius de filiabus aaron. hoc exprimitur: qꝛ propter dignitatem ſacerdotalem. filie de tribu aaron diligentius et honeſtius ſeruauabantur. lEt nomen eius helizabet. quod nomem exprimit̉ ꝓpter eiꝰ bonā famā vitam: ſicut dictū eſt de cacharia. vn̄ ſubdit̉: m Erāt aūt iuſti ambo ante deum.dicit̉ ad excludendū hypocriſis fictionē. n Incedentesin om. man. qͣꝫtū ad obſeruantiā moraliū p̄ceptorum.o Et iuſtificationibus dn̄i. qͣꝫtum ad obſeruantiam cerimonialiū. p Sine querela. qͣꝫtū ad obſeruantiā iudicialium: quia pacifice ad ꝓximos ſe habebāt.Et non

F

Exo. 20. e

Met. 4. e

2. Co. 3. d.

2. Co. 3. d

Ecc̄s .7. e