Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

rūt nobis qͥ ab initio ip̄i viderūt ſermonē: ⁊ miniſtrauerūt ei: ⁊ ꝑſeuerātia vſqꝫ ad p̨̄ſēs tp̄s monimēta declarāt: q̨̄ a diuerſis auctoribꝰ ędita diuerſarū hereſū fuere pͥncipia: vt ē illd̓ iuxta ęgyptios: ⁊ Thomā ⁊ Matthiā ⁊ Bartholomeum:duodecī qͦꝫ apl̓oꝝ et baſilidis atqꝫ apollinis acreliquoꝝ qͦs enumerare lōgiſſimū eſt: cū hęc tm̄in p̨̄ſentiaꝝ neceſſe ſit dicere: extitiſſe quoſdaꝫ qͥſine ſpū ⁊ gr̄a dei conati ſūt magis ordīare narrationē: qͣꝫ hiſtorię texere veritateꝫ. Quibꝰ iurepōt illd̓ ꝓpheticū coaptari Uę qͥ ꝓferūt de corde ſuo: qͥ ambulāt poſt ſpūm ſuū: qͥ dicūt: hęc dicit dn̄s: ⁊ dn̄s nō miſit eos. De qͥbꝰ ⁊ ſaluator ineuāgelio Iohānis loquit̉ Oēs qͥ an̄ me vener̄tfures fuerūt ⁊ latrōes. Qui venerūt: nō qͥ miſſiſūt. Ip̄e eī ait: Ueniebāt: ⁊ ego nō mittebā eos.In veniētibꝰ p̨̄ſūptio temeritatꝭ: in miſſis obſequiū ẜuitutꝭ ē. Eccl̓ia āt q̨̄ dn̄i voce ſupra petrāfūdata ē: quā ītroduxit rex ī cubiculū ſuuꝫ: ⁊ adquā ꝑ foramē d̓ſcēſiōis occl̓te miſit manū ſuā ſimil̓ damulę hīnil̓oqꝫ ceruoꝝ qͣttuor volumīa paradiſi īſtar eructuās qͣttuor ⁊ angulos ⁊ anuloshabet: ꝑ qͦs qͣſi arca teſtamēti ⁊ cuſtoſ legꝭ dn̄i lignis mobilibꝰ vehit̉. Primꝰ oīm Mattheꝰ ē publicanꝰ cognomēto leui: qͥ euāgeliū ī iudęa hebręo ſermōe ędidit ob eoꝝ vl̓ maxīe cām qͥ in ieſū crediderāt ex iudęis: ⁊ nequaqͣꝫ legis vmbraſecedēte euāgelij ꝟitatē ſeruabāt. Secūdꝰ Marcus īterpres apoſtoli Petri ⁊ alexandrinę eccleſię primꝰ epūs: qͥ dn̄m qͥdē ſaluatorem ip̄e nō vidit: ſꝫ ea q̨̄ audierat mgr̄m p̄dicātē: iuxta fidemmagis geſtoꝝ narrauit qͣꝫ ordinē. Tertiꝰ Lucasmedicus natiōe ſyrꝰ antiocēſisˣ cuiꝰ laus ī euangelio: qͥ ⁊ ip̄e diſcipulꝰ apl̓i Pauli ī achaię bithinięqꝫ ꝑtibꝰ volumē cōdidit: q̨̄dā altiꝰ repetēs: ⁊vt ip̄e ī ꝓemio ꝯfitet̉ audita magꝭ qͣꝫ viſa deſcribēs Ultimus Ioh̓es apl̓s euāgeliſta quē ieſuspl̓imū amauit: qͥ ſuꝑ pectꝰ dn̄i recumbēs puriſſimā doctrīaꝝ fluēta potauit: ⁊ qͥ ſolꝰ de cruce mee ruit audire Ecce mater tua. Is cū eſſet in aſia: ⁊iā tūc hęreticoꝝ ſemīa pullularēt cherīthi hebio

niſ: ⁊ cęteroꝝ qͥ negāt xp̄m ī carne vēiſſe: ⁊ qͥſ ip̄eī epl̓a ſua anti chriſtos vocat: ⁊ apl̓s Paulꝰ freq̨̄nter ꝑcutit: coactꝰ ē ab oībꝰ pene tūc aſię epiſcopiſ:⁊ multaꝝ eccl̓iaꝝ legatiōibꝰ de diuītate ſaluatoris altiꝰ ſcribere: ⁊ ad ip̄ꝫ (vt ita dicā) dei v̓bū: nōtā audaci qͣꝫ felici temeritate ꝓrūpere vt eccleſiaſtica narrat hyſtoria: cū a fratribꝰ cogeret̉ vt ſcriberet: ita facturū ſe rn̄diſſe: ſi indicto ieiunio ī cōmue oēs dep̄carēt̉. Quo expleto reuelatiōe ſaturatꝰ in illd̓ ꝓemiū cęlo veniēs eructauit: In pͥncipio erat verbū ⁊ v̓bū erat apd̓ deū: ⁊ deꝰ erat verbū: hͦ erat ī pͥncipio apd̓ deū. Hec igit̉ qͣttuor euāgelia multo an̄ p̨̄dicta. Ezechiel̓ qͦꝫ volumē ꝓbatin qͦ prima viſio ita ꝯtexit̉ˣ Et ī medio ſil̓itudo qͣttuor aīaliū ⁊ vultꝰ eoꝝ: facies hoīs ⁊ facies leonis: ⁊ facies vituli: ⁊ facies aqͥlę. Prīa homīs facies Mattheū ſignificat: qui qͣſi de hoīe exorſusē ſcribereˣ Liber generatiōis ieſu xp̄i filij dauid filij abraā. Secūda Marcū: in qͦ vox leonis in heremo rugiētꝭ audit̉: Uox clamātis in deſerto: parate viā dn̄i rectas facite ſemitas eiꝰ. Tertia vituli:q̨̄ euāgeliſtā Lucā a zacharia ſacerdote ſumpſiſſeinitiū p̨̄figurat. Quarta iohannē euāgeliſtā: qͥ aſſūptis pennis aquilę ⁊ ad altiora feſtinās: de v̓bo dei diſputat. Lętera quę ſequunt̉ in eundē ſēſum ꝓficiūt. Crura eoꝝ recta ⁊ pēnati pedes: et qͦcūqꝫ ſpūs ibat: ibāt: ⁊ nō reuertebant̉: ⁊ dorſa eorū plena ocul̓: ⁊ ſcīt ille has lāpades in medio diſcurrēteſ: ⁊ rota ī rotā: ⁊ ī ſingul̓ qͣttuor facies Un̄⁊ apocalypſis iohānis poſt expoſitiōeꝫ vigītiqͣttuor ſenioꝝ qͥ tenētes citharas ⁊ phyalas adorātes agnū dei: ītroducit fulgura atqꝫ tōitrua: ⁊ ſeptē ſpūs diſcurrētes: ⁊ mare vitreū: ⁊ qͣttuor aīalia plēa ocul̓ dicēs. Aīal primū ſil̓e leōi: ⁊ ſcd̓m ſimile vitulo: ⁊ tertiū ſil̓e hōi: ⁊ qͣrtū ſil̓e aqͥlę volāti. Et poſt paululū. Plena inquit erāt oculis: ⁊ requiē nō hēbāt die ac nocte. dicētia: Sctūs ſctūsſctūs dn̄s deꝰ oīpotēs: qͥ erat ⁊ qͥ ē: ⁊ qͥ vēturꝰ ē.Quibꝰ cūctꝭ ꝑſpicue on̄dit̉: qͣttuor debe̓ tm̄ euāgelica ſuſcipi: ⁊ oēs apocriphoꝝ venias mortuismagꝭ hereticis qͣꝫ eccleſiaſticꝭ viuis canēdas.

Incipit ꝓlogꝰ ſctī Hieronymiin euāgeliū ẜm Mattheum.Attheus ex iudęa ſicut in ordīe primuspōitur: ita euāgeliūiudęa primꝰ ſcpͥſit: cuiꝰ vocatio ad dn̄m

Glo. ordi.Ada?. Ydi taliſeſt. Primꝰ genealogiaꝫ xp̄ideſcribit: diſtīguēs eā ꝑ tresteſſeredecādespoſt ait de nutritura ſaluatoris ⁊ de aduētu magoꝝ ī.bethleē: ⁊ de occiſiōe ꝑuuloꝝ. deīdede baptiſmo xp̄i ⁊ ieiunio. xl. dieꝝ: etde tētatiōe triplici. Poſtea de doctrina eiꝰ .ſ. de ſermōe habito ī mōte. deīde geſta ⁊ miracl̓a xp̄i expōit. Tādēd̓ paſſiōe: reſurrectiōe ⁊ aſcēſiōe agit.huic āt libro Hiero. ꝓlogū p̄mittit īI quo

Nico. de lyraExpoſitio Nicolai de lyra ſuꝑ pͥmū ꝓlogū Matthet.Attheꝰ. Hic ē pͥmꝰ ꝓlogꝰ beati Hiero. qͥ p̄pōit̉ euāzelio Matthei. Qui qͥdē ꝓlogꝰ diuidit̉ in qͣttuorꝑtes. In pͥma ꝑte d̓ſcribit̉ euāgeliſte ſtatꝰ. ſcd̓o ſcribēdi modꝰ. ibi: Duoeneratiōe xp̄i. tertio huius euāgelij materia pͥncipalis. ibi: Quarū oīm rerū. Et quarto vtilitas huiꝰ oꝑis. ibi: In quo euāgelio vtile eſt.In pͥma ꝑte deſcribit̉ euāgeliſta ex noīe. cū d̓r Mattheꝰ qͥ interptat̉ datꝰ: qꝛ inter alios euāgeliſtas primo datꝰ eſt a deo ad ſcribendū euāgeliū ad inſtructionē oīm fideliū. Secūdo deſcribit̉ex natione ⁊ patria. cū d̓r: b Ex iudea. qꝛ natiōe fuit iudeꝰ: ⁊de iudea natꝰ: que quidē iudeadicta eſt terra chanaan: qꝛpoſt diluuiū inibi habitauerūt filij cham: qͥbꝰ expulſis ꝑ filios iſrael tꝑe Ioſue nominata eſt iudea a tribu iude: que erat principalis ⁊ regiartio d̓ſcribit̉ qͣꝫtū ad ordinēinter euāgeliſtas. cū dicit̉: Sicut primꝰ in ordine⁊dine .ſ. euāgeliſtarū: ita īiudea primꝰ ſcripſit euāgeliū. Quarto deſcribit̉ꝯuerſionē adchriſtū. Quia aūt erat publicanꝰ .i. curā habrāt eī tūc iudei tributarij romanoꝝ. ⁊ ideo illi qͥ colligebāt tribiebant̉ publicanihmōi cōiter ſūt cāꝑſores: ⁊ pecuniaꝝ numeratores. Et qꝛ talia negocia vix aūt nuūqͣꝫ ſine pct̄ō

Ioh̓. 10 b

Ibi. 10. b

TEzee. i.

Hac .7.2

Mat. 11

Apo. 51

3. Coꝝ 3. e

⁊ Ioh̓ .21.

Iob̓ .19. 5