Glo. ordi.PrologusNico. de lyra
recurrentis in deuꝫ generatiōis§. i. deducto. Fal̓s inſeꝑabilis.admiſſo: indiſꝑabilis dei vt pre§. i. hoīem in quo ꝑfecta ſūt opera ſex dierū.dicās hoībꝰ xp̄m ſuū: opus ꝑfectia § ad ſtatū vnde cecidit. F I vel ꝓpter quēomnia ſunt perfecta.hoīs redire̓ in ſe ꝑ filiū faceret: qͥ§ xp̄i vel nathā. Iad deū. §. i. p̄beri oſtēdebatꝑ dauid patrē veniētibꝰ iter p̨̄bebat in xp̄o. Cui luce non īmerito aetiā ſcribēdoꝝ actuū apl̓oꝝ pote bI bene in miniſterio: qꝛ bene ſcripſit.ſtas ī miniſterio dat̉: vt deo ī de cIdicta aſcēſione in qua plenꝰ deꝰ eſſe cōparuit.I iudum pleno ⁊ filio ꝑditionis extin dcto oratione ab apoſtolis factaeſorte dn̄ice electiōis nūerus compleret̉. Sicqꝫ paulus conſumma ftionē apl̓icis actibus daret: quē sdiu ꝯtra ſtimulū recalcitrātē dominꝰ elegiſſet. Qd̓ ⁊ legētibꝰ ac hI pro qͣꝫuis.reqͥrētibꝰ deū: ⁊ ſi ꝑ ſingula expe idiri a nobis vtile fuerat: ſciens ktn̄ ꝙ oꝑātē agricolā oporteat pri mmū de fructibꝰ ſuis edere: vitaui n§ laudem humanā. Iprout.mꝰ publicam curioſitatē: ne nontā volentibꝰ deū monſtraſſe videremur qͣꝫ faſtidiētibꝰ ꝓdidiſſe.¶ Lectorē obſecro ſtudioſe paginas recenſentē huiꝰ libri ea q̨̄ incaute ꝯtra eas ſtili p̨̄currentis deſignata veſtigio ſūt: nō mō cōiūgat erroris: ſꝫ peto meę ignoſcere ignorātię: ⁊ q̨̄ obſtinatio legētis ampliata virtus exercitat adpurū dociles: mētis meę fauoribꝰ meiqꝫ memor benigne.¶ Proemiuꝫ beati Luce in euāgelium ſuū incipit.ſ vt baſilides et appelles ⁊ qͥab noīe Thome vel matthie vl̓aliorū apl̓orū falſa ſcripſerū:Uoniāquideꝫ multi oī1c ¶ conati ſunt ordinare pI nō nos: ſed ī nobis deꝰ fecit.rnarratiōes q̨̄ ī nobis q§ vel redūdāt. I euangelij.cōpletę ſūt rerū ſicut tradiderūt r-
Uoniāquidē. Bed. Lucas de oībus qui fecit ieſus ⁊ docuit vſqꝫ ī diē qͣ aſſūptꝰ eſt ſermonē facturus: pͥmo eoꝝ qͥ de eo falſa ſcripſerūt redarguit audaciā. Scribit aūt hiſtorico ſtilo. Magis eī in deſcribēdis rebꝰ qͣꝫ exprimēdis p̄ceptꝭſtudiū habuit: ⁊ hiſtorico more d̓ narratione ſūpſit exordiū: ⁊ eā hiſtoriamplena digeſtione ꝓſequit̉. Beda.Nota ea cā maxime ſcpͥſiſſe euāgeliūne pſeudo euāgeliſtis eſſet facultasp̄dicādi: qͥ ſub noīe xp̄i apl̓orūqꝫ conati ſūt ſectas ꝑfidie inducere.b. Multi. Bed. Nō tā numeroſitateqͣꝫ hereſū diuerſitate. Qui nō ſpūſſancti munere donati: ſꝫ vacuo labore conati: magis ordinarēt narrationē qͣꝫhiſtorie texerēt veritatē. c Conati. Amb. Conat̉ qͥ incipit nec ꝑficit: qͥſuis viribꝰ nō gr̄e dei qͥ irrigat cōfiditqͥ qd̓ ab alijs dictū videt abolere intēdit. Non conat̉ qͥ diuino ſpū res ⁊ dicta miniſtrātę cepta cōplet. d Cōplete. Amb̓. Redūdant ꝑ vniuerſummūdū: mētes fideliū rigat ⁊ ꝯfirmāt.Imbro. Qd̓ redūdat in nullo deficit̉: ⁊ de cōpleto nemo dubitat: cū fidem affectus aſtruit: exitus ꝓbat.NobisMNico. de lyratiuitatꝭ humane .i. retrogrado mō ſcribere genealogiā p̄dicta. in qua incipit ab hūanitate xp̄i. Poſt baptiſmūfilij dei: qꝛ poſt baptiſmū xp̄i īmediate ſcripſit genealogiā p̄dictā. vt habetur. jͣ. iij. ca. Ideo .i. ꝓpter cām q̄ ſtatim dicet̉ p̄dicto mō deſcripſit genealogiā: Vt requirētibꝰ .i. ſcire deſiderātibꝰ. Demōſtraret in quo app̄hendēserat .i. ip̄m deū ī quo terminat genealogiā. in cuiꝰ app̄henſione ꝑ aꝑtā viſionem conſiſtit beatitudo. Introituadmiſſo generatiōis indiſꝑabilis deiid eſt ipſius xp̄i qͥ ẜm deitatē eſt indiſpar a patre: qꝛ ſic eſt ei equalis. Quēxp̄m. Ponit in introitu. id eſt in principio. Generationis .i. genealogie abeo deſcripte: Recurrētis in deū: qꝛ adip̄m terminat̉. vt dictum eſt: Per nathan filiū. Sicut em̄ mattheus ponitſalomonē filiuꝫ dauid in genealogiachriſti ab eo deſcripta: ita lucas ponitnathan filiuꝫ dauid duplici de cauſavna eſt quia nathan dicit̉ fuiſſe filiusdauid adoptiuꝰ: nos aūt reducimurin deum per hoc ꝙ efficimur filij deiadoptiui: ⁊ ideo lucas qui ſcribit genealogiā aſcendēdo in deū deſcripſiteam ꝑ nathan filiū adoptiuuꝫ. Aliacauſa eſt: qꝛ nathā interp̄tat̉ donū. etideo figurat chriſtū qui eſt dei filiꝰ naturalis: ⁊ per hoc ꝙ fuit nobis datusa patre efficimur filij dei adoptiui: qꝛꝑ eū tanqͣꝫ ꝑ mediatorē reducimur indeū patrē. ideo ſubdit̉: Vt p̄dicās .ſ.ipſe lucas. Hominibꝰ xp̄m ſuū: qꝛ datus eſt hominibꝰ a patre ꝓ eorū ſalute. Opus ꝑfecti hominis .i. cōditionenature humane in ſtatu innocentie q̄fuit ꝑfecta virtutibꝰ ⁊ ſciētijs. Recurrere in ſe .i. redire in dignitatem priſtinā a qua ceciderat. Faceret ꝑ filiumid eſt ꝑ nathan figuratiue ratione p̄dicta: ſed ꝑ xp̄m effectiue qui eſt dei filius ẜm naturā diuinaꝫ⁊ filius dauid ẜm carnem. Qui ꝑ dauid patrē venientibꝰ inchriſto .i. deſcendentibꝰ vſqꝫ ad chriſtū ꝑ generationes. Iterp̄bebat in chriſto .i. viam et modum veniendi vſqꝫ ad chriſtū.a Cui luce. Poſita cōmendatione beate luce in ſcribendoeuāgeliū
Nico.euāgeliū. hic cōſequēter ponit̉ eiꝰ cōmendatio in ſcribendoactus apl̓orū. cum d̓r: Cui lucę nō īmerito .i. nō irrationabiliter: ſed ex magna rōne. b Etiā ſcribēdorū actuū apl̓oruꝫpoteſtas in miniſterio dat̉: quia ſicut. sͣ. dictū eſt fuit diſcipulus apl̓oꝝ ⁊ ſpāliter pauli cuiꝰ fuit comes indiuiduus: ⁊ ſicvidit facta eiꝰ: de qͥbus liber Actuūapl̓oꝝ ꝓ maiori ꝑte loqͥt̉ q̄ certius potuit ſcribere tāqꝫ viſa. In prīcipio tn̄illiꝰ libri fit mētio d̓ xp̄i aſcēſiōe ⁊ matthie electiōe ⁊ hͦ ē qd̓ d̓r: c. Vt deo in⁊cͣ. xp̄s aūt d̓r deꝰ in deo: qꝛ filiꝰ ſemꝑ eſt in patre qͣꝫtū ad ip̄am deitatem.qͣꝫtū vero ad hūanitatē fuit plene cūdeo patre qn̄ ī hūanitate gl̓ioſa aſſūptus ē ad dexterā pr̄is. de qͦ fit mētioī principio libri. d Et filio ꝑditionis extincto .i. iuda ꝓditore: de cuiꝰmortē ibidē agit̉ ante electionē matthie. e Oratiōe ab apl̓is facta forte dn̄i electiōis numerꝰ cōpleret̉: qꝛ īelectione matthie apl̓i p̄miſſa or̄onedederūt ſortes: ⁊ cecidit ſors ſuꝑ matthiā. ⁊ ſic cōpletꝰ fuit numerꝰ apl̓oꝝduodecim a xp̄o electoꝝ: de quoꝝ numero iudas ceciderat. f. Sicqꝫ paulus cōſū. ⁊cͣ. qꝛ in actibꝰ eīꝰ ille liberterminat̉. g. Quē diu cōtra ſtimulū recalcitrante dn̄s elegiſſet: qꝛ dū ꝑſequeret̉ xp̄m ī mēbris ſuis fuit a xp̄oelectꝰ. vt habet̉ Actꝭ. ix. h Qd̓ ⁊legētibꝰ. Poſt luce cōmēdationē hicHieronymꝰ ponit ſuā excuſationē. dehoc ꝙ ita breuiter tranſierat qd̓ fecitad vitādū ꝓlixitatē ⁊ curioſitatē ⁊ hͦeſt qd̓ dicit: Qd̓ etſi .i. qͣꝫuis: Legētibꝰ ac requirentibꝰ deū vtile fuerat anobis expediri .i. ꝑ nos enucleari.i Per ſingula .i. particulatim ⁊ pleniꝰ. k Sciens tamē .ſ. ego Hieronymus. l Ꝙ operantē agricolam .i.doctorē. m. Oporteat primū de fructibꝰ ſuis edere .i. de doctrina ſua fructū ꝑcipere: qd̓ fit qn̄ auditores ꝓficiūt. n. Uitauimꝰ publicā curioſitatē. Nē nō videremur tā .i. tātū: Demōſtraſſe .i. plane on̄dere. Deū. i. ꝟitatē de diuinis. Ꝙ: id eſt qͣꝫtū. Faſtidientibus ꝓdidiſſe .i. ſcribere ad libitū ⁊ volūtatē curioſoꝝ qͥ attediant̉ īauditu vtiliū: ⁊ magis in ſubtilibus⁊ parū vtilibꝰ delectant̉: videt̉ tn̄ aliquibꝰ ſalua reuerētia beati Hieronymi ip̄am ſnīam que plane et lucide dici poſſet: verbis obſcuris et intricatis obumbraſſe.¶ Poſtilla Nicolai d̓ lyra ſuꝑ ꝓemium beati Luce ī euāgeliū ſuū īcipit.Uoniāquideꝫ ⁊cͣ. Hicīcipit bt̄us Lucas ſcribere. Et primo ſuo euāgelio p̄mittit p̄fatiōeꝫ.ſcd̓o ſubiūgit euāgelijmnarrationē. ibi: Fuit in diebus herodis. In p̄fatione ſua ponit duplicemcām qͣre ſcripſit euāgeliū .ſ. ad cōplēdū aliqͣ q̄ a mattheo et marco fuerātIomiſſa vel minꝰ plene dicta: ⁊ ad exſcludendū falſa q̄ ab hereticis ſub nomine diſcipuloꝝ xp̄i ſcripta fuerāt: ſicut pleniꝰ dictū eſt in ꝓlogo Hieronymi. ⁊ hoc eſt qd̓ d̓r: Quoniā quidē.i. certe. p. Multi co. ſūt ordi. nar.rerū .i. geſtorū euangelicoꝝ: qꝛ ſicutdictū eſt aliqui ſcripſerāt vere: ſꝫ tn̄ aliqͣ omittēdo: aliqͥ autēfalſe hereſes inſerēdo. qQue in no. cō. i. e euāgelio a nobis ſcripto: qꝛ cōpleuit dicta eoꝝ qͥ vera ſcripſerāt: ⁊ excluſitdicta eoꝝ qͥ falſa inſeruerāt. r. Sicut tra. no. qͥ ab initio ipſividerūt .ſ. ipſi apl̓i a qͥbꝰ didicit veritatē eusUiſum
S 2