Glo. ordi.IohānisCa. ¶II Nico. de lyra

I ẜm ꝙ hōa ſ ẜm ꝙ deus.a mo aſcēdit ī cęlū niſi qͥ deſcēdit d̓a § qꝛ ⁊ idē eſt filiꝰ dei.b F ẜm ꝙ deus.bcęlo filius hoīs qu̓i ē in cęlo. Et gͦ.quaſi hoc modo illud fiet .ſ. ꝑ morte xp̄i.ſicut moyſes exaltauit ſerpentē īI in cruce.deſerto: ita exaltari oportet filiū§. i. vera fide intuetur in ipſum.hoīs: vt oīs qͥ credit in ip̄o nō peI hͦ ꝑ filiū hoīs: qꝛ idē ē filiꝰ dei: ex dilectiōe deid reat: ſꝫ habeat vitā ęternā Sic eī diad hͦ miſſus: ſic enī. d. ⁊cͣ. §. i. humanā naturā.e dilexit deus mundū vt filiū ſuū§. i. in mortē vt oīs aſpiciēs in eius morte nō pereat: ſed habeat vitā eternā.vnigenitū daret: vt oīs qui cre­ edit in eum nō pereat: ſed habeat fſ vere ſalus ꝑ filiū dei: notni alia cā venit niſivt ſaluet: nō vt iudicet .i. daſet.vitā ęternā. Nō enim miſit deus SI in humanā naturā.s filium ſuū in mūdum vt iudicetI vnde ſaluator mūdi dicit̉.mundū: ſed vt ſaluet̉ mundus ꝑ h§ qꝛ ꝑ fidē dimittunt̉ pctā ꝓ qͥbus damnaret̉.ipſuꝫ. Qui credit in eū non iudi icatur. Qui aūt nō credit iam iu­ k§ne dicā iudicabit̉. §cur.dicatus eſt: qui nō credit in noīe 1

diligēter his qͥ audiuit attendit: inſtruitadhuc de celeſtibꝰ ⁊ terrenis. Celeſtis eſteiꝰ aſcēſio ad vitā: Terrena eiꝰ exaltatio īcruce ad mortē: qͣſi intellige celeſtia q̄ nōcarnales ⁊ idē ītellige d̓ aſcēſione. Renanati enī ſpūaliteraſcēdēt in celū: ſꝫnō niſi ſint mēbracoherētia illi qͥ invna ꝑſona eſt hō⁊ dei filius: vt ſciat iſte nullū ex ſeꝑ xp̄m poſſe aſcendere. Et iō non dicit hoīes aſcēdere: ſed filiuꝫ hoīstotū cū corꝑe quiẜm deitatē deſcendit de celo: ⁊ eſt incelo nō ẜm ꝙ ē homo. Et quia hecaſcēſio nō pōt eſſeniſi redemptis ꝑpaſſionē. iō ſb̓dit:Niſi qͥ deſcen.Hoc ꝑtinet ad ſecūdā natiuitatemin ſpū: qꝛ nemo inchriſto ad patremaſcendit niſi qͥ exſpiritu naſcit̉. Nemo ſaluat̉ ꝑ mortē chriſti niſi qͥ exſpiritu naſcit̉. Nōmo naſcit̉ ex ſpūniſi ī morte xp̄i.Et cū dicit filiꝰ hominis: dat nobiscertitudinē aſcendendi cū filio hominū ſimus.b Et ſicut moyſes ex. Supponitd̓ morte ſua q̄ eſt origo ⁊ cā habendi p̄dicta in cuius fide eū inſtruit: ⁊ qꝛ carnaliserat ⁊ notꝰ ī lege: iō quādā legis ꝑtē adducit: quā on̄dit eē figurā ⁊ mortis ſue ſignificatiuā vt etiā ſic pateat de alijs ꝑtibꝰlegꝭ ꝙ ſint ī figura. Et qꝛ mors ītelligit̉ ꝑſerpētē: ⁊ xp̄s mortuꝰ ſerpēs d̓r: quē qͥ fide intuet̉: liberat̉ ſic̄ intuitu illiꝰ ī figuraab ignitꝭ ſerpētibꝰ liberāt̉ qͥ ſignificāt īcētiua vitioꝝ. c Ita exal. Magiſtrū legad ſignificationē legꝭiuitat: ⁊ qꝛ dixerat d̓filio hoīs: ne hͦ ſolū putet nicodemꝰ: ſubdit eūdē etiā eē filiū dei. d. Sic enī deus.d. Sic eī ⁊cͣ. Aperit cām hūane ſalutꝭ .ſ. dilectionē dei pr̄is: ex qͦ oīs reſtauratio ē ꝑfiliū ſuū in ſpūſctō. e Mūdū. Coſmosgrece qd̓ latine mūdꝰ īterp̄tat̉: ornatꝰ d̓r.Per mūdū igit̉ hūana natura ſignificat̉:nō ꝙ ẜm corpꝰ ex qͣttuor elemētꝭ cōſtet: ſꝫqꝛ ẜm aīam adeo ē ornata ⁊ ad imaginemdei ē facta: quā ad hͦ diligit deꝰ vt ea eternā faciat. f. Vt filiū. Ecce idē dicit de filio dei qd̓. sͣ. de filio hoīs: vt ꝑ quē ī deitate cōditi ſumꝰ: ꝑ eūdē ī hoīe reſtauremur.ia factū eſt iudiciū. Nouit dn̄s qͥ ſunt eiꝰ.Ut iudi. Nōdū apparuit iudiciū: ſedNihil enī aliud eſt iudiciū .i. eterna dānatio: qͣꝫ nō cognoſcere ⁊ nō credere ī filiumdei: ſicut nihil aliud eſt beatitudo et vita:niſi credere ⁊ cognoſcere filiū dei. vn̄ dicit̉Hec ē vita eterna: vt cognoſcāt te ſolū deum verū ⁊ quē miſiſti ieſum chriſtū.h. Sed vt ſaluet̉ ⁊cͣ. Ex eo ſaluat̉ homonon iudicatur. ſed ſi iudicat̉ ex ſe: habuit:quia non credidit.Hoc eſt

diuidit̉ in duas: qꝛ primo facit qd̓ dictū eſt. ſcd̓o manifeſtat ꝓpoſitū. ibi: Sic deꝰdilexit. prima in duas ẜm duplicē cām quā aſſignat. ſcd̓a ponit̉. ibi: Et ſicut moyſes. Circa primū ſciēdū ꝙ cauſa principalis efficacie baptiſmalis eſt myſteriū incarnationis ꝑ quā filiꝰ dei vniuit ſibi humanā naturā in mūdū deſcēdēdo. Naturale eſt aūt ꝙ quelibet res ad locū ſue originis reuertat̉: ideo verbū incarnatumad patrē redire pōt aſcēdēdo: ⁊ qꝛ ꝑ generationē ſpūalēhoīes efficiunt̉ mēbra eiꝰ ⁊ ipſi vniunt̉: ⁊ ꝑ cōſequēs cūipſo ad celeſtia trahunt̉ virtute verbi incarnati. Sic ſoluta eſt queſtio Nicodemi qua querebat quō poſſūt hecfieri. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉: Et nemo aſcēdit in celū niſi qͥ deſcendit de celo: qꝛ ſicut dictū eſt hoīes nō aſcēdunt illucniſi inqͣꝫtū efficiūt̉ mēbra verbi incarnati: ⁊ qꝛ verbū nondeſcēdit de celo ꝑ motū localē celum dimittēdo: ſed carnē de nouo ſibi vniendo: ideo ad hoc denotādū ſubdit̉:a Filius hoīs qͥ eſt in celo. Ex hoc loco Ualētinꝰ accepit occaſionē errādi. d. ꝙ dei filiꝰ corpus celeſte attulit: etꝑ virginē trāſijt nihil de ea aſſumēdo. hoc aūt ptꝫ erroneum et euangelio cōtrariū: qꝛ hoc mō xp̄s nō eſſet filiꝰ virginis. Iteꝫ chriſtus nō eſſet hō: qꝛ corpus celeſte non pōtinformari ab anima cū ſit forma corporis phyſici organici: ẜm ꝙ dicit ph̓us. ij. de anima qd̓ nō pōt cōpetere corpori celeſti. b Et ſicut moyſes. Hic ponit̉ ſecūda cauſaefficacie baptiſmalis: q̄ eſt meritū paſſiōis xp̄i: quod ī baptiſmo operat̉: ⁊ hoc tangit̉. cū ſubdit̉: Et ſicut exaltauitmoyſes ſerpētem in deſerto: ita exaltari oportet filiū hominis. de hoc ſerpēte habet̉ Nume. xxj. ⁊ fuit figura paſſionis chriſti: qꝛ habuit ſimilitudine veneni inqͣꝫtum dicebat̉ ſerpens: fuit tn̄ ſine veneno: qꝛ eneus: ſic xp̄s habuit ſil̓itudinē pctī ex carne paſſibili: fuit tn̄ oīno ſine peccato: ⁊ ideo ſi aſpectus illius ſerpētis enei ſaluauit a corporali morte: multo fortiꝰ fides xp̄i crucifixi ſaluat a morteſpirituali: ⁊ reſtituit hoīem vite eterne. iō ſequit̉: c. Vtoīs qͥ credit ī ipſo nō pereat ſed habeat vitā eternā. Notandū etiā ꝙ xp̄i crucifixio dicit̉ exaltatio: qꝛ eiꝰ corpusfuit exaltatū in cruce: ſicut vexillū in aere: ad debellādūaereas ptātes: ẜm illud Heb̓. xij. Curramꝰ ad ꝓpoſitumnobis certamē aſpiciētes in auctorē fidei ⁊cͣ. ⁊ qꝛ ꝑ paſſionem meruit exaltationē ẜm ꝙ d̓r Phil̓. ij. Humiliauit ſemetip̄m factꝰ obediēs vſqꝫ ad mortē: mortē aūt crucis: ꝓpter qd̓ ⁊ deꝰ exaltauit illū. d. Sic enī deꝰ. Hic ꝯſequēter manifeſtat cauſā p̄dictā. ⁊ diuidit̉ in duas: qꝛ primooſtēdit ꝓpoſitū. ſcd̓o remouet quoddā dubiū. ibi: Nō eī.Superiꝰ dixerat ꝙ efficacia baptiſmalis ꝓuenit ex myſterio incarnatōis. iō declarat qͣliter iſta incarnatio ſit facta. dicēs: ꝙ nō eſt facta exhūano merito: nec ex neceſſitate: ſꝫ gratuita dilectiōe dei ad nos. ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit:Sic eī deꝰ dilexit mūdū vt filiū ſuū vnigenitū daret: qͥ eſt bonū infinitū. Ex quoapparet maxima dei dilectio: qꝛ diligere ē velle alicui bonū: ip̄e aūt voluit nobisvolūtate efficaci bonū infinitū: qꝛ dedit nobis filiū ſuuꝫ. e Vt oīs qͥ credit ⁊cͣ.Ex hoc etiā errauerūt aliqui heretici dicētes ꝙ credētes nō dānabūt̉: etiā ſi moriant̉ in peccato mortali: ⁊ ꝯfirmāt dictū ſuū ꝑ verbū apl̓i. j. Coꝝ. iij. Fundamētū enī aliud nemo pōt ponere ⁊cͣ. et ſequit̉: Si cuius opus arferit detrimētū patiet̉: ipſe aūt ſaluus erit: ſic tn̄ quaſi ꝑ ignē: ꝑ fundamētū enī iſtud intelligit̉ fides: ⁊ iō ſi ſuꝑ hoc fūdamētū ponant̉ oꝑa cōbuſtiōe digna ꝓpter talia hō punietur ad tēpus: tn̄ finaliter ſaluabit̉: Sꝫ hoc eſt erroneū: ⁊ improbat̉ ꝑ dictū apl̓iad Gal̓. v. Manifeſta ſūt oꝑa carnis q̄ ſunt fornicatio īmūdicia impudicitia ⁊c̄.ſequit̉:ui talia agūt regnū dei nō cōſequent̉. Ex quo ptꝫ ꝙ nō ſolum dānant̉aliqui ꝓpter infidelitatē: ſed etiā ꝓpter alia peccata mortalia. Et ideō dicēdū ꝙſaluator nō accipit hic fidē tm̄ ꝓ habitu fidei informis: ſed fidei formate ꝑ charitatē: ⁊ certū eſt ꝙ talis ſaluabit̉: ⁊ ad hoc denotandū dicit: Ut omnis qui credit in eū .ſ. tendendo in eū per charitatē. f. Non pereat. Ad dictū apoſtoli p̄alligatū in cōtrariū: dicendū ꝙ loquit̉ de peccatis venialibus: ẜm ꝙ exponuntdoctores: ⁊ ego tūc plenius dicam: ſi contingat me ſuꝑ illū locū ſcribere. ꝓ peccatis aūt venialibꝰ fideles tꝑaliter punient̉ igne purgatorij: tn̄ finaliter ſaluantur. g Nō enī miſit. Hic remouet quoddā dubiū: ⁊ diuidit̉ in duas: qꝛ primofacit qd̓ dictū eſt. ſecūdo declarat quoddā dictū ibidē. ibi: hoc autē eſt iudiciū.Circa primū ſciendū ꝙ alique ſcripture loquēdo de ſecūdo aduētu chriſti in mūdum dicunt ipſū venire ad iudicandū: ⁊ ideo ne aliqui credāt ꝙ hoc debeat fieriin primo eius aduentu. hoc remouet dicens: Nō enī miſit ⁊cͣ. vt iudicet mundūſcꝫ in primo ſuo aduentu. tūc enī nō venit iudicare ſed magis iudicari ꝓ mundiſalute. ideo ſequit̉: h Sed vt ſal. mū. ꝑ ip̄m. ⁊ ꝓbat cōſequēter hoc dictū: qꝛin primo eiꝰ aduētu aliqui credebant ei: ⁊ aliqͥ nō credebāt ei. ⁊ eſt diuiſio ꝑ immediata: cū inter cōtradictoria nō ſit mediū: ſed nō venit ad iudicādū noͣ credētes: nec credentes: vt ſtatim patebit. ergo ⁊cͣ. ⁊ hoc eſt qd̓ ſequit̉:i¶ Qui credit in eū nō iudicat̉ .i. nō habet cauſam vnde cōdemnet̉.k Qui autē nō credit iā iudicatꝰ eſt .i. habet in ſe cauſam manifeſtā ſue cōdemnationis: ſicut ille d̓r mortuꝰ qͥ iam habet in ſe cauſam manifeſtā mortis. ⁊ hoc ēqd̓ ſubdit̉: l Qui nō cre. in no. vni. filij dei. qͥ venit ꝓ ſalute mūdi. verūtamēcauſa huiꝰ dānationis dabit̉ executioni in ſcd̓o aduētū xp̄i.Hoc eſt

S

Nu. 21. e

1. 3oh̓. 5. 6

Cpe. di.n̄dictꝰdeus.

Nu. 21. c

2. Tim. .2.

.jͣ. 17. a