Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Iohannis Ca.IIINico. de lyraGlo. ordi.

a fuerit ex aqua ⁊ ſpūſācto nō poI idē eſt intrare qd̓ videre. qui enim videt inat: et qui intrat videt.bteſt intrōire ī regnū dei. Qd̓ na a§. i. carnale ē habēs naturā generātis viſibileē ⁊ īuiſibilibꝰ īcremētis ꝑ tꝑa ꝓficit.gͦ tū eſt ex carne caro ē: ⁊ qd̓ natūʰ5. i. ſil̓e ſpūi.§ nō putes impoſſibile.e ē ex ſpū ſpūs ē. Et nō mirerꝭ qꝛ fdixi tibi: oportet vos naſci dea §. i. ſīaliter. ſ qꝛ. I in qͥbus vult operat̉et quag nuo. Spūs vbi vult ſpirat: ⁊ voqͣꝫuis vocē eiꝰ audias.cē eiꝰ audis: ſꝫ neſcis vnde venikat aut quo vadat: Sic eſt oīs qͥ lI quod nōdū es tunatus eſt ex ſpū. Reſpōdit nico­ mdemus ⁊ dixit ei: Quomō poſ§ qd̓ dicis vocē eiꝰ audis: et neſcis vn̄ ve. ⁊cͣ.ſunt hęc fieri? Reſpōdit ieſus ⁊ nhdixit ei: Tu es magiſter in iſrl̓ ⁊ o§ littera occidit. I inflatꝰ neſcis: hūiles ſcies.hęc ignoras? Amē amē dico ti­ pI nos: ego .ſ. ꝓphetis ⁊ apl̓is. a § qd̓ ī abſcōdiibi: qꝛ qd̓ ſcimꝰ loqͥmur: et qd̓ vi-to dicit̉:I foris mūdo.dimꝰ teſtamur ⁊ teſtīoniū nr̄m3.i. teſtinonieditio vos carnales nō.i. ſi treniis ſolutionē ⁊ reſurectiornō credis: qͥd q̄rꝭ aꝑiri myſteri a ſpūal̓ natiuitatꝭk nō accipitꝭ. Si terrena dixi vo­ qbis ⁊ nō creditꝭ: quomō ſi dixea § quaſi attamē dicā celeſtiaro vobis celeſtia credetꝭ? Et ne̓ s

a Ex aqua ⁊ ſpi. Ex aqua viſibili ſacramēto: ⁊ ſpū inuiſibili ītellectu vt ſymboluꝫbaptiſmi viſibil̓r accipiat: ⁊ ſpūalē intellectū ip̄iꝰ ſymboli ꝑficiat. Vel ex aqͣ viſibili⁊ ſpūſctō. b. Qd̓ natū. Hāc ſpūalē natiuitatem diſtinguit acarnali dicēs: qd̓ natū ē ⁊cͣ. c Ex carne .i. ex pͥmo hoīe ꝑcarnis ſucceſſioneꝫ:carnale ē. Noīe carnis: nō ſolū carnē ſꝫtotū carnalē hoīeꝫ ſignificat: ſic eꝯͣ totūhō ſpūalis: aīa ⁊ corpore ſpūs d̓r: d. Etqd̓ natuꝫ ⁊cͣ. Uerbo⁊ ſacramēto ſpūs īuſibiliter adeſt: qͦ natex adā ad mortē naſcit̉: filiꝰ dei ad vitāqͥ non tm̄ ſpūalis d̓rſꝫ ſpūs: qꝛ ſic̄ ſubſtantia ſpūs eſt īuiſibil̓:ita inuiſibiliter ꝑ viſibile ſacramētū efficit̉ dei filiꝰ. e. Spritꝰ eſt. Nō aūt mirris ſi ſic natum dicoſpm̄: qꝛ ſic̄ ſpūs vbivult ſpirat et neſcisvn̄ venit aut quo vadat: ſic ē oīs q̄ natꝰeſt ex ſpū. f. Spūsvbi. Quia in ptātehabet cuiꝰ cor illuſtret. Vocē eiꝰ audisin ſcripturꝭ: vel duꝫloqͥt̉ aliqͥs plenꝰ ſpūſctō: q̄ etſi audis neſcis vn̄ venit .i. quōcor illiꝰ intrauit velquō redierit: qꝛ natura eiꝰ ē īuiſibil̓: ſic ēoīs qͥ natꝰ ē ex ſpūſctō: qꝛ ip̄e inuiſibiliter agēte ſpū: incipiteſſe qd̓ nō erat: ita vtinfidelis neſciat vnde veniat ⁊ qͦ vadat .i. qͣgr̄a venit ī adoptionē filij ⁊ vadit ī regnuꝫdei: q̄ quia incognita ſunt carnali: iteꝝ q̄ritquō pn̄t hͨ fie. nō hn̄s ſpūalē ītellectū in lr̄alegꝭ īpoſſibile putat qd̓ d̓r d̓ natiuitate ꝑ ſpirituꝫ: vn̄ redarguit̉ a dn̄o: Tu es magiſter⁊cͣ. g. Et vo. ⁊cͣ. Uox ſpūs ē vox xp̄i: quāaudiuit nicodemꝰ: ſꝫ qꝛ nōdū ē natꝰ de ſpūneſcit vn̄ veniat aut qͦ vadat .i. qͣ occaſionevelit naſci hoīeꝫ ī ſpū: aut qͦ vadat .i. ad quāꝑfectionē ducat ip̄m naſcētē ex ſe. Naꝫ qͥ exeo naſcit̉: vnꝰ cū ip̄o ſpūs ꝑ gr̄aꝫ efficit̉: ſicut etiā ip̄e ſpūs vnus ē ꝑ naturā. h Tues magiſter. ⁊cͣ. Nō inſultat ei vt ſuꝑior eohabeat̉ qͥ oībꝰ p̄eſt: ſed qꝛ vult euꝫ naſci exſpū qd̓ nequit niſi humilis: tumidū ex magiſterio humiliat. qͣſi: Suꝑbꝰ princeps: niſinoſti: humiliare vt ille qͥ ſe ip̄m exinaniuit⁊ natꝰ ē ex ſpū: ſcies qd̓ mō neſcis. i Qd̓ſcimꝰ lo. Id eſt qꝛ ip̄e eſt ſcīa: locutio ⁊ ſermo patris. ⁊ qd̓ vidimꝰ teſtamur: qꝛ ipſe vtſio ⁊ verū teſtimoniū ⁊ ꝟitas pr̄is. Qd̓ pluraliter: myſteriū trinitatꝭ innuit. k. Si terrena. Augꝰ. Et qꝛ nō accipitꝭ terrena: quopoteſtis cape celeſtia .i. celeſtē ſpūs natiuitatē: cū nō ſolū nō credatꝭ: ſꝫ nec intelligatꝭterrena: ꝙ de tēplo corꝑis mei qd̓ de terraaccepi dixi a vobis ſoluēdo: a me ſuſcitando. Et nemo aſcendit in ce. Poſtqͣꝫ increpauit et ad humilitē inuitauit: quia iſteB diligēter

verbo incarnato qͥ ē filiꝰ dei naturalis inqͣꝫtū ī hac generatiōe eſt aliqͥd ſenſibilecorrn̄dēs carni .ſ. aqͣ: ⁊ aliqͥd īuiſibile corrn̄dēs ꝟbo .ſ. gr̄a. vn̄ ſeqͥt̉: a Qd̓ natū ē ex carne .ſ. ẜm ꝟtutē carnal̓ generatiōis. b Caro ē .i. cōſtituit̉ ī vita carnali tm̄. c Et qd̓ na. ē ex ſpū. mō p̄dicto. d. Spūs ē .i. cōſtituit̉ ī vita ſpūali. etita cōcludit: e. Nō mireris .i. nō debes āmirari. f. Quia dixi ti. opor. vosdenuo naſ. qꝛ nō loquor d̓ generatiōe carnali de qͣ tu arguis: ſꝫ de ſpūali. gͦ. Spūs vbi vult. h̓ ſaluator ad p̄dicta adducit ſenſibile exēplū ẜm Chryſo. qͥ hͦ exponit devēto materiali: cuiꝰ pͥncipiū ignorat̉ ⁊ ſil̓r finis vbi termīat̉ ⁊ tn̄ ſonꝰ eiꝰ ꝑcipit̉: Sic mō ē ī generatiōe ſpūali: qꝛſctūſſpūs qͥ ē pͥncipiū huiꝰ generatiōis: ⁊ ſil̓r beatitudoeterna q̄ ē eiꝰ finis a nob̓ nō ꝑcipiūt̉ ſꝫ credūt̉ tm̄. Aqͣaūt exterior ⁊ forma ꝟboꝝ ꝑcipiūt̉ ꝑ ſenſū. ⁊ hͦ ē qd̓ d̓r:Spūs .i. vētꝰ. h. Ubi vult ſpi. i. flat. Si aūt arguat̉ ꝯͣhͦ ſicut arguit Augꝰ. ꝙ vētꝰ material̓ nō habet volūtatē nec a ſe mouet̉: ꝓpt̓ qd̓ dicit Augꝰ. ꝙ hͦ ꝟbū de ſpūſācto intelligit̉: pōt dici ſuſtinēdo dictū Chryẜ. ꝙ volūtasī ſcripturꝭ aliqn̄ accipit̉ ꝓ inclinatiōe naturali: ⁊ hͦ mōaccipit̉ hic. i. Et vocē eiꝰ au. ſenſibiliter ꝑcipiēdo.kSꝫ neſcis vn̄ ⁊c̄. Si aūt arguat̉ ꝯͣ hͦ vt arguit Aug.ꝙ oēs nouerūt ventū venire ab auſtro vel ab aqͥlone: ⁊iō vadit ī partē oppoſitā. pōt dici ꝙ hͦ ē veꝝ tm̄ ī generali: ſꝫ ī qua ꝑte determinate ꝟſus auſtrū talis īcipiat ventus qͥ flat ab auſtro: vel vbi terminet̉ oīno ignorat̉.l Sic ē oīs qͥ na. ⁊cͣ. qꝛ ſicut dictū ē ī tali generatione ēaliqͥd occultū ⁊ aliqͥd patēs ad ſenſuꝫ. Propter argumēta p̄dicta q̄ tn̄ ſūt ſolubilia vt viſū eſt: dicit Augꝰ. ꝙp̄dicta lr̄a de ſpūſctō intelligēda eſt: qͥ ī ꝓphetꝭ ⁊ ſcriptris ſacris loquit̉: Uox aūt ꝓph̓aꝝ ⁊ ſcptura eoꝝ ſenſuꝑcipit̉: ſꝫ prīcipiū huiꝰ ſcripture .ſ. ſpūſſctūs ⁊ eiꝰ finis .ſ.beatitudo celeſtis nobis occultant ⁊ ſola fide tenēt̉: etiſta expoſitio videt̉ rōnabilior: qꝛ nicodemꝰ erat in ſcripturis ſāctis īſtructꝰ: ⁊ iō videt̉ magis ꝙ ſaluator ſibidederit exēplū de talibꝰ qͣꝫ de vēto materiali: ⁊ tūc ē plana lr̄a. Spūs vbi vult ſpirat: qꝛ nō inſpirat hoīes ex naturali neceſſitate ſꝫ ex mera liberalitate. Et vocē eiꝰ audis. in ſcripturis ꝓphetaꝝ q̄ legūt̉ in ſynagogis iudeorū. Sꝫ neſcis vn̄ veniat aut qͦ vadat: qꝛ prīcipiū īſpirās⁊ finis vltimꝰ huiꝰ īſpiratiōis ſibi occultāt̉: vt dictū eſt.Sic eſt oīs ⁊cͣ. exponat̉ ſicut. sͣ. m. Rn̄dit nicodemꝰ.h̓ ꝯn̄r ſaluator on̄dit cām efficatie q̄ ē in ſpūali generation. Et diuidit̉ ī duas: qꝛ primo circa hͦ ponit̉ nicodemiinterrogatio. ſcd̓o xp̄i rn̄ſio. ibi: Rn̄dit ieſus. Circa primū ſciēdū ꝙ ꝯſuetudo q̄dā natura ē vt dicit ph̓us librode memo. ⁊ re. Et qꝛ iſte nicodemꝰ erat aſſuetꝰ legi moſaice q̄ ꝓmittit carnalia: iō nō potuit caꝑe ſpūalia: ꝓpt̓qd̓ q̄rit vlteriꝰ circa p̄dicta dicēs: Quō poſſūt hec fieri?n. An̄dit ieſus. hic ponit̉ xp̄i rn̄ſio. Et diuidit̉ ī duas:qꝛ pͥmo rep̄hēdit nicodēmi tarditatē. ſcd̓o on̄dit baptiſmal̓ efficatie cāꝫ. ibi: Etnemo aſcēdit. Arguit aūt tarditatē nicodemi ad ītelligēdū ⁊ credēdū p̄dictaex tribꝰ. prīo ex cōditione audiētꝭ qͥ erat doctor ⁊ peritꝰ ī lege: ⁊ ꝑ ꝯn̄s deberettalia cognoſcere. ⁊ hͦ ē qd̓ d̓r: o Tu es ma. in iſrl̓: ⁊ hec ignoras? Sꝫ poſſetaliqͥs dicere ꝙ nō erat mirū ſi talia ignorābat: qꝛ nō ꝑtinebat ad vetꝰ teſtamentū ī quo erat inſtructꝰ. Dicēdū ꝙ ī lege moyſi figuratiue cōtinebat̉ baptiſmusẜm ꝙ dicit apl̓s. j. Coꝝ. x. Oēs ī moyſe baptizati ſūt ī nube ⁊ ī mari: qꝛ ī vtroqꝫ fuit baptiſmꝰ figuratꝰ. Legis aūt doctores debebāt ſcire figuras eiꝰ lꝫ ad hͦnō teneret̉ vulgus. Itē ī ꝓphetꝭ qͦs frequēter legerat expͥmit̉ baptiſmꝰ: Ezech̓.xxxvj. Et effundā ſuꝑ vos aquā mūdā ⁊ mūdabimini ab oībꝰ inquinamentisveſtris ⁊cͣ. Itē Zach̓. xiij. In die illa erit fons patēs domui dauid ⁊ habitātibꝰ hierl̓m ī ablutionē pctōris ⁊ mēſtruate. ſcd̓o arguit tarditatem nicodemi excōditione dicētꝭ p̄dicta: qꝛ xp̄s dicebat ea q̄ certitudinalit̓ ſciebat: iō cito debebat acqͥeſcere: ⁊ maxīe qꝛ eiꝰ doctrinā ꝯfeſſus fuerat a deo datā: ⁊ hͦ ē qd̓ d̓r h̓.o. Amen amē dico tibi: qꝛ qd̓ ſci. lo. ⁊ qd̓ vi. teſtamur. Chriſtꝰ enī ẜm diuinitatē habet eādē ſciētiā cū patre: in humana etiā natura cognoſcit oīa q̄ cognoſcit deꝰ noticia viſionis. iō dicit: Qd̓ vidimꝰ teſtamur: ⁊ teſtimoniū noſtrū nōaccipitis: qꝛ pauci iudeoꝝ cōꝑatiue crediderūt xp̄o. iſte etiā nicodemꝰ erat adcapiendū q̄ dicebat tardus. tertio arguit eū de cōditione materie de qͣ erat ſermo q̄ eſt facilis ad intelligendū reſpectu emanationis verbi a patre ⁊ ſpūſſancti ab vtroqꝫ: ⁊ maxime qꝛ ī lege ī qua iſte erat exercitatus ꝑ ablutiones aliqͣsamouebant̉ immūdicie alique: ⁊ ideo de facili deberet capere qualiter ꝑ ablutionē aque exteriꝰ ⁊ virtutē diuinā interiꝰ fit ablutio aīe: ⁊ hoc eſt qd̓ d̓rq. Si terrena dixi vobis ⁊ nō creditis. Regeneratio ſpūalis terrena pōt diciinqͣꝫtum efficit̉ ī terra ⁊ ſub elemento ſenſibili .ſ. aqua. Uel dicit̉ terrena: qꝛ adhoc induxerat exemplū ſenſibile de vento flante in terra ẜm expoſitionē Chryſoẜ. p̄dictā. r. Quō ſi dixero vobis celeſtia credetꝭ. Celeſtia hic vocat emanationem perſonarum in diuinis que eſt valde ardua et de difficili valde intelligibilis. s Et nemo aſcendit in celum. Reprehenſa eius tarditate ſaluatorprocedit ad reddendum cauſam efficacie que eſt in ſpirituali generatione. Etdiuidit̉

F

De renū..§.verun

B

Eph̓. 4. o