Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyCa. IGlo. ordi.Iohannis

a veniētē ad ſe: ⁊ dicit de eo: Ecce avere iſraelita: ī quo dolus nō eſt.b Dicit ei nathanael: Unde me noʰſti? Rn̄dit ieſus: ⁊ dixit ei: Priꝰ d̓̉qͣꝫ te philippus vocaret cū eſſesI. i. ſub arbore fidei. §. i. ſub lege littera.F elegi.ſub ficu vidi te. Rn̄dit ei nathaa Fecce eadē vox nathana elis et petri:n̄ ⁊ petrus meruit vocari.rF cuiꝰ egoliles.dnael ⁊ ait: Rabbi: tu es filiꝰ dei:tu es rex iſrl̓. Rn̄dit ieſus ⁊ dixit fa § quaſi ſub arbore fici veniſti ad fidē.ei: Quia dixi tibi: uidi te ſub ficua ſ quia per iſtud paruū veniſti ad fideꝫ veniesad maiora.I hoc maius.credis: maiꝰ his videbis. Et di­ 8cit ei: Amē amen dico vobis: vi­ Fdebitꝭ cęlū apertū ⁊ angelos deig deſcēdētes ⁊ aſcendentes ſuꝑ filium hominis.

Ecce vere iſraelita. Dolꝰ .i. ſimulatio. ſi enī habet pctā: cōfitet̉. Nō gͦ negat pctōrē: ſed ī eo laudat cōfeſſionē. Phariſeiaūt ſūt doloſi qͥ ſe bonos p̄dicant cū ſint mali. b Unde. menoſti. Cognoſcēs dn̄m loqͥ de ſua cōſcīa: nō ex indignatiōe q̄rit: ſꝫ admirādo: vn̄ ⁊ ex qua ꝟtute. c Sub ficu vi. Myſtice nathanael .i. donū dei: e verus ppl̓siſrl̓ dono dei qͥ erat ſub ficu abditꝰ .i.ſubditꝰ ſub cōſuetudīe peccādi ⁊ vmibra mortis: vt primi parentes ſub ficifolijs ſe texerūt: vbi priꝰ viſus eſſet adn̄o ⁊ q̄ſitꝰ qͣꝫ dn̄m videret ⁊ q̄reret: ⁊ante etiā qͣꝫ ꝑ apl̓os vocaret. d Rabhi tu es ⁊c. Quia cognouit nathanael xp̄m abſentē vidiſſe q̄ ipſe ī alio loco geſſerat .i. quō ⁊ vbi vocatus ſit aphilippo qd̓ ē indiciū deitatis: fatet̉nō ſolū magiſtrū: ſꝫ ⁊ dei filiū ⁊ regeꝫiſrl̓ .i. xp̄m ī quo ꝓbat̉ eſſe iſraelita vtdicit̉ .i. vidēs deū. e Uidebitꝭ celū.Nathanael iſraelita: d̓r viſurꝰ aꝑtuꝫcelū ⁊ āgelos dei d. ⁊ a. vt olim patriarcha iacob vidit ſcalā ⁊ angelos a.⁊ d. qͥ ꝑ bn̄dictionē vocatꝰ eſt iſrael. Augꝰ. Qd̓ dictū ē nathanaeli mōimplet̉ ī chriſtianis: qꝛ poſtqͣꝫ hō deꝰaſcēdit: credentibꝰ ī eū aperit̉ aditusceli. Et vident angelos .i. p̄dicatoresſuꝑ eū aſcēdētes: dū arcana deitatiscōſiderāt ⁊ p̄dicāt: ⁊ deſcēdētes dū infimis ſe cōtēperāt: ⁊ hūana de eo p̄dicāt. Et maiꝰ eſt eis celū aperiri ⁊ vtrāqꝫ in eo cognoſcere naturā ꝑ angelosqꝫ viſos .i. p̄ſcitos eē: dū eſſent ſub vmbra mortis. Si eī ibi manerēt qͥd ꝓfuiſſent ibi videri. f Angelos dei. Sepe hoc miraculū apparuit ꝙ angeli aſcēdebāt ⁊ deſcēdebantſuꝑ xp̄m. gSuꝑ filiū hoīs. Chriſtus dicit ſe filiū hoīs: affirmās qd̓ minꝰ eſt .ſ. hūanitatē: nathanael ⁊ petrus filiū deiqd̓ maius eſt: affirmātes diuinitatē. Ecce ꝯfirmatio vtriuſqꝫnature in xp̄o. iſti cōfitētes deitatē merent̉ aſcēdere: ille aſſerēs hūanitatē teſtat̉ ſe ad redimendū veniſſe. Suꝑ filiū ⁊cͣ.Cōfirmat ſe eē hoīem ne aliqͥ errarēt credētes ipſū tm̄ eſſe deūvt etiā petrus cū dixit: Abſit a te dn̄e.X Et die Nico. de lyraAn̄dit ieſus. tertiū ibi: An̄dit nathanael. Primū ſignū fuitmanifeſtatio occulti pn̄tis .ſ. intētionis cordis ⁊ puritatis cōſciētie ip̄ius nathanaelis: q̄ nō poterāt eſſe nota niſi virtute diuina: ⁊ hoc eſt qd̓ d̓r hic: Uidit ieſus nathanael veniētē ad ſe:nō ſolū vidit exteriꝰ: ſed etiā vidit cor ip̄ius īteriꝰ. vn̄ ſequit̉:a Et dicit de eo: Ecce vere iſraelita ī quo dolus nō eſt: qꝛ ſine intētione doli ⁊ falſitatis veniebat: vt veritatem cognoſceret. b Dicit ei nathanael. Hic ponit̉ ſcd̓m ſignū qd̓ eſt reuelatio occulti p̄teriti: vidēs aūt nathanael ꝙ cōditionē ſue mētis exp̄ſſerat q̄ſiuit vn̄ ip̄am ſciebat dicens: c Un̄ me noſti.Reſpōdit ieſus ⁊ dixit ei: ꝑ reuelationē alteriꝰ occulti.Prius qͣꝫ philippus te vocaret cū eſſes ſub ficu vidi te. i.gnoui ꝓpoſitū cordis tui. Ad lr̄am priꝰ locuti fuerāt adinuicē de xp̄o ip̄e ⁊ philippus ſub ficu ī tali diſtātia: ꝙ xp̄s eosnō poterat videre oculo corꝑali: nec aliqͥs alius erat p̄ſens qpotuiſſet ei referre: ⁊ iō ꝓpter hoc ſignū ⁊ p̄cedēs nathanaelſtatim cōfeſſus eſt ip̄m eē xp̄m. vn̄ ſequit̉: e Rn̄dit ei nathanael ⁊ ait: Rabbi tu es ⁊cͣ. rex iſrl̓. i. ille qͥ expectat̉ vt ſit rex Irael. Expectāt em̄ oēs iudei meſſiā tꝑalē regē futurū: ⁊ hͦ mōvidet̉ loqͥ iſte nathanael: qꝛ nō habebat adhuc cognitionē ꝑfectā de xp̄o. Nō enī videt̉ intellexiſſe tūc ip̄ius diuinitatē: qꝛnō dixiſſet. Tu es rex iſrl̓: ſed potiꝰ mūdi. Et ꝑ hͦ qd̓ dicit: Tues filiꝰ dei. nō fuit cōfeſſus eiꝰ diuinitatē: ſicut poſtea cōfeſſuseſt eā petrus. dicēs: Tu es xp̄s filiꝰ dei viui: Matth̓. xvj. ⁊ ꝓpter hāc cōfeſſionē dictꝰ eſt beatꝰ a xp̄o: ſed intellexit hāc filiationē ꝑ quādā excellentiā gr̄e. f Rn̄dit ieſus. Hic ponit tertiū ſignū qd̓ eſt reuelatio occulti fūturi. Modus em̄ cognitionis hūane eſt vt ab imꝑfecto ad ꝑfectione ducat̉ ordinate. vtptꝫ. j. Phyſi. Et qꝛ gr̄a ꝑficit naturā: iō cōſimilis ordo eſt ī cognitione gratie: qꝛ primo ē īꝑfectior ⁊ poſtea ad ꝑfectionē deducit̉: ꝓpter qd̓ xp̄s ip̄m nathanaelē iā xp̄m cognoſcentē qͣꝫtū ad gratie excellentiā: vlteriꝰ deducit eū ad cognoſcendumſuā diuinitatē ꝑ obſequiū angeloꝝ ſibi exhibēdū tāqͣꝫ ſuperiori. Null

ori. Nulla eī natura eſt ſuꝑ angelicā niſi diuina: ⁊ hoc eſt qd̓dicit̉: Reſpōdit ieſus ⁊cͣ. Credis .ſ. me eſſe xp̄m: qͣꝫtū ad excellentiā gratie. g Maius his videbis. cognoſcēdo virtutemdiuine ſubſtātie. h Et dicit eis .ſ. philippo ⁊ nathanaeli.i Amē amē dico vobis. amen. idē eſt qd̓ fideliter: ⁊ iō vbiduplicat̉ eſt ſignū maxime certitudinis ⁊ firmitatis. k Uidebitis celūaꝑtū ⁊ ange. ⁊cͣ. in obſequiū diuinitatis in hūana natura latentis. Si eniꝫquerat̉ vbi hoc viderūt? poteſt dici inaſcēſionē xp̄i: vt hr̄ Actꝭ j. Cūqꝫ intuerent̉ in celū euntē illū: ecce duo viri⁊cͣ .i. duo angeli in ſpecie viroꝝ. Sil̓rin reſurrectiōe viderūt apl̓i angelosſtātes ſupra ſepulchrū xp̄i. ⁊ ī paſſiōeipparuit angelus d̓ celo cōfortās eū.Luce. xxij. Querit̉ etiā hic quare nathanael nō fuit vocatꝰ ad apl̓atū cuꝫa xp̄o ſuꝑ alios fuerit cōmendatꝰ: vtptꝫ ex p̄dictis. Dicēdū ꝙ xp̄s voluitprimos fūdatores eccl̓ie ſimplices homines eligere: ne prima cōuerſio hominū ad fidē hūane ſapīe aſcriberet̉ſꝫ diuine: ⁊ ꝓpter hͦ iſte nathanael etnicodemꝰ: de quo hr̄. jͣ. iij. ca. nō ſuntinſtituti apl̓i: qꝛ erāt hoīes lr̄ati: fuerūt tn̄ a prīcipio ad fidē vocati: ne ſia prīcipio oēs fuiſſent ſimplices crederēt̉ ꝑ oppoſitū ꝑ ignorātiā decepti.Poſtqͣꝫ ꝟo fideſ catholica fuit radicata: Paulꝰ vocatꝰ ē ad apl̓atū: qͣꝫuislr̄atꝰ eēt. Un̄ d̓r. j. Coꝝ. j. Uidete vocationē vr̄aꝫ frēs qꝛ nō multi ſapiētes.Moraliter. at In prinCapl̓m. Ierat verbum ⁊cͣ. Iohānes euangeliſta tam ſublimiter loquitur de diuinis ꝙ multa de dictis eius exponere moraliter neſcio hūanis actibus applicādo: ꝓpter qd̓ aliqua conuertā adfidē ⁊ aliqͣ alijs exponēda dimittā. Sicut dixi ī expoſitiōe litterali hic ponūt̉. v. de diuīs ꝑſonis. Primū ē intrinſeca verbi ꝓceſſio. cū d̓r: In prīcipio erat verbū. Scd̓m ē verbi ⁊ patris ꝑſonalis diſtinctio cū d̓r: bf Et ꝟbū erat apud deuꝫ.Tertiū ē eoꝝ ſubſtātialis indiſtinctio cū dr̄: af Et deꝰ eratverbū. Quartū ē coeterna duratio. cū d̓r: bͦ Hoc erat ī prīcipio apud deū. Quītū ī diuiſa oꝑatio cū d̓r: c Oīa ꝑ ip̄fac̓ta ſūt. Per primū elidit̉ p̄ſūptio philoſophoꝝ qͥ nihil volūt reciꝑe niſi ꝓbatū fuerit hūana rōne: q̄ tn̄ eſt valde deficiens. nā rem ſenſibilē ⁊ paruā: vt foliū arboris vel aliqd̓ huiuſmodi hūana rō nō cōp̄hēdit qͣꝫtū ad eiꝰ oēs cōditiōes ſcꝫquare ſit talis figure: coloris ⁊ hmōi: ꝓpt̓ qd̓ medici de ꝟtute ip̄iꝰ ſanatiua dicūt ꝙ ē a tota ſpecie neſciētes eā noīare eoꝙ eā nō cōp̄hēdūt: ꝓpter qd̓ d̓r Ecc̄s .j. Cūcte res difficiles:nō pōt eas hō explicare ſermōe. Per ſcd̓m excludit̉ error Sabellij qͥ ſicut ī diuinis ē vna eſſentia: ita dixit pr̄is ⁊ filij vnaꝫeē ꝑſonā: qd̓ ē falſū: qꝛ nulla res gignit ſe ip̄am: ⁊ iō īter patrē ⁊ filiū eſt diſtinctio ꝑſonalis. ⁊ eadē rōne īter ꝟbuꝫ et eiꝰcuiꝰ ē ꝟbū: qꝛ eo filiꝰ qͦ ⁊ ꝟbū. Per tertiū repellit̉ error Arrij qͥ dixit ꝙ pat̓ ⁊ filiꝰ eēntialiter diſtinguūt̉ ſic̄ ⁊ ꝑſonaliter:qd̓ ē erroneū: qꝛ ſic filiꝰ nō eēt deꝰ ꝓprie: ſꝫ tm̄ ꝑticipatiue: cūeēntia diuina ſit indiuiſibilis: ⁊ de ip̄o d̓r. j. Ioh̓. v. vt cognoſcamꝰ verū deū: ⁊ ſimꝰ ī filio eiꝰ ꝟo: hic ē verꝰ deꝰ ⁊ vita eterna. Per quartū reprobat̉ error Ebionitaꝝ qͥ dixer̄t xp̄m ante mariā nō fuiſſe: ⁊ ſic eū nō fuiſſe ab eterno: cū tn̄ xp̄s dicatde ſe ip̄o Ioh̓. viij. Prīcipiū qͥ ⁊ loquor vob̓. Et ibidē: An̄qͣꝫabraā fieret ego ſū. Per. v. excludit̉ error Manichei qͥ poſuit duo prīcipia: vnū boni ⁊ alteꝝ mali: ⁊ hec īferiora corruptibilia dixit eē a deo malo ⁊ ꝑ ꝯſequēs nō ſūt a ꝟbo ẜm ip̄m.dy Qd̓ factū eſt ī ip̄o vita erat. nā oīs creatura ī ꝟbo p̄exiſtit ītelligibilit̓. ītelligere ꝟo ē viuere ⁊ ītellectio vita. ex Etvita erat lux ho. i. ꝟbū ē māifeſtatiuū oīm q̄ ab hoībꝰ cognoſcunt̉: ꝑ qd̓ tollit̉ error dicētiū ꝙ diuīa ꝓuidētia ſe nō extendit ad hec īferiora: ī qͦrū ꝑſona d̓r Iob. xxij. Circa cardinesceli ꝑambulat nec nr̄a ꝯſiderat. Qd̓ reprobat̉ ibidē. cū ſubdit̉: Quoꝝ ſnīa lōge ſit a me. Philoſophꝰ etiā .j. de aīa rep̄hēdēs Empedoclē hꝫ ꝓ īcōueniēti ꝙ aliqͥd cognoſcamꝰ: ⁊ ſitdeo ignotū. br Et ī te. lu. ⁊cͣ .i. ī pctōribꝰ qͣꝫtū ē de ſe ſic̄ cecus lucē ſol̓ nō videt ip̄m illuſtrātē. d Fuit hō miſ. a deo.ꝑ ioh̓em p̄curſorē dn̄i ſignificat̉ p̄dicatōr euāgelij. ī.d̓r h̓ hōid eſt

C

Myſtice

Gen̄. 3. b

Ben̄. 28. c

Het. .16. c

E