Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Iohannis Ca.Nico. de lyra

Iſum. a ſ verbi incarnati. b 5 in me. e ſ deuiderte iudee ſolatium annunciana Ego vox cla̓mātis in deſerto: di aparate in vobis. a ſꝑ fidem: per opera per q̄n̄s ingreditur.b rigite viam dn̄i: ſicut dixit eſaiasc ꝓpheta. Et qͥ miſſi fuerāt erāt ex bI ex inuidia querebant.phariſęis. Et interrogauerūt eū:a § qͣſi audacie eſt. I hic plane inuidia ptꝫ.⁊ dixerūt ei. Quid ergo baptizaſa § qͥ habet auctoritatē baptiſmi.ſi tu n̄ es chriſtus neqꝫ helias neF heliſeꝰ. a I etiā īuidis ex bonitate ꝟitatē dicit.qꝫ ꝓph̓a. Reſpōdit eis iohannes e§. i. lauo.dicēſ: Ego baptico ī aqua: medi Ia §. i. pn̄s vobis apparet. b F corꝑe. c § qꝛ hunilis: ⁊ ideo ego lucerna preaccendor.us aūt vr̄m ſte̓tit quē vos neſcitꝭ.a §ante tꝑa diffinituꝫ eſt quod poſt me veniret.I ſicut naſcendo ita p̄dicando. cſ mihi prepotus eſt dignitateIp̄e ē qui poſt me venturꝰ ē: quit an̄ me factꝰ ē: cuiꝰ ego n̄ ſuꝫ dignꝰ svt ſoluam eiꝰ corrigiam calciamē§. i. in domo obedientie baptizat vt ſignificet obedientiam conuenire baptizatis.g ti. Hęc ī bethania facta ſūt transʰªiordanē vbi erat ioh̓es baptizāſ.§ altera cognitione. F intuitu mētis ⁊ corporish Altera die vidit iohannes ieſuma ſ innocēs īmolādꝰ p̄figuratꝰ in agno paſcali.ęvenientē ad ſe ⁊ ait: Ecce̓ agnus R

Ego vox. Nō dicit ego ſum hō: vel iohānesvel filiꝰ zacharie. Nō ꝯſiderat hūanā ſubſiſtentiā vel generationē: ſed vltra hec oīa exaltatꝰ p̄curſor verbi deſerit oīa q̄ intra mūdū cōtinent̉.Aſcēdit ī altū: factꝰ vox ꝟbi nullā in ſe ſubſtātiāfatet̉ p̄ter abūdātiā giq̄ excedit oēm creaturāvt ſit vox verbl̓. jFniUoxeſt interpres anitmus aūt .i. intellectꝰ omniū eſt filiꝰ d̓i. Iohānesgo vox eſt ⁊ interpreshuiꝰ animi: qꝛ pͥmo mundo eū demōſtrauit: ecceagnꝰ dei. b Eſaias.hoc de iohāne ꝓphetauit: Ego vox clamātꝭ indeſerto. in qua verbū ſonat .i. ꝓphetia et oſtēſio⁊ lucerna verbi pn̄tis.Ex phariſeis .i. ex pͥncipibꝰ iudeoꝝ qui doctrinaꝫ nō querūt: ſed inuident: qͥ tn̄ ad iohāneꝫ iōveniūt qꝛ audiūt eū predicaſſe cōem oīm reſurrectionē quam ⁊ ip̄i credebant. vn̄ et ip̄i in multisxp̄o ꝯſentiūt. Paulū qͦꝫapl̓m in multꝭ audierūt.d Quid gͦ baptizas.Audierāt phariſei in ꝓphetis xp̄m vēturū ⁊ baptizatuꝝ: ſcientes iordanē figurā baptiſmi geſſiſſe: eūqꝫ heliā ⁊ heliſeumſiccis pedibus trāſiſſe: figurāqꝫ baptiſmi ī helia⁊ heliſeo nō dubitabantpreceſſiſſe. vn̄ ⁊ nūc eosſurrexiſſe putabāt ⁊ baptizaſſe. vn̄ nec int̓rogātes tu vnꝰ ꝓphetaꝝ: ſꝫ ſolūmodo es tu ꝓpheta: ille videlicet qͥ p̄figurauitbaptiſmū. e Ego baptico ī a. Nō imputet̉ audacie qd̓ ago: qꝛ corꝑaabluo aqua nō aufero pctā: vt ſicut naſcēdo ⁊ p̄dicando p̄curſor ſum: ſic ⁊ bapticādo: ſed iſte medius inter vos eſt qͥ pctā tollit. f Cuius nōſum dignꝰ. Nō ait nō ſoluā. Soluit enī qn̄ ip̄imanifeſtauit ⁊ de diuinitate ⁊ humanitate ipſimulta aperuit: ſꝫ nō ſum dignꝰ: qꝛ indignū ad hͦgendū ſe reputat: in qͦ ſimpl̓r indicat̉ hūilitas.Myſtice. ligaturā myſterij incarnati verbi nōſum dignꝰ penetrare vel nomē ſponſi mihi vſurpare. g Hec in bethania. Due ſūt bethanie.vna trās iordanē: altera citra nō longe a hieruſalē vbi lazarꝰ ſuſcitatꝰ eſt. Illa q̄ trās iordaneꝫeſt ſignificat humanā naturaꝫ ſub lege naturaliante fluēta gratie: que gr̄a poſt incarnationemxp̄i abūdās fuit: q̄ natura ad hͦ creata erat vt lege nature obediret: in qͣ iohānes baptizat: qꝛ apctō n̄ liberat. Baptizat vltra fluēta dīnorū donoꝝ q̄ nōdū ī xp̄o inchoauerāt ī hūanā naturādeſcēdere. Illa q̄ eſt citra iordanē ſignificat eandē humanā naturā obedientē ſub lege gr̄e q̄ eſtꝓxima hieruſalē .i. viſioni pacis ꝑͤ charitate: inqua chriſtꝰ mortuū ſuſcitat: qꝛ a pctō liberat.h Altera die. Typice. Iohānes .i. ppl̓s gr̄e: altera die .i. poſt lege cognoſcit agnū qͦ redimitur.i Ueuntē. Nō ſolū greſſibꝰ corꝑis: ſꝫ etiā incontemplatiōis acceſſibus: quia dihanne cognoſci ẜm diuinitatem ⁊i. k Ecce agnus dei ⁊cͣ. Triaignus poſſidentibꝰ ſe: lac ſimplicis doctrine quo paruuli nutriuntur: lanam .i. incrementa virtutum. eſum carnis ſue.☞ Peccata

aEgo vox clamātis in deſerto: dirigite viā dn̄i .i. ego ſum ille de qͦ ſcpͥtura dicit Eſa .xl. vt allegatū eſt ꝙ dꝫ clamare in deſerto iudee vt hoīes ſe prepararēt ad aduentū chriſti in mundū. Et bene deſignat̉ iohānes in ꝓprietate vocis: qꝛ erat annūciator verbi diuini .i. chriſti qͥ eſt verbū pr̄is ẜm diuinitatē vt .sͣ. dictū eſt: vox enī humana eſt ꝟbi mētalis expreſſiua. bqͥ miſſi. Hic declarat̉ teſtimoniuꝫ iohānis factū adinterrogationē eius de officio: ⁊ diuidit̉ ī tres partes: qꝛ primo ponit̉ nunciorū interrogatio. ſecūdoiohānis reſpōſio. ibi: Rn̄dit eis. tertio quedā reſpectu precedentiū ꝯcluſio. ibi: Hec in bethania. Circa primū ꝯſiderandū ꝙ ſicut dictū eſt: phariſei īteralios iudeos videbant̉ magis religioſi. ꝓpter qd̓dicebant̉ phariſei a phares qd̓ eſt diuiſio: qꝛ in habitu in geſtu ⁊ victu erant ab alijs quodāmodo diſtincti in ſignū maioris religionis. ꝓpter qd̓ oſtendebant ſe magis c̨elare ꝓ ritu legis. ꝓpter qd̓ audientes a iohanne ꝙ nō erat aliqͥs trium predictorūquos expectabāt tanqͣꝫ ꝑſonas ſolēnes: queſierūtab eo quare baptizabat inducēdo nouū ritū: ⁊ hoceſt quod d̓r: Et qui miſſi fuerant erāt ex phariſeis:⁊ ptꝫ lr̄a ex dictis. c Reſpondit. Hic ponit̉ reſponſio Iohānis in qua ꝑhibet teſtimoniū de chriſto dicens: ꝙ ſicut precurrebat predicationē chriſtiſua predicatione ⁊ denunciatione: ita baptiſmumchriſti precurrebat ſuo baptiſmate: ſicut et ꝓpheteantiqͥtus aliqn̄ denunciabāt futura nō ſolū ꝟbisſed etiā factis: vt. sͣ. dictū eſt: ⁊ hoc eſt quod dicit̉hic: Reſpōdit eis Iohannes. d. Ego baptico ī aqͣ:lauando tm̄ corpus: ad deſignandū illum qui ſuobaptiſmate lauabit anīas. vnde ſubdit̉: d Medius autē veſtrū ſtetit .i. cōmuniter viuens int̉ homines. chriſtꝰ enim vitā cōmunē inter hoīes duxit:vt ptꝫ ex decurſu euangelij. e Quē vos neſcitꝭ.ſcꝫ qͣꝫtum ad diuinitatē: īmo ipſum ſimpliciter negauerunt corā pilato. f Ipſe eſt qͥ poſt me ⁊cͣ.hoc exponat̉ ſicut. sͣ. expoſitū.Cuiꝰ nō ſumdignꝰ vt ſoluā eiꝰ corrigiā calciamēti. cū chriſtꝰ calciamenta nō portauerit. qd̓ ptꝫ ex hoc qd̓ d̓r Lu. x.portare calciamēta apoſtolis inhibuit. ipſe fecit qd̓docuit: vt habet̉ Actꝭ. j. ideo ptꝫ hic ꝙ hec erat metaphorica locutio. Cuius nō ſum dignꝰ ⁊cͣ. qꝛ Iohannes in hoc dicit ſe nō eſſe dignū exhibere chriſto etiā minimū obſequiū: hoc exprimēs ẜm cōmunem modū loquēdi. Cum enī aliqͥs paruitatē ſuaꝫ⁊ alteriꝰ excellentiā vult exprimere: ſolet cōiter dicere: nō ſum dignus tangere ſotulares eius: vl̓ aliud huiuſmodi: nec mirū ſi hoc Iohānes dixit: qꝛ hō qͣꝫtūcūqꝫ magnus deoder hoc etiā oſtēdit Iohānes ip̄iscōparatus nihil eſt niſi puluis ⁊ cinisphariſeis ꝙ officiū alienū nō vſurpabat: ſed tm̄ ſuū propriū officiū. ſcꝫ precurſoris exercebat. h Hec in bethania. Hic ponit̉ quedā ꝯcluſio ad maiorem expreſſioneꝫ predictoꝝ: videlit determīatio loci. forte enim adhucviuebāt aliqͥ qͥ interfuerāt teſtimonio Iohānis: ⁊ ideo ex ꝯditione loci voluit eos euangeliſta reducere ad memoriam facti. d. Hec in bethania factaſunt. Aduertendum tamen ꝙ hec bethania non eſt illa que eſt prope hieruſalē ſita vbi lazarus fuit ſuſcitatus: ſed eſt alia villa eodem noīe vocata ſupra iordanem: ex altera tamen parte fluminis: ſcilicet in ſorte duarum tribuum ⁊ dimidie. ⁊ ideo ad hoc deſignanduꝫ ſubditur: i Trans iordanem vbi erat iohānes bapticans. Origenes tamen dicit ꝙ ibi dicit̉ eſſe bethabora que erat villa vltra iordanem: ſed vitio ſcriptoꝝ fuerit corruptuꝫ.Altera die. Hic ꝯn̄ter explicat teſtimoniū Iohānis de chriſto in eius p̄ſentia: ⁊ hoc dupliciter. primo generaliter corā turbis. ſecūdo ſpecialiter coram aliqͥbus diſcipulis Iohānis. ibi: Altera die ſtabat. Prima in tres. qꝛpͥmo ponit̉ Ioh̓is teſtificatio. ſcd̓o excludit̉ teſtificātis ſuſpicio. ibi: Hic eſtde quo dixi. tertio ſubiūgit̉ teſtimonij ꝯfirmatio. ibi: Et teſtimoniū ꝑhibuit. In pͥma parte d̓r ſic: Altera die. ex hoc ptꝫ ꝙ Iohānes pluries teſtimoniū ferebat ip̄i xp̄o etiā qͣlibet die: qꝛ ad hͦ totū officiū eiꝰ ⁊ p̄dicatio ordinabat̉. l Uidit iohānes ieſum. pn̄tialiter: qꝛ teſtimonium qd̓ eſt ꝑ viſumeſt efficaciſſimū. m Uenientē ad ſe. hoc nō eſt intelligendū de aduentuxp̄i ad baptiſmū ſꝫ poſt. qd̓ ptꝫ ex hͦ qd̓ ſeqͥtur. jͣ. ꝙ iohānes ante iā videratſpm̄ deſcēdentē ſuꝑ eū qd̓ factū fuit in baptiſmo. ⁊ iō ptꝫ ꝙ xp̄s poſt baptiſmū venit ad iohānē vt teſtimoniū iohānis pluries latū ⁊ pn̄tialiter eſſet efficacius. Subdit̉ aūt teſtimoniū iohānis de xp̄o dupl̓r. Primo qͣꝫtum adeius veram hūanitatem: in qua ꝓ nobis īmolatꝰ eſt. cum dicitur:Ecce agnus dei: id eſt a deo miſſus: immolandus vt hoſtia acceptiſſinma. Circa quod conſiderandum ꝙ licet alia animalia immolarentur in lege vt bos: vitulus: capra ⁊ huiuſmodi: tamē chriſtus magis vocatur agnꝰqꝫ cetera immolaticia: duplici de cauſa. Prima ē: qꝛ inter omnes figurasveteris teſtamenti agnꝰ paſcalis exp̄ſſiꝰ figurabat paſſionē xp̄i: qꝛ ille agnꝰerat ſine

E

Eſa. 40.Math̓ 3.Mar. 1. aLuce .3. 4

ſa .40. a j

D

Mat .3.Iar. I.Luce .3. dActꝭ i. aet. 19. a

4. Re.2. b ſ

Myſtice

Cypice.