Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyraGlo. ordi.Iohannis Ca. I

a ſꝯcupiſcētia carniſ .ſ. femīe q̄ ē caro ade ⁊ regit̉neqꝫ ex voluntate carnis neqꝫ exaa I vir dicit̉ ſpūs qͥ regit. bIoꝑante ꝑ baptiſmū. cI hoīes ex deo ⁊ deus ex homīe.volūtate uiri: ſꝫ ex deo nati ſunt.5. i. filiꝰ dei. F homo. aſhabitu īuētꝰ vt hō.a Et verbū caro factū ē: ⁊ hītāuit ī exꝑ hoc ſanati.a5. i. cogn̓oimꝰ deū eē glorioſtt̉. 1º⁊ Ffaleatal.ꝑ hūanitatē in qͣ docuit ⁊ miracula fecit iniguratꝰ eſt in qͣ ſurrexit. § vel altitudinemnobis. Et vidimus gloriā eiꝰ glo dya ſ nō vt cuiuſlibet ſctī. b § vidimꝰ illū hoīem.briā qͣſi vnigēniti a patre: plenum

a Et verbū. Vt aūt ſecure credamꝰ hoīes naſci ex deo: ſubdit deū naſci ex hoīe ex hac ſuſceptione infirmitatꝭ ſanat̉ nr̄ainfirmitas vt poſſimꝰ filij dei fieri. ⁊ hoc eſt: ⁊ verbū caro factū eſt. Quod ſuꝑius erat: inferiꝰ deſcēdit. Quid mirū ſi qd̓erat inferiꝰ: in id quod ſuperiꝰ eſt aſcēdit. Nec mirū ſi hoīesnaſcunt̉ ex deo: qꝛ deus ex hoīe eſt natus. b. Plenū gratia. Hō chriſtꝰplenꝰ fuit gratia: qꝛ nullꝰ p̄cedentibꝰmeritꝭ ex qͦ ꝯceptus eſt fuit deitas ineo implens hoīem illū oī plenitudīeredundāte in oēs ſctōs. vn̄ ⁊ mr̄ eiusnon tm̄ dicit̉ mater hoīs: ſed ⁊ materdei. nec mirū ſi dicit̉: hō etiā deus: cūdeus dicat̉ etiā hō. hec aūt gratia dicitur ⁊ veritas: qꝛ ſic olim ꝓmiſſuꝫ ē:⁊ modo exhibitū .ſ. vt deus ſit in hoīeimplens eū om̄i bono: ⁊ ꝑ eū ſuos.4 Hic erat Nico. de lyracarnalem ꝯcurrit duplex ſanguis: qꝛex ꝑte matrꝭ reqͥrit̉ ſanguis mēſtruusꝓ materia: ex ꝑte viri reqͥrit̉ ſemē in qͦꝯſiſtit virtꝰ formatiua. hoc aūt ſemeneſt reſiduū alimēti ſanguinei: qꝛ nutritiua miniſtrat materiaꝫip̄i generatiue. hͦ tn̄ reſiduū qd̓ trāſit in ſemē dealbatū ē ꝓptermaiorē digeſtionē. Iſtos igit̉ ſanguines excludit euāgeliſtageneratiōe ſpūali di. Qui nō ex ſanguībꝰ nati ſūt. a Neqꝫ ex volū. carnis. ꝑ carnē hic intelligit̉ femīa q̄ paꝝ participat de rōne reſpectu viri: ꝓpter hͦ noīat̉ caro Gen̄. ij. Hoc nūcos ex oſſibꝰ meis: ⁊ caro de carne mea. copula aūt maſculi etfemine reqͥrit̉ in carnali generatiōe: ſic in oī alia actiōe naturali reqͥrit̉ ꝯiūctio actiui ⁊ paſſiui: ⁊ hec copula marꝭ ⁊ femīeexcludit̉ a generatiōe ſpūali. cū d̓r: Neqꝫ ex voluntate carnisneqꝫ ex volūtate viri. Alit̓ pōt exponi: ita ꝙ ꝑ volūtateꝫ carnis ītelligat̉ ꝯcupīa large loq̄ndo de volūtate: ꝓut accipit̉ ꝓappetitu ſenſitiuo. ꝑ volūtatē viri intelligat̉ appetitꝰ intelloctiuꝰ: qꝛ vterqꝫ appetitꝰ ꝯcurrit ī generatiōe carnali hoīs. Appetitꝰ ſenſitiuꝰ vt mouēs: intellectiuꝰ vt ꝯſentiēs: et hͦ remouet̉ a generatiōe ſpūali. cū d̓r: Neqꝫ ex volūtate carnis ⁊cͣ. qͣlit̓ autē fiat generatio iſta on̄dit̉. cū d̓r: b Sed ex deo natiſūt. inqͣꝫtū hoīes a deo recipiētes gr̄aꝫ trahunt̉ quodāmō adnaturā dīnā: qꝛ ꝑ donū gr̄e efficiūtur ꝯſortes dīne nature: vthr̄. ij. Pet̓ j. Per quē maxīa ⁊ p̄cioſa nobiſ ꝓmiſſa donauit:vt ꝑ hec efficiamini dīne ꝯſortes nature. Ex p̄dictꝭ ptꝫ ꝙ filicarnales ꝯtrahūt qͣndā maculā ⁊ feditatē ex mō ſue generationis. nō ſic aūt filij ſpūales: ſꝫ magꝭ nobilitatē. c. Et ver. caro fa. ē. Hic ꝯn̄r on̄dit modū verbi ī mūdū veniētis: qꝛ nō venit vbi pͥus non erat: ſed qꝛ nouo mō ibi incepit eē: ſicut rex qͥprius ē in aliqͣ ciuitate ꝑ ſui potētiā tm̄: qn̄ venit illuc ꝑſonaliter incipit eē nouo mō .ſ. ꝑ ſui pn̄tiā: ſic deꝰ filiꝰ qͥ prius eratin mūdo ꝑ potētiā: pn̄tiā ⁊ eſſentiā: vt ptꝫ ꝑ p̄dicta. venit ibinouo mō .ſ. ꝑ carnis aſſūptionē. ⁊ hͦ eſt qd̓ d̓r: Et verbuꝫ carofactū ē: ⁊ habitauit ī nobis. Ex hͦ verbo: verbū caro factū ē:Euchites accepit occaſionē errādi dicēs: ꝙ ex verbo ⁊ carnefacta ē vna natura ſic̄ ⁊ vna ꝑſona: ſed hͦ māifeſte ptꝫ falſuꝫ ⁊impoſſibile: qꝛ illa natura eēt cōpoſita ex verbo ⁊ natura humana: ⁊ ſic verbū veniret in cōpoſitionē alteriꝰ. hͦ aūt ē īpoſſibile: qꝛ om̄e qd̓ cōponit̉ alteri ē aliqͦ mō in potētia. potentiaaūt nullo mō pōt eē in verbo cū ſit actus purꝰ. gͦ ⁊cͣ. Itē ſi eētpoſſibile vnā naturā ex ābabꝰ fieri. illa tn̄ nō eēt natura hūana nec diuīa: qꝛ natura cōpoſita ex duabꝰ nō eſt aliqͣ illaꝝ: ſedaliqͥd aliud reſultās ex ip̄is: vt ptꝫ de mixto ex elemētis: quiamixtū nō ē aliqd̓ elemētoꝝ nec ip̄a ſil̓ ſūpta: qꝛ tūc mixtū noneēt aliqͥd vnū. ⁊ iō ſi ex verbo ⁊ carne fieret vna natura: ſeq̄retur ꝙ xp̄s nō eēt hō neqꝫ deꝰ ꝯtra ſcripturā noui ⁊ veterꝭ teſtamēti. ꝓpter qd̓ Arriꝰ dixit ꝙ ex carne ⁊ ꝟbo nō ē facta vnanatura: ſꝫ ip̄m verbū carne aſſūpſit: nō tn̄ aīam: qꝛ verbū ſuꝑplet locū aīe ẜm ip̄m: ſꝫ iſtud dictū īplicat ꝯtradictionē: qꝛ caro nō ē in ſpecie carnis niſi ꝑ aīam: vt hr̄. iiij. methauroꝝ. ⁊ iōdicere ꝙ verbū aſſūpſit carnē ⁊ nō aīam īplicat ꝯtradictionē.Nec valet ꝙ dicit verbū ſupplere locū aīe: qꝛ caro illa etiā ẜmip̄m nō ē informata ꝑ verbū: ſꝫ tm̄ aſſūpta. Et ſi diceret ipſamꝑ verbū informari: hͦ tn̄ ē impoſſibile. Iteꝫ ſeq̄ret̉ ꝙ xp̄s noneēt hō: vt ptꝫ manifeſte. ꝓpter qd̓ Apollinaris dixit ꝙ verbūaſſūpſit carnē: qꝛ ẜm ip̄m aſſūpſit aīam ſenſitiuā q̄ dat eē carnis: nō tn̄ aſſūpſit aīam intellectiuā cū verbū ſit maxīe intellictiuū. ⁊ iō in xp̄o ſolūmō ponebat intellectuꝫ verbi: ſed hͦ ptꝫfalſum

falſum: qꝛ licꝫ iſte ī xp̄o poſſet ſaluare carnē: nō tn̄ carneꝫ hūanā: qꝛ caro nō d̓r hūana niſi ꝑ aīaꝫ intellectiuā: etiā ẜm ponētes pluralitatē formaꝝ. Itē xp̄s nō eēt hō: cū hō in ſpecie hūana reponat̉ ꝑ aīam intellectiuā: ſꝫ magꝭ eēt aīal brutuꝫ: qꝛ aīaſenſitiua nō reponit niſi ī ſpecie bruti: hec aūt oīa ꝯͣ fidē ſunt ⁊ſacrā ſcripturā. ⁊ iō ſūt tanqͣꝫ heretica⁊ reprobata: ⁊ licꝫ pl̓ibꝰ alijs vijs poſſent p̄dicta īprobari: tn̄ ꝓpter ꝓlixitatē vitandā omitto. ꝓpter qd̓ dicēduꝫꝙ cū d̓r: Verbū caro factū ē: ꝑ carneꝫintelligit̉ natura hūana: ſic̄ freq̄nt̉ inſacra ſcriptura. vn̄ d̓r Eſa. xl. Oīs caro fenū ⁊cͣ. Et ꝙ ꝑ carnē ītelligat̉ natura hūana: ptꝫ ꝑ illud qd̓ ſubditur:Uere fenū eſt ppl̓s. Caro igit̉ iſta .i. natura hūana aſſumpta ē a verbo nō invnitate nature: ſꝫ in vnitate ſuppoſitivel ꝑſone. ⁊ iō eſt ſenſus: Uerbū carofactū ē. ac ſi diceret̉: deꝰ hō factꝰ ē: qꝛlicet fieri repugnet deo vl̓ verbo abſolute: p̄t tn̄ dici de eo rōne nature hūane adiūcte: vt diffuſiꝰ declarat̉. iij. ſententiaꝝ. qꝛ ꝑ tale fieri nō habet̉ ꝙ deꝰde nouo incipiat eē: qd̓ eſt īpoſſibile: ſꝫꝙ incipiat eē hō: qd̓ eſt poſſibile: qꝛ ſuppoſitū diuinū eſt infinite ſubſiſtētie. ⁊ tō pōt naturā in ſeip̄o ſuſtētare: vt diffuſiꝰ declarat̉. iij. ſnīaꝝ. Cōſiderādū tn̄ ꝙ euāgeliſta n̄ ſine rōne dic̄ verbū eſſe carnē factū magꝭ qͣꝫ hoīem: qꝛ ꝑ hͦ euitat̉ error illorū qͦdixerūt naturā humanā hr̄e in xp̄o hypoſtaſim ꝓpriā. ſi enimdixiſſet: verbū factū eſt hō: cū hō ſignificet naturā humanā inſuppoſito: dediſſet occaſionē cogitādi ꝙ natura hūana in xp̄oſubſiſteret in ꝓpria hypoſtaſi. Sil̓r magꝭ dixit verbū factū eēcarnē qͣꝫ aīam: ne daretur occaſio cogitadi ꝙ illa vnio eēt tm̄ẜm actum aīe vt ꝑ cognitiōem ⁊ amorē: nō tn̄ in vnitate ſuppoſiti. d. Et vidimꝰ. Poſtqͣꝫ euāgeliſta declarauit verbi emanationē ⁊ eiꝰ incarnationē: hic ꝯn̄r on̄dit qͣliter ipſe ⁊ alij apl̓ihabuerūt de hoc cognitionē. Et diuidit̉ in duas partes: qꝛ primo ponit innoteſcēdi modum. ſcd̓o manifeſtat ip̄m. ibi: Et deplenitudine. Prima in duas: ẜm duplicē modū innoteſcendiquē ponit. ſcd̓a ibi: Iohānes teſtimoniū ꝑhibet. primꝰ auteminnoteſcēdi modus ē ꝑ viſum. Sciēdū tn̄ ꝙ videre aliqn̄ accipitur nō ſolū ꝓ viſiōe corꝑali: ſed etiā ꝓ cognitiōe intellectuali. ꝑ quē moduꝫ dicimꝰ: vides tu hoc .i. intelligis? ⁊ hͦ eſt qꝛ viſus eſt ſpūalior int̓ alios ſenſus: ⁊ plures reꝝ differētias nob̓demōſtrat: vt hr̄ .j. metaphyſice. et iō noīe viſus vtimur aliqn̄in his q̄ ꝑtinēt ad intellectū: vtroqꝫ mō vidēdi habuit ioh̓es⁊ alij apl̓i noticiā ꝟbi īcarnati: qꝛ cū ip̄o fuerūt corꝑalit̓ ꝯuerſati: ⁊ ſic viderūt ſenſibilit̓ oꝑa virtute totiꝰ creature excedentia: ſic̄ ē ſuſcitatio mortui: illumīatio ceci: ⁊ ꝯſil̓ia. ex qͥbꝰ viſumētis ꝑceperūt eiꝰ diuītatē in carne latentē. viderūt etiaꝫ hocmētalit̓ ꝑ internā inſpirationē: qn̄ aperuit eis ſenſuꝫ vt intelligerēt ſcripturas. vt hr̄ Lu. vltꝭ. ⁊ hͦ eſt qd̓ d̓r: Et vidimꝰ gl̓iaꝫeiꝰ .i. excellētiā oēm creaturā excedētē. ꝓpter qd̓ ſubdit̉ q̄ſi exponēdo p̄dictā gloriā: e. Quaſi vnige. a pr̄e. .i. naturalit̓ abeo ꝓcedētis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s eandē naturaꝫ nūero cū ip̄o hn̄tis. hͦ enīviderūt apl̓i pͥmo ꝑ pr̄is teſtimoniū in trāſfiguratiōe in qͣ fuitioh̓es cū petro ⁊ iacobo: vt hr̄ Mat xvij. ⁊ iō tūc audiuit vocēpatrꝭ dicētis de xp̄o: Hic eſt filiꝰ meꝰ dilectꝰ ⁊cͣ. ſcd̓o viderunthoc ꝑ angeloꝝ obſequiū: qꝛ angeli mīſtrabāt ei ſicut ſuꝑiori:vt hr̄ Mat. iiij. Supra naturā angelicā nihil ē niſi natura diuina. tertio viderūt hͦ ꝑ hͦ ꝙ creature etiā viſibiles obediebātei ad nutum ſicut dn̄o ⁊ creatori. ꝓpter qd̓ dixerūt Mat. viij.Qualis ē hic qꝛ venti ⁊ mare obediūt ei. qͣrto hͦ viderūt ꝑ docendi ⁊ oꝑandi modū. Moyſes enī ⁊ alij ꝓph̓e nō dabāt ppl̓op̄cepta: ſꝫ de p̄ceptꝭ d̓i ip̄m īſtruebāt. ⁊ iō dicebāt: hec dic̄ dn̄ſ.vel aliqͥd ſil̓e. Sil̓r de moyſe ſcriptū eſt: Locutꝰ ē dn̄s ad moyſen ⁊cͣ. Chriſtꝰ aūt tanqͣꝫ deꝰ a ꝓpria auctoritate loq̄ns dabatdoctrinā ſuā: vt ptꝫ Mat. v. vbi freq̄nt̓ d̓r: Ego aūt dico vob̓.vni in fine illiꝰ ẜmonis d̓r ꝙ erat docēs ſicut ptātē hn̄s. Et ſil̓rꝑpenderūt ꝑ oꝑandi modū: qꝛ ⁊ ſi alij fecerūt miracula: hͦ fuittm̄ dep̄cando. Chriſtꝰ aūt ⁊ ſi in miracul̓ faciēdis aliqn̄ orauerit: vt ī ſuſcitatiōe lazari Ioh̓. .xj. tn̄ cōiter miracl̓a faciebat imperādo: vt ptꝫ ex decurſu euāgelij. ꝑ qd̓ on̄debat̉ ꝙ illa faciebat virtute ꝓpria ſic̄ deꝰ. ꝓpter qd̓ d̓r Lu. vj ꝙ virtꝰ exibat deillo ⁊ ſanabat oēs. Seqͥt̉: f. Plenū gr̄e. ⁊ hͦ prīo ꝓpter gratiā vniōis. ille enī ꝑfectiſſime eſt plenus gr̄a qͥ ꝑfectiſſime deoconiungit̉. natura aūt humana in xp̄o nō ſolū ꝯiuncta eſt deoꝑ cognitionē ⁊ amorē ſicut in alijs: ſed ꝑ realeꝫ vnionē: ⁊ hecdicit̉ in xp̄o

S

E

Mat 1. 9Luce .j. e