IohannisCa. INico. de lyraGlo. Orcē.

bI xp̄s. ca ⁊ alit̓. uuinde lucer.ſ. q̄ nō ēeſt nōex ſe ſed§ nō ꝙqꝛſine illo illuminat̉. eſ vt etiā ip̄m iohannera Erat lux vera que iliumīat om̄eꝫ ꝑa §. i. qui a deo recedens ⁊ cadens in mundū cecatus eſt alioquin nō indigeret illuminari.hoīem venientē in hūc munduꝫ.a § ⁊ hec lux. ſ pn̄tia deitatꝭ nō vt ꝑs eiꝰ: ſꝫ vt factor oībus creaturis infuſus: regens quas fecit.b In mūdo erat: ⁊ mūdus ꝑ ipſume5 dilectores mundi: qꝛ oēm ſenſum ⁊ intellectūiuina lux excedit.factꝰ eſt: ⁊ mundus eū nō cogno­ fꝫa Iin hūanā naturā F. i. in mūdū qͥ ſuus eſt.bſ xp̄s ꝑ carnē. c §. i. qͥcūqꝫ hoīes p̄ſertim iudeis oītp̄tulit. Feius cognati. ſui nō ꝙ nulliali-ed rari: ⁊ quotquot receperunt.cuit. In ꝓpriā ve̓nit: ⁊ ſui eum nō fˣa § ſiuę iudei ſiue gentiles. Iꝑ fidē.receper̄t. Quotquot aūt recepe ixadopti-ſpm̄ ſctm̄ nō tm̄ reformari: ſed b 5vt ſint frēs eiꝰ ⁊ coheredes ꝑ gr̄anut ⁊ip̄e filiꝰ vnigenitus ꝑ naturā vt iā nō ſit ſoludrunt euꝫ: dedit eis ptātem filios kc. 5. i. emanuel qd̓ interpretat̉ noſ .ſ. a § deū eſſe ⁊ hoīeꝫ. b§. i. iure eiꝰ noīsvbiſcum deūdei fieri his qui credunt in nomi5 pluraliter vt ſignificet maris ⁊ femine mateam. § ſunt nati de materia patris ⁊ mr̄is. I hicmiſera conditio apponitur.ne eius. Qui nō ex ſanguībus 1

halia. Erat lux vera. Oīs hō dicit̉ illa natura in hoīe qͣ ad imagine ⁊ ad ſil̓itudinē dei facta eſt. Alia oīa q̄ ſunt in hoīe inferiores partes hoīs ſunt: ⁊ quodāmodo extra hoīem ſunt. Inilla ſcꝫ anīa velut in quodā mundo ſuꝑiori vera lux lucet: ⁊ ītllum mūdū veniētes ⁊ ꝑ gr̄am renaſcētes illuminat: qꝛ qͦꝝ vita ⁊ conuerſatio in celis eſt: qͣſi in aliomūdo ſunt. b. Et mūdus eū. Nonꝙ creatura nō cognouerit: ſed hō qͥ inmundū mente amādo deſcēdit. Priꝰmūdus ipſa creatura dicebat̉. Omīsenī creatura ſuum creatoreꝫ recognoſcit. hō vero minime. c Et ſui eū.Ab initio mūdi nullū tempꝰ erat in qͦreceptores diuini verbi non eſſent. vn̄addit: Quotqͦt autē receperūt.d̉. Filios dei. Mirabilis ptās vt qͥ filij dīaboli erāt: ⁊ filij dei ⁊ fratres chriſti ꝑ eū liberati dicant̉: qͦ aūt ordine filij dei fiāt: ⁊ quō hec generatio diſtata carnali. ſubdit: Qui nō ex ſang.X Et verbumNico. de lyraprietas huiꝰ lucis de iohāne negat̉: ſꝫde chriſto affirmat̉: vt ſtatim patebit.Alio modo accipit̉ lux ꝑ participationem: ⁊ hͦ bene ꝯuēit iohāni ⁊ alijs ſanctis: ⁊ ſic loqͥtur apl̓s in auctoritate p̄dicta. a Erat lux vera. Poſtqͣꝫeuāgeliſta declarauit miſſionē p̄curſoris: hic ꝯn̄r agit de aduētu redēptorꝭ.Et diuidit̉ in tres: qꝛ primo on̄dit̉ neceſſitas huiꝰ aduētus. ſcd̓o inde ꝯn̄sfructus. ibi: Quotqͦt aūt. tertio veniendi modus. ibi: Et verbū caro factūeſt. Circa pͥmū ꝯſiderandū ꝙ rō naturalis eſt defectiua in cognitione diuinorū: qꝛ nō attingit ad eoꝝ cognitionem niſi ꝑ effectus qͥ diſtāt a deo in infinitū. Item reuelatio de diuinis ī veteri teſtamēto erat imꝑfecta: qꝛ ſub velaminibꝰ ⁊ figurꝭ. propter qd̓ ante xp̄i aduentū hoīes multipliciter errabant circacognitionē diuinoꝝ: vt ptꝫ inſpicienti illiꝰ tꝑis decurſum. etideo aduentꝰ xp̄i in mundū fuit neceſſariꝰ ad illuminandumhoīes in cognitiōe diuīoꝝ: ẜm ꝙ ip̄emet dicit. jͣ. xix. Ego in hͦnatꝰ ſum ⁊ ad hͦ veni in mūdū vt teſtimoniū ꝑhibeā veritati.tō videmꝰ ꝙ poſt eiꝰ aduentū idolatria ceſſauit qͣſi ꝑ totū mūdum: ſicut fuerat ꝑ Zachariā ꝓphetā predictū ca. xiij. Et eritin die illa dicit dn̄s diſperdā noīa idoloꝝ de terra. Ꝙ autemxp̄s ſit lux ſufficiēs ad talē illuminationē on̄dit triplici rōne.pͥma ratio ꝓcedit ex lucꝭ huiꝰ veritate. ſcd̓a ex ipſiꝰ p̄ſentialitate. tertia ex euidenti eiꝰ manifeſtatione. ſcd̓a tangit̉ ibi: Inmūdo erat. tertia ibi: Mundus ꝑ ip̄m factꝰ eſt. Circa primuꝫaduertēdū ꝙ aliqͥd d̓r veꝝ tripl̓r. Uno mō qꝛ diſtinguit̉ ꝯtrafalſum. ſcd̓o qꝛ diſtinguit̉ ꝯtra figurale inqͣꝫtū figura recedita ꝑfecta rei veritatē. tertio qꝛ diſtinguit̉ ꝯtra participans: qꝛillud qd̓ eſt tale ꝑ participationē deficit a ꝑfectiōe illiꝰ qd̓ eſttale ꝑ eſſentiā. Lumen gͦ rōnis natural̓ in cognitiōe diuinoꝝpͥmo deficit a rōne vere lucꝭ: qꝛ ⁊ ſi ꝑ eā ph̓i habuerāt de deoaliquā cognitionē: fuit tn̄ admixta erroribꝰ multis: ꝓpter qd̓d̓r ad Ro. j. Cū cognouiſſent deū nō ſicut deū glorificauerūtaut gr̄as egerūt: ſꝫ euanuerūt in cogitatiōibꝰ ſuis: ⁊ obſcuratum eſt inſiꝑiens cor eoꝝ. Et hͦ ptꝫ in Ariſtotele: qͥ inter aliosph̓os dicit̉ veriꝰ ſcripſiſſe: ⁊ tn̄ in pluribꝰ deuiauit a veritate:ſicut ptꝫ de mūdi eternitate: de intelligētiaꝝ numero ⁊ eaꝝ felicitate: qͦꝝ ꝓſecutionē cā breuitatis omitto. Lumē vero cognitionis diuīoꝝ qd̓ fuit in veteri teſtamēto deficit a rōne vere lucis: qꝛ licet habuerit veritatē abſqꝫ admixtiōe falſitatis:tn̄ ipſa erat figuralis ⁊ qͣſi vmbra veritatꝭ. Lumē vero cognitionis euangelice tertio modo deficit a ꝑfecta lucis veritate:qꝛ licꝫ vera ⁊ aꝑta ſit: tn̄ eſt participata. Lux aūt diuīa hͦ modo d̓r vera. qꝛ eſt lux ꝑ eſſentiā. Et ex hͦ ſeqͥtur ꝙ ipſa ſit ſufficiens ad oīm illuminationē: qꝛ qd̓ eſt tale ꝑ eſſentiā: eſt cauſaoīm alioꝝ: ſic̄ ignis eſt cā caliditatꝰ in oībꝰ alijs: vt hr̄. ij. metaphyſice. Talis aūt lux appropriat̉ filio: vt dictū eſt: ⁊ ſic ptꝫpͥma rō ſue efficacie ad illumīationē gr̄e. q̄ tangit̉ cū d̓r: Eratlux vera: ſine falſitate: ſine vmbra ⁊ ſine participatiōe: ſed luxꝑ eſſentiā. iō ſeqͥtur: b. Que illumīat oēm hoīem. qͣꝫtū inſe eſt:

ſe eſt: qꝛ ſi aliqͥ nō ſunt illumīati: hͦ eſt qꝛ ſe ſubtrahūt ab infllientia huiꝰ lucꝭ. pōt hͦ etiā intelligi de lumīe natural̓ rōnis q̄ ſeextēdit ad oēs etiā pctōres: ⁊ eſt q̄dā participatio diuīe lucvt ptꝫ ex p̄dictꝭ. cUenientē in hūc mūduꝫ. ꝑ hͦ nō eſt intelligendū ꝙ hoīes ante fuerūt in alia vita vn̄ venerint in mundū iſtū: Uel ꝙ aīe fuerint a principiomundi create: ſicut intellexerunt aliqͥheretici: ſed euāgeliſta vtit̉ tali mō loquēdi: adiotādū ꝙ aīa ītellectiuadat̉ ab extrinſeco ꝑ creationē: ⁊ dicit̉hic ip̄e hō eodē modo qͦ pars pͥncipalior rei d̓rſa res: vt habet̉ .x. ethicorū?In mūdo. Hic tangit̉ ſcd̓aratio ad idē ex p̄ſentialitate. Ad cuiꝰintellectū ſciēdū ꝙ aliqͥd d̓r eſſe alicubi tripliciter. Uno modo ꝑ potentiā:ſicut rex eſt in toto regno. Alio modoꝑ p̄ſentiam: ſicut rex eſt in aula ſua: qꝛoīa q̄ ſunt ibi patēt eius aſpectui. Tertio modo ꝑ eſſentiā: ſicut rex eſt in loco ſuo determīato: cui ꝓportionatumeſt corpꝰ eius. deꝰ aūt pn̄s eſt vbiqꝫ hͦtriplici modo: qꝛ eiꝰ virtꝰ ad oīa ſe extendit: ⁊ qꝛ oīa ſunt nuda ⁊ aꝑta oculis eius: ⁊ etiā qꝛ pn̄s eſt vbiqꝫ ꝑ eſſentiā. qd̓ ptꝫ: qꝛ nō ſolū dat eſſe rebꝰ: ſedeas in eſſe ꝯſeruat: ꝯiungēs principiarerū ad inuicē. hoc aūt nō pōt eſſe peraliqd̓ qd̓ ſit mediū int̓ ipſum ⁊ creaturam: qꝛ nullū eſt tale mediuꝫ. Et ideooportet ꝙ hoc faciat ꝑ ſeip̄m vbiqꝫ p̄ſentialit̓ ⁊ ꝑ eſſentiā exiſtentē: ⁊ ſic patet ꝙ cū diuīa lux ſit ideꝫ qd̓ ipſe deꝰ:ꝙ ipſa ſit efficax ad predictā illuminationē ꝓpter ſuā p̄ſentialitatem. Et hecratio breuiter tangit̉ cū d̓r: In mūdoerat. noīe enī mundi intelligit̉ vniuerſitas creaturarū. e Et mundus.Hic ponit̉ tertia ratio ad idē ex euidētia lucis diuine: qꝛ et ſi nō euidens inſe: eſt tn̄ euidēs in ſuo effectu .ſ. in vniuerſitate creaturaꝝ a deoꝓductarū: ex quaꝝ pulchritudine ⁊ ordine lux diuina etiā poteſt in naturali ratiōe cognoſci: ẜm ꝙ dicitur Sap̄. xiij. A magnitudine ſpeciei creaturaꝝ poterit creator hoꝝ viſibiliter cognoſci: ad Ro. j. Inuiſibilia dei a creatura mūdi .i. ab homīe:ꝑ ea q̄ facta ſunt intellecta ꝯſpiciunt̉ ⁊cͣ. Et hec ratio tangiturcū dicit̉: Et mūdus ꝑ ipſum factꝰ eſt: qꝛ noīe mundi oīs creatura intelligit̉: vt dictū eſt: que ducit in cognitionē creatoris:ſicut effectꝰ in cognitionem ſue cauſe. f Et mūdus eū. Hicremouet qͣndā obiectionē: qꝛ cōtra p̄dicta poſſet obijci ꝑ hͦ ꝙvidemꝰ multos hoīes nō hr̄e cognitionē dei. Et ipſe rn̄det ꝙ hͨnō eſt ex defectu lucꝭ: ſed magis ex malicia hoīm ab ea ſe auertentiū dicēs: Et mūdus eū nō cognouit. Noīe mūdi intelligūtur pctōres mundialiter viuētes: ⁊ ideo aliter accipit̉ mūdusqͣꝫ in parte p̄cedēti: qꝛ ibi accipit̉ ꝓ eſſentijs reꝝ: hic ꝓ malicijs hoīm.In ꝓpria venit .i. in mūdo quē ip̄e fecerat venit ꝑ carnis aſſumptionē: ⁊ ſic fuit ibi nouo modo. Uel aliter:In ꝓpria venit .i. in iudeā que dicebat̉ terra dei: vt ptꝫ in pluribꝰ locis veteris teſtamēti. h. Et ſui eū nō receperūt .i. iudei: qꝛ in veteri teſtamēto dicunt̉ ppl̓s peculiaris ipſiꝰ dei: qꝛpauci de iudeis cōparatiue crediderūt xp̄o: ẜm ꝙ fuerat p̄dictū Eſa. viij. Ꝙ eſſet futurꝰ in lapidē offenſiōis ⁊ in petrā ſcādali duabꝰ domibꝰ iſrael. i Quotqͦt aūt receperūt eū. Hicꝯn̄r ponit̉ aduentꝰ xp̄i vtilitas ſiue fructꝰ: ⁊ diuidit̉ in duas.qꝛ pͥmo on̄dit̉ ꝓpoſitū. ſcd̓o remouet̉ quoddam dubium. ibi:Qui nō ex ſanguinibꝰ. Circa pͥmū ſciendū ꝙ ſicut verbū incarnatuꝫ eſt vere filiꝰ dei natural̓: ita illi qͥ fiunt mēbra eius ꝑfidem formataꝫ efficiunt̉ filij adoptiui: ⁊ in hoc apparet vtilitas nobis ꝓueniēs ex ſuo aduētu. ⁊ hoc eſt qd̓ d̓r: Quotqͦt autē receperūt eū. credēdo. k Dedit eis ptātē filios dei fieri.ꝑ regenerationē baptiſmi: qͥ nō dat̉ niſi ꝓfitentibꝰ fideꝫ xp̄i ꝑſe ſi ſint adulti: vel ꝑ aliū ſi ſint paruuli. l Qui nō ex ſanguinibus. Hic ꝯn̄r remouet dubiū: qꝛ poſſet forte aliquis credere ꝙ hec generatio eſſet ꝑ modū generatiōis carnalis. ideohoc remouet dicens: Qui nō ex ſanguinibꝰ ⁊cͣ. Licet enī ſanguis in latino plurale nō habeat: hꝫ tn̄ in greco. ⁊ ideo tranſlator vt ſequeret̉ veritatē textus nō curauit de regul̓ grāmazenerationē enimtice trāſferens in plurali: Ex ſanguībꝰ. Adcarnalem

B

De hereti.cum ex iniun cto.

de pe. di.4. c. hāc ſocietatem.

De. conſe.di. 4. ſi qͥs.

2 5