Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ca. IGlo. ordi. IohannisNico. de lyra

a § non aliarum rerum.erat lux hōīm: ⁊ lux ī tenebris lu­ pxa I tn̄ a tenebris nō cernebat̉. b ſan̄ incarnationē: ſicut nec cecꝰ cōp̄hēdit lucē ſuꝑ ſe lucentem.cet: ⁊ tēnebre eā non cōp̄hēder̄t.a ſ ſed vt etiā tenebre cōprehēderēt.p̄curſor hūanati verbi. c § nō ab hoībus. dyFuit homo miſſus a dēo: cui no gI nō ab hoīe impoſitū ſed a deo qͣſi ſubſtantiater datū b §. i. gr̄a qͥ totū a gr̄a hꝫ: ⁊ gr̄am p̄dcat. Fcur miſſuſ. c § agēs libera volūtate. I hicmiſſus eſt: hic venit in teſtimoniū.me̓n erat iohannes. Hic venit in S§ cuius rei.a § quicunqꝫ contradiceret.teſtimoniū vt teſtimoniū ꝑhibea §. i. xp̄o nato. F iā nomē verbi mutauit ī lumēb I quare. c F lumen xp̄m eſſeret de lumine: ut om̄es crederent̉ hꝫa Iteſtificantē: qꝛ deū nemo vidit vnqͣꝫ.b F magnus quidē erat iſte: nō eſt tamen ex ſe lucens: ſunt tamen ſancti lux illuminata.pe̓r illum. Non erat ille lux: ſed vt gI miſſus erat.§ de quo.teſtimonium ꝑhiberet de lumīe.

Fuit hō miſſus. Poſtqͣꝫ ſublimi volatu vltra oēm naturāin altitudine theologie aſcēdit: qꝛ ꝟbum apud patrē ſꝑ fuiſſe ꝯtēplatꝰ eſt: mox ad humilitatē hūane nature ⁊ ſpecialit̓ p̄curſoris ꝟbi deſcēdit ꝯtra illos: qͥ dicebāt humana naturā:in pͥmo parente ex toto perditā ⁊ ad nihilum redactam.bHō miſſus. Hō: nō angelus vt heretici volunt miſſus a deo. Iō potuitdicere de deo.S Erat luxNico. de lyrapi. Uno modo ꝓ cognitione ⁊ amoreqͥ pn̄t hr̄i ex naturalibꝰ. Alio mō d̓ cognitiōe ⁊ amore ſuꝑnaturali: et ẜm hͦlra iſta p̄t dupl̓r exponi .ſ. de cognitione naturali ⁊ ſuꝑnaturali. Prīo igitexponit̉ de cognitiōe naturali: ſic̄ enīptꝫ ex predictꝭ: oēs creature ſunt ꝑ ꝟoum ꝓducte: veruntū humana natura excellētior eſt in cognitiōe inqͣꝫtumvirtute intellectꝰ pōt ad dei cognitionē attingere: effectus in ip̄m reducendo. ꝑ quē modū ph̓i habuerūt cognitionē de deo. Oīs autē cognitio fit inaliqͦ lumīe: ⁊ iō natura hūana ſuꝑ alias creaturas inferiores eſt a ꝟbo ſpecialiter illuſtrata. ⁊ hoc ē qd̓ d̓r: Et vita .i. ipſuꝫ ꝟbum qd̓ eſt vita: vt ptꝫ expredictꝭ. a Erat lux hoīm. inqͣꝫtūattingit ꝑ naturā ſibi datā a verbo adaltiorē cognitiōis gradū. ſubdit autēmodū dicēs: b Et lux ī tenebrislucet. Licet enī ip̄m verbū qd̓ eſt lux ꝑeſſentiā nō poſſit eſſe forma intellectꝰnoſtri. tn̄ intellectꝰ agens qͥ eſt potentia aīe: eſt q̄dā lux derinata a diuīa luce. ⁊ ideo ꝑ ipſum pōt hō ad diuīa cognoſcēdaquodāmodo attingere: ẜm ꝙ d̓r Psͣ. iiij. Multi dicūt: quison̄dit nobis bona. Rn̄det: Signatū eſt ſuꝑ nos lumē vultustui dn̄e. q. d. in lumīe intellectꝰimp̄ſſo a te aīabꝰ humanis: pōt hr̄i cognitio tue bonitatꝭ. Etnō lux diuina in tenebris lucet inqͣꝫtū natura humana de ſe eſt q̄daꝫ tenebra: qꝛ exſe lumē nō habet: ſed a verbo illuſtrat̉: eo ꝙ luce ab ip̄o deriuata mō predicto informatur: veruntn̄ qꝛ talis cognitio dei q̄habet̉ ex naturalibꝰ eſt defectiua. iō ſeqͥtur: eEt tenebreeā nō cōprehēderūt. qꝛ lux diuīa ſiue ꝟbuꝫ qd̓ idē eſt cognition naturali ꝑ eſſentiā nō videt̉: qꝛ tal̓ cognitio eſt tm̄ modoper effectꝰ qͥ nō adequāt virtutē pͥme cauſe: ſed in infinitū diſtant ab ea. iō ꝑ talē cognitionē nō pōt videri diuina eſſentia.Alio mō exponit̉ lr̄a de cognitiōe ſuꝑnaturali: hō enī ad q̄ndam finē ſupernaturalē ordinat̉: qͥ excedit lumē natural̓ rōnis: ẜm ꝙ dicit apl̓s. j. Coꝝ. ij. Oculus nō vidit: ⁊ aurꝭ nō audiuit: nec in cor hoīs aſcēdit q̄ preparaſti diligētibꝰ te. Ad finē enī incognitū nō pōt hō moueri: qꝛ incognita nō poſſumꝰdiligere: ẜm Augꝭ. ⁊ ideo hō ad finē ſuū ꝯſequēdū indiget neceſſario illuſtratiōe ſupnaturali: vt in finē vltimū dirigatur.Deus autē paratꝰ eſt hāc illuſtrationē hoībus dare: qꝛ natura nō deficit in neceſſarijs: vt d̓r. iij. de aīa. Et ſi hoc veꝝ eſt denatura naturata: multo fortiꝰ veꝝ eſt de auctore ipſius nature: qͥ eſt natura naturās. Et ideo ſi hō faciat qd̓ in ſe eſt: ꝯuertendo ſe ad deū ꝑ cognitionē ⁊ amorē ꝓut pōt ex naturalibꝰhr̄i: deus ſupplet reſiduū addendo nature ꝑfectionē gr̄e illuſtrans eū ſupernaturali illuſtratiōe. ⁊ hͦ eſt qd̓ d̓r: Et vita eratlux hoīm .i. ipſuꝫ ꝟbum nō deficit illuſtrādo hoīes per gratiā in cognitiōe ſuꝑnaturaliū. Et lux in tenebris lucet .i. ī peccatoribꝰ: qꝛ verbū qͣꝫtuꝫ eſt in ſe illuſtrat eos luce gr̄e. Sed ꝙſunt tenebroſi. hoc eſt qꝛ ſe ſubtrahūt ab influētia diuīe lucisſiue verbi. ⁊ iō ſeqͥtur: Et tenebre eā nō cōprehēderūt: qꝛ pctōres hanc lucē nō ꝯſequūt̉: nō ꝓpter defectū lucꝭ: vt dictū eſt:ſed ꝓpter ꝓprium defectū. d Fuit hō. Poſtqͣꝫ euāgeliſtadeſcripſit ſeu declarauit eternā verbi emanatione ⁊ ipſiꝰ operationē: hic ꝯn̄r declarat eiꝰ tꝑalē incarnationem. Et diuidit̉in duas partes: qꝛ pͥmo agit̉ de miſſione precurſoris. ſcd̓o deaduētu redēptoris. ibi: Erat lux vera. Prīa in duas: qꝛ pͥmotionit̉ cōmendatio p̄curſoris. ſcd̓o tollit̉ occaſio erroris. ibi:Non erat ille lux. Circa pͥmum cōmēdatio p̄curſoris ex qͣttuor deſcribit̉. Primo ex ꝯditiōe naturali. cū d̓r: Fuit ho. i. vi.uens vita hoīs ẜm dictamē recte rōnis: ⁊ rōnabilit̓ p̄curſorſaluatoris fuit hō ⁊ nō angelus: qꝛ ſapīa diuīa diſponit om̄iaſuauit̉: vt d̓r Sap̄. vij. qꝛ facit oīa ẜm modū ꝯuenienteꝫ ⁊ decentem

centem mouēdo quālibet rē ẜm ꝙ nata eſt moueri. Hoīes aūtcōiter loq̄ndo magꝭ ſūt apti reciꝑe doctrinā hoīs qͣꝫ angelicū.tū ꝓpter ſil̓itudine nature. ttū ꝓpter ꝯſuetudinē locutiōis ⁊ vite: q̄ reqͥrunt̉ inter diſcipulū ⁊ doctorē. Si aūt aliqͥ doceant̉ cōuenientiꝰ ab angel̓: hoc eſt veꝝ de excellentibꝰ viris ⁊ a cōmuni vita hoīm ſegregatis. Aduētus autem redēptorꝭ annūciādus erat oībꝰ:cōiter nō ſolū excellentibꝰ. ⁊ iō precurſor aduentū xp̄i prenūcians magꝭ idonee fuit hō qͣꝫ angelus. verūtn̄ licꝫ iohānes fuerit hō ex ꝯditiōe naturali:fuit tn̄ angelꝰ ab officio ⁊ puritate vlrginali: ẜm ꝙ dicit ſaluator Matth̓. xj.Hic eſt de qͦ ſcriptuꝫ eſt .ſ. Malach̓. iij.Ecce ego mitto angelū meū ⁊cͣ. Scd̓oeſcribit̉ Ioh̓is cōmendatio ex dinīaauctoritate. cū ſubdit̉: e. Miſſusa deo. qꝛ nō vēit ꝓprio capite. De hacmiſſione ioh̓is dicunt aliqͥ ꝙ fuit tm̄ ꝑinternā inſpirationeꝫ: ſed meliꝰ videt̉ꝙ cū hoc fuerit ꝑ expreſſam dei miſſionem ⁊ exteriorē apparitionē: qꝛ ad eaq̄ ſunt multū ardua ſolēt ꝓph̓e ſic mitti: vt ptꝫ ex decurſu veterꝭ teſtamenti.Myſteriū āt xp̄i int̓ oīa fuit maximū:qꝛ ad ipſum fuit ordinatū totū vetusteſtamentū: vt declaraui diffuſe ſuperepl̓am ad Hebreos. ⁊ ideo nō eſt veriſil̓e qͥn iohānes fuerit ad hͦ miſſus perexpreſſam miſſionē dei ⁊ apparitioneꝫexteriorē: licet modꝰ huiꝰ apparitiōisnō ſit ſcriptus. multa enī facta ſūt circa myſteriū chriſti q̄ nō ſūt ſcripta: vthabet̉ in fine huiꝰ euāgelij. Hoc idē videt̉ innuere qd̓ ipſe iohannes dixit: vt habet̉. .jͣ. eodē ca. Qui miſit me baptizare inaqua ille mihi dixit: Suꝑ quē videris ſpm̄ deſcēdentē ⁊cͣ. Tertio deſcribit̉ cōmēdatio ioh̓is ex noīe. cū d̓r: f. Cui nomenerat ioh̓es. Illud nomē fuit ſibi impoſitū nō ex humana diſpoſitione: ſed diuīa p̄ordinatiōe: vt habet̉ Lu. j. ⁊ ideo rn̄debatꝓprietati interne .ſ. plenitudini gratie. Iohānes enī interp̄tatur. in qͦ gratia. ⁊ ideo fuit idoneus ad p̄currendū ante illuꝫ qͦeſt auctor gr̄e: ẜm ꝙ d̓r. jͣ. eodē ca. Gratia ⁊ veritas per ieſumxp̄m facta eſt. Sil̓e inuenit̉ in veteri teſtamēto: qꝛ abraaꝫ: iſaac ⁊ iſrael ſic noīati ſunt ex diuīa ordinatione: ad deſignandūeoꝝ ꝓprietatē. Quarto deſcribit̉ eius cōmēdatio ex officij nobilitate. cū ſubdit̉: g. Hic venit vt teſtimoniū ꝑhiberet delumine .i. de filio dei in mundū veniēte. hoc aūt teſtimoniū ꝑhibuit predicādo eiꝰ excellentiā: vt habet̉. .jͣ. eodē cā. Ipſe ē qͥpoſt me venturꝰ eſt: cuiꝰ nō ſum dignꝰ vt ſoluā corrigiā calciamenti eius. Sil̓r teſtimoniū perhibuit baptizādo in aqua: vtper hͦ deſignaret illū qͥ erat venturꝰ baptizare ī ſpūſctō. ꝓpterqd̓ forma baptiſmi ioh̓is erat in noīe venturi: vt habet̉ Actꝭxix. Sicut enī ꝓphete antiqͥtus denūciabāt aliqn̄ futura nō ſolum verbis ſed etiā factis. Qd̓ ptꝫ de Hieremia qͥ poſuit catenā in collo ſuo vt verbo ⁊ facto ꝑnunciaret captiuitatē futurāregis ⁊ ciuitatꝭ: vt habet̉ .xxvij. Sic ioh̓es baptiſta predicādo⁊ baptizando annūciauit aduētum redēptoris. Finis aūt ſuiofficij tangit̉. cum ſubdit̉: h. Vt om̄es crederēt per illum.nō dicit in illuꝫ: qꝛ ad hͦ finaliter p̄dicabat: vt ppl̓s crederet inchriſtū venturū. Notandū etiā ꝙ illud qd̓ d̓r hic: Om̄es crederēt ⁊cͣ. refert̉ ad illud quod sͣ. dictuꝫ eſt: Fuit hō miſſus: qꝛhic loquebat̉ general̓r oībus. nō ſic aūt loqͥtur angeluſ: ſed ſolum excellētibꝰ: vt. sͣ. dictū eſt. iNō erat ille lux. Hic tollitur occaſio erroris. Ex hͦ enī ꝙ euāgeliſta dixerat de iohānetot magnifica: poſſet aliqͥs credere ꝙ eiꝰ aduentꝰ ſufficeret adſalutē generꝭ humani. ſicut ⁊ de ipſo multi ſunt opinati ip̄m eēp̄m ꝓpter excellentiā ſue ſanctitatꝭ: ꝓpter qd̓ ſacerdotes iueoꝝ miſerunt ab hieroſolymis interrogātes ſi ipſe eſſet xp̄s:vt habet̉ eodē ca. ⁊ ideo euāgeliſta on̄dit ꝙ eiꝰ aduētus nonerat ſufficiēs ad ſaluādum humanuꝫ genꝰ dicēs: Nō erat illelux: qͥ poſſet mētes hoīm luce gr̄ę illuſtrare: ſed tm̄ erat precurſor huiꝰ lucis. iō ſubdit̉: kSed vt teſtimoniū ꝑhiberet delumine. Modus autē teſtificādi iā predictꝰ eſt in parte īmediate p̄cedēti. Sed ꝯtra hͦ videt̉ eſſe illud qd̓ d̓r Eph̓. v. Eratisaliqn̄ tenebre: nunc aūt lux in dn̄o. ⁊ ſic rō lucꝭ ꝯuenit cuilibetiuſto: ⁊ per ꝯn̄s iohāni. Dicenduꝫ ꝙ lux gr̄e dupl̓r accipit̉ inſcriptura. Uno mō ꝑ eſſentiā: ⁊ ſic ſoli deo ꝯuenit: ⁊ appropriatur filio in diuinis ſicut ⁊ alia q̄ ꝑtinēt ad noticiā. ⁊ ideo proprietas

Mat .3. a.jͣ. 3. d