Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Luce Ca.Glo. ordi.Nico. de lyraI

deſponſatā viro cui nomen erat7ciā ab inſamia. b5 nō ſolū ad ioſeph ſꝫ.q. eph ſaluator: qꝛ ſaluauit egyptū a fame ſicad mariā hoc referendum eſt.iōſeph: de̓ domo dauid: ⁊ nomē ꝯa Beda maria: maris ſtella vel dn̄a: q̄ lucē fluctuantibꝰ in ſeculo genuit et dn̄m totiꝰ mūdi.virginis maria. Et ingreſſus an­ bagelꝰ ad eā dixit: Aue gratia ple­ 55na: dn̄s tecū: bn̄dicta tu ī mulie­ 8I more humane fragilitatis: de angelica viſioſe et de inſolita ſalutationebribꝰ. Quę cū audiſſet: turbata ē gin ſermone eiꝰ: ⁊ cogitabat qͣlis hdeſſet iſta ſalutatio. Et ait angelꝰei: Ne timeas maria: īueniſti em̄ FI hic verū hominē de ſubſtantia materne cars angelus aſſerit.gratiā apud deū. FEcce̓ cōcipieſ ī livtero ⁊ paries filium: ⁊ vocabis RI hic verū deum: de deo patre.e nomē eiꝰ ieſum. Hic erit magnꝰ: o⁊ filiꝰ altiſſimi vocabit̉. Et dabits illi dn̄s deus ſedē dauid patris

lapidaret̉. In quo ⁊ impudicis virginibusoccaſio tollit̉ ne dicant matrē dn̄i fuiſſe infamatā. Et vt virgo ſolatiū viri: ⁊ teſtē virginitatis haberet: ⁊ vt diabolꝰ myſteriū ignoraret. Fides etiā marie verbis maior aſcribit̉:⁊ mendacij cauſa remouet̉. Uideret̉ enīculpam obumbraſſevoluiſſe mēdacio innupta virgo. Maluit dn̄s aliquos deſuo ortu qͣꝫ de matris pudore dubitare. Sciebat eī lubricam famā pudoris:nec voluit ortꝰ ſui fidem matris iniurijsaſtruere. Ambro.Myſtice. Maria deſpōſata: ſꝫ virgo: typus eſt eccl̓ie q̄ eſt immaculata: ſꝫ nupta.Cōcipit nos de ſpūvirgo: parit nos ſinegemitu virgo. Et iōfortaſſe maria alij nupta: ab alio repletaqꝛ ſingule eccleſie ſpiritu quidē replent̉:tn̄ ad ſpeciē tēporal̓ſacerdotis.a. Aue gratia ple.Greg. Uere gr̄a plena: q̄ prima inter feminas virginitatisglorioſuꝫ munꝰ deoobtulit: q̄ etiā iō angelico viſu ⁊ alloquio meruit ꝑfrui q̄ gr̄e totius auctorē mūdo edidit. Dn̄s tecū: quā nouo caſtitatis amore ad celeſtia ſuſtulit: ⁊ poſtmediāte hūana natura: oī plenitudine diuinitatis cōſecrauit. Bn̄dicta tu in mulieribꝰ.q̄ ſine exemplo muliebris cōditionis ⁊ ꝟgo⁊ mater eſt: ⁊ deū genuit. b Turbata eſt.⁊cͣ. qꝛ neſciebat ſi p̄teritū an futurū eſſet qd̓angelus dixit: Bed. Trepidare virginū ē:⁊ ad oēs viri ingreſſus pauere: et oēs affatꝰvereri. Hinc diſcāt mulieres ꝓpoſitū pudoris imitari. Solā ſine comite angelus repperit: ne quo genere d̓ hoīs deprauaret̉ affatu.c Qualis eēt. Ambro. Ex verecundia pauet: ex prudētia nouā bn̄dictionis formulaꝫmirat̉. Erubuit helizabet de culpa: maria deverecūdia. In muliere enī modus adhibet̉:ī virgine gratia pudoris auget̉. d Et ait.Turbatā inſolita ſalutatiōe qͣſi familiariusnotā vocat ex noīe. Ne timeat iubet: ⁊ quare gr̄am plenā vocauerit: pleniꝰ explicat.Ieſum. Ieſus ſaluator: ſiue ſalutaris dicit̉: Ipſe enī ſaluū faciet nō populū iſrael: ſſuū ppl̓m: ſiue ex p̄putio: ſiue ex circūciſionein vnū ouile ſub vno paſtore cōgregatū.f Hic erit ma. Bed̓. Amb. Nō ꝙ ante partū ꝟginis magnꝰ nō fuerit: ſꝫ qꝛ potētia quāfiliꝰ dei naturaliter habet: hō ex tēpore erataccepturus vt ſit vna ꝑſona: homo ⁊ deus.Bed̓. Iohānes magnus vt hō corā dn̄o.Hic magnꝰ vt deꝰ et dei filiꝰ. Iohānes magnꝰ merito abſtinētie: qꝛ vinū ⁊ ficerā nō bibit: hic magnꝰ potētia nature: qꝛ cū pctōribꝰcomedit. g Sedē. Bed .i. iſraeliticā plebē: cui dauid ⁊ filij eiꝰ tꝑalis regni gubernacula p̄buerūt. Huiꝰ regnū ſpūale datū ē xp̄oqn̄ diſpoſitū eſt a deo vt de ſemine dauid incarnaret̉: qͥ illā gentē in ꝑpetuū vocaret regnū. Et nō ſolū in vna gente iudeoꝝ: ſed regnabit ī domo iacob ī eternū: hoc eſt in totaeccl̓ia q̄ ꝑ fidē et confeſſionem chriſti ad paI triarcharū

Locupletior teſtis pudoris maritꝰ adhibet̉ qͥ poſſet dolere iniuriā ⁊ vindicare opprobriū ſi nō agnoſceret ſacramētū. Secūdo qꝛ ꝑ hͦ verba virginis virginitatē ſuā aſſerentis magis credibilia reddunt̉. vnde dicit: Ambroſius ſuꝑLucā: Fides marie verbis magis aſcribit̉ ⁊ mēdacij cauſa remouet̉: culpamem̄ obumbrare voluiſſe mēdacio videret̉ innupta pregnās. Cauſam aūt mentiēdi deſpōſata nō habuit cum cōiugij p̄miū ⁊ gratianuptiarū partꝰ ſit feminarū: q̄ quidē duo ꝑtinent adnr̄e fidei firmitatē. Tertio vt tolleret̉ excuſatio virginibꝰ q̄ ꝓpter incautelā ſuā incurrūt infamiā. vn̄ Ambroſius ſuꝑ Lucā: Nō decuit virginibꝰ ſiniſtra opinione viuētibꝰ velamē excuſationis relinqui: ꝙ infamata quoqꝫ mater dn̄i videret̉. Quarto ꝑ hoc deſignat̉ eccl̓ia q̄ cū ſit virgo: deſpōſata tn̄ eſt vni viro: vtdicit Augꝰ. libro de ſancta virginitate. Quinto quiaeo ꝙ mater dn̄i fuit deſpōſata ⁊ virgo: in ꝑſona ip̄iusſimul virginitas ⁊ mr̄imoniū honorant̉ ꝯͣ hereticosalteri iſtorū detrahētes. a De domo dauid. hoc exprimit̉ ad oſtēdendū ꝙ xp̄s deſcēdit de ſemine dauidſicut fuerat ꝑ ꝓphetas p̄dictū. lꝫ em̄ ioſeph nō fueritpater ſaluatoris. tn̄ virgo maria de qua xp̄s carnemaſſūpſit. fuit de eadē tribu cū ioſeph: qd̓ ꝓbat̉ ꝑ hocꝙ mulieres in hereditate paterna ſuccedētes nō poterāt cōtrahere matrimoniū niſi cū viris ſue tribꝰ ne fieret cōfuſio ſortiū: vt habet̉ ex dn̄i ſentētia Ru xxxvj.Beata virgo maria fuit vnica ioachim patri ſuo: ſuccedens ei in hereditate. ex quo ſequit̉ ꝙ ipſa ⁊ ioſephcui deſpōſata fuit erāt de eadē tribu .ſ. dauid.h Et ingreſſus angelus ad eam. Bernardus ſuperMiſſus eſt: dicit ꝙ ingreſſus eſt in ſecreto cubiculo:vbi clauſo ſuꝑ ſe oſtio orabat patrē in abſcōdito. Siem̄ cōceptio p̄curſoris fuit denūciata patri occupatoin ſacro officio vt p̄dictū eſt: multo ꝓbabiliꝰ eſt ꝙ cōceptio ſaluatoris denūciata fuit virgini in deuotione⁊ oratione actualiter exiſtēti. c Aue gratia plena.qd̓ exponit Hiero. in ſermone d̓ aſſūptione: ⁊ bn̄ plena. qꝛ ceteris ꝑ ꝑtes p̄ſtat̉ gr̄a. marie ꝟo tota ſimul ſeinfudit plenitudo gr̄e. Itē iſta gratia non ſolū impleuit eius mentē: ſed etiā ventrē. inqͣꝫtū ſingulari gratia dei factū eſt vt cōciꝑetſaluatorē. d Dn̄s tecū. nō tm̄ ꝑ eſſentia potētiā ⁊ p̄ſentiā qualiter ē in oībꝰrebꝰ: nec ſolū ꝑ gr̄am eo mō quo ē in ſanctis hoībꝰ ſed etiā ꝑ carnis aſſūptionē: qꝛ corpus diuinitati vnitu fuit formatū de beate virginis puriſſimis ſanguinibꝰ: ⁊ intra viſcera virginis latuit nouē mēſibꝰ. e Bn̄dicta tu in mulieribꝰ .i. p̄ oībꝰ mulieribꝰ .i. oēs mulieres bn̄dicent̉ in te. ſicut ⁊ viri in filio.f. Que cū audiſſet. Hic ꝯn̄r ponit̉ ꝟginis cōſolatio de duobꝰ: primo de cōceptione filij. ſcd̓o de mō cōcipiēdi. ibi: Dixit aūt maria ad angelū. Circa primū ſciēdū ꝙ beata ꝟgo ſolita erat videre angelos: ⁊ iō de apparitiōe angelinō fuit admirata ⁊ turbata: ſed de ſalutatione inſolita: qꝛ nihil mirabiliꝰ ē vere humili qͣꝫ ſua exaltatio. ⁊ iō cū beata virgo eſſet humilima: audiens ſalutationē tāte excellētie turbata fuit nō turbatione incredulitatis ſicut zacharias. vt. sͣ. dictū eſt: ſed turbatione admiratiōis. ideo bn̄ dicit̉: g Turbataeſt in ſermone eiꝰ .ſ. angeli: non aūt in viſione. h Et cogitabat qualis eſſetiſta ſalutatio: ꝙ em̄ turbata fuit: virginalē verecūdā humilē oſtēdit: ꝙ auteꝫcogitauit de iſta ſalutatione: declarat prudentiā maximā marie: ⁊ ideo angelus eā cōſolat̉ dicēs: i Ne timeas maria. de ſalutatione inſolita. cuiꝰ cauſa ſubdit̉: k Inueniſti em̄ gratiā apud deum. nō ſolum pro te ſed ꝓ totohumano genere. ideo ſubdit̉: Ecce cōcipies in vtero. quia hec conceptionon eſt facta per apertionē clauſtri virginalis: ſed per virtutem ſpirituſſanctiintra vterū virginis corpus filij formantis. m Et paries filiū. virgo ꝑmanēs in partu ſicut et in conceptu. n Et vocabis nomē eius ieſum. nō dicitimponens: quia hoc nomen fuit impoſitum a deo patre: ẜm ꝙ fuerat p̄dictūper Eſaiā ꝓphetā. lxij. Uocabitur tibi nomen nouū quod os domini nominauit: ſed iſtud nomen fuit diuulgatum ꝑ angelum ipſi marie ⁊ ioſeph: ⁊ pereos alijs. Nomē etiā impoſitū eſt ẜm ꝓprietatē futurā: quia ſalus humani generis futura erat per ieſum: ⁊ hoc eſt quod dixit angelus ipſi ioſeph Matth̓.j. Uocabis nomen eius ieſum: ipſe enim ſaluum faciet populum ſuum a peccatis eorū. Ieſus enim ſalus interp̄tatur. o. Hic erit magnus. ſemper enimfuit magnus deus. ſed futurus erat magnus homo et magnus ꝓpheta. ẜmꝙ dicit̉ Luce. .vij. Propheta magnus ſurrexit in nobis.pEt filius altiſſimi vocabitur: id eſt ipſius dei qui ſolus eſt altiſſimus. homo enī altus eſt inter creaturas corporales: ſed angelus altior: deus autemſolus altiſſimus. Iſta etiam filiatio dei accipit̉ hic per naturam: in omnibusautem alijs quātūcunqꝫ ſanctis eſt tm̄ filiatio dei per adoptionem.Et dabit illi dn̄s deus ſedem dauid. Contrariū videt̉ per hoc qd̓ habet̉Hiere. xxij. de iechonia rege iuda: Scribę virū iſtum ſterilem: nec erit de ſemine eius qui ſedeat ſuper thronū dauid. Beata autem virgo maria de qua natus eſt ieſus deſcēdit de iechonia: vt ptꝫ Matth̓. j. quia ponitur in chriſti genealogia. Dicēdū ꝙ hieremias loquit̉ de regno tēporali ipſius dauid in quonullus poſtea regnauit de ſemine ſechonie: qꝛ iohānes hircanꝰ ⁊ aliqͥ alij quireſūpſerunt

F

Myſtice

Ela 7.Mat .1.