Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyraGlo. ordi.LuceCa. I

fient ꝓ eo ꝙ nō credidiſti verbismeis quę implebunt̉ in temporeſuo. Et erat plebs expectans ęa­ achariā ⁊ mirabāt̉ ꝙ tardaret ip̄e bꝰin tēplo. Egreſſus aūt nō pote-§ per hoc .ſ.rat loqͥ ad illos: ⁊ cognouerunta ꝙ viſionem vidiſſet in tēplo. Et dipſe erat innuens illis: ⁊ permanb ſit mutꝰ. Et factum eſt vt imple­ eti ſunt dies officij eiꝰ: abijt in do§ officij zacharie.mum ſuam. Poſt hos autē diescꝯcepit helizabet vxor eiꝰ: ⁊ occul ftabat ſe mēſibus quinqꝫ dicens:F illid Quia ſic fecit mihi dn̄s in diebquibus reſpexit auferre opproqd̓ nō opprobriū domini.die martij dn̄s cōceptus eſt et paſſus.I viceſimoqͥne briū meū inter hoīes. In menſę sautem ſexto: miſſus eſt angelus hꝫgabriel a deo in ciuitateꝫ galileęi§ qꝛ nazareꝰ .i. ſctūs ſctōꝝ nūciabat̉ futurus.g cui nomē naͣzareth ad virginem

ſignat̉: q̄ ſacerdotū doctrinis exercitata quaſi virili auxilio ſpirituales filios deo gignere debebat. Sꝫ qͣſi ſterilis erat: qꝛ neminē ad ꝑfectū ducebat nec ianuā celi aperiebat. Ambo erantiuſti: qꝛ lex bona ⁊ mādatū iuſtū ⁊ ſanctū: ⁊ ſacerdotium legaleẜm diſpēſationē illiꝰ tꝑis: bonū ſctm̄ ⁊ iuſtū. Ambo ꝓceſſerātī diebꝰ ſuis: qꝛ legal̓ deuotio tꝑe moyſiqͣſi ī adoleſcētia fuit: ⁊ effloruit: ſꝫ adueniēte xp̄o iā incuruat̉ ad ſeniū cū etſacerdotij ordo ꝑ ambitiōes ⁊ cōtētiones pōtificū cōfundit̉: ⁊ ipſa lex ꝑ traditiōes phariſeoꝝ diſciſa minꝰ habiliseſt ad generādū. Ingredit̉ zachariastēplū: qꝛ ſacerdotū ē intrare ī ſāctuarium: ⁊ intelligere nouiſſima myſterioꝝceleſtiū. Ioris orat multitudo: qꝛ dummyſtica penetrare nequit neceſſe eſt vthumiliter intēdat doctoꝝ monitꝭ. Dūaltari thymiama īponit: naſcituꝝ iohānē agnoſcit: qꝛ dū doctores altiori flāma diuine lectiōis arderēt: gratiā deiꝑ ieſū xp̄m vēturā de interiori lr̄aꝝ medulla qͣſi de vulua helizabet ꝓdituraꝫreperiūt. Et hͦ ꝑ angelū: qꝛ lex ꝑ angelos ordinata ī manu mediatoris. Noncredēs mutꝰ fit: qꝛ mutꝰ ē qͥ ſpūalē ſenſum ī lr̄a nō intelligit. ⁊ talis magiſterqͣſi ꝟbi ⁊ rōnis expers ppl̓m nō docet:ſꝫ qͣſi tacitis nutibꝰ innuit: qꝛ nec rōnēattēdit ſacrificioꝝ nec curat ſcire dictaꝓph̓arū. Muto ꝑmanēte zacharia cōcipit helicabet iohānē: qꝛ lꝫ pontifices⁊ phariſei: nec ip̄i ītrēt: nec auditoresī interiora legis ītrare ꝑmittāt. interiora tn̄ legis ſacramētis xp̄i abūdāt. Cōceptū helizabet qͥnqꝫ meſibꝰ occultat:ſiue qꝛ moyſes legifer qͥnqꝫ libris myſteria xp̄i ꝑabolatim deſignat: ſeu qꝛipſa lex xp̄i diſpēſationē in qͥnqꝫ mūdietatibꝰ ꝑ ſctōꝝ facta vel dicta figurat.Et iō qꝛ incarnatio xp̄i vel ſexta ſeculietate futura: vel ad īpletionē legꝭ erat ꝓ futura: recte ſexto menſe cōcepti iohānis xp̄i incarnatio nūciat̉. a. Et ip̄e erat. Sinevoce corꝑales actꝰ indicare moliēs nec exprimēs volūtatē. Cuſſil̓is ppl̓s iudeoꝝ: actuū ſuoꝝ īpoteddere rōnē. b. Ut imofficijs mācipatipleti ſūt. Quia vicis ſue tꝑenō ſolū a cōplexū vxorū: ſꝫ etibſtinebāt. Noſtris aūt ſacerdotibꝰalis ꝑfectioq̄rit̉: qͥ qͦtidie p̄ſto debēīdicit̉c Occultabat. Ameſcit etatē:ne ī ſenectute libidininō debetexerceri: niſi cā ſobolis. Et tn̄ letaſterilitatꝭ:qꝛ opprobriū ē mulieribꝰ nō habp̄mia nuptiarū. Propterea ipſe nuptie celebcarnalis in tꝑecōgruo generationi excuſat̉. Hinc dat̉telꝙ iā nō cōueniebāt īter ſe cōiugali cōcubitu: neqꝫ eī ea q̄ ſenilē nō erubeſceret coitū: erubeſceret partū.Bed. Erubeſcit onꝰ parētis qͣꝫdiu neſcit myſteriū religiōis: ſꝫ q̄ occultat ſe qꝛ genuit filiū: veniēte beata maria exultat: qꝛ genuit ꝓphetā q̄ ante erubeſcebat bn̄dicit:⁊ q̄ dubitauerat firmat̉: ⁊ clamat: Ecce vt facta eſt vox ſa. tue ī.Amb̓. Occultat ſe ꝓpter pudicitiā. vt ꝓbaret ſi verū eēt ꝙ cōceperat. Mēſibꝰ qͥnqꝫ: hͦ ē qͥnqꝫ milibꝰ ſeculi ſiue qͥnqꝫ libris moyſi auferre opprobriū ſterilitatis: ⁊ cōceptiōis ī ſenectute īter homines: qd̓ nō fuit opprobriū apud deū. d Quia ſic fecit. Be.Geſta ſūt hͦ inqͥt ioh̓es Chryſoſtomꝰ mēſe ſeptēbri. viij. kalēdasoctob̓. luna. xj. qn̄ celebrabat̉ ieiuniū ſcenophegie ī eqͥnoctio qn̄īcipit nox creſcere: qꝛ ille cōcipiebat̉ qͥ dixit: Me oportet minui.illū aūt cre. Minorata eī fuerat lux a tenebris: cū ẜm legē deo ſacrificia offerrēt̉ q̄ iā ceſſare debēt cū baptiſta ꝯcipit̉. Et iō pr̄ eiꝰmutꝰ fit: qꝛ oportet ſacerdotalia ſacrificia ceſſare veniente ſacerdote qͥ ꝓ pctīs oīm ſe offerret. In die ieiunioꝝ ꝯceptio ioh̓is p̄dicit̉: qꝛ ꝑ ip̄m afflictio pnīe erat p̄dicanda. e In mē. au. Hiero.Sic̄ ſexto mēſe miſ. ē g. an. a d. ī ciuitatē galilee: ita ſexto millenario miſſus ē xp̄s. f Gabriel. Be. Ideo āgeli ex noīe aliqn̄ ſignāt̉: vt ex ip̄o noīe qͥd mīſtraturi veniāt demōſtret̉. Gabriel fortitudo dei: qꝛ illū nūciat qͥ ad debellādū diabolū veniebat.g. Ad vir. Mulier a diabolo ſeducta mortē ītulit: eꝯͣ: mulier abangelo edocta ſalutem edidit. Beda. Deſpōſata voluit naſcivt per ioſeph texeretur ordo generatiōis: et ne quaſi adulteraF lapidareī

nā rōne incredulitatis p̄terite: tot enī ſigna veritatis cōcurͣrebāt ꝙ zacharias nō potuit diſcredere abſqꝫ pctō: qꝛ angelus apparuit ei in ſacro loco ⁊ exiſtēti in miniſterio diuino:nūciabat etiā ea q̄ ꝑtinebāt ad oīm hoīm ſalutem ⁊ ad deigloriā: ex qͥbus debebat zacharie cōſtare ꝙ erat bonꝰ angelus: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ erat verū dictū eiuscū mētiri nō poſſit: ⁊ in hͦ peccauit gacharias: qꝛ credēs ip̄m bonū angelū ex p̄dictis circūſtātijs: qͥbꝰ cōcurrētibꝰ nō ꝑmittit̉ angelo ſathane vttrāſfiguret ſe ī angelū lucis: ⁊ tn̄ nōcredidit verbo eiꝰ: ⁊ in hͦ peccauit: ꝓpter quod punitus fuit. a Et eratplebs expectās. qꝛ nō erat eis licitūintrare tēplū: ſed atriuꝫ tm̄. bEtmirabāt̉ ꝙ tardaret: qꝛ oblatio incēſi nō reqͥrebāt tantū tp̄s. c Et cognouerūt ꝙ viſionē vidiſſet. tn̄ neſcibāt qualē. ex hͦ enī ꝙ videbāt faciēeiꝰ mirabiliter mutatā ex collocutione cū angelo. ⁊ ip̄m loqͥ nō potentē:cōiecturabāt ip̄m habuiſſe viſioneꝫ.d Et ipſe erat illis innuēs .ſ. ſignisviſibilibꝰ: qꝛ audibilibꝰ nō poterat.e. Et factū ē. Hic ꝯn̄r ponit̉ zacharie cōſolatio nō qͣꝫtū ad loq̄le reſtitutionē: ſꝫ qͣꝫtū ad filij ſibi ꝓmiſſi cōceptionē. cū d̓r: Et factū ē vt īpleti ſūtdies officij eiꝰ abijt ī domū ſuā: qꝛ tota hebdomada qͣ in tēplo miniſtrabat ſacerdos ad hͦ deputatꝰ in tēplomanebat ⁊ nō exibat ad ꝓpria negocia intētꝰ ad diuina. Et ex hͦ inoleuitcōſuetudo apud aliqͦs religioſos ſācta ⁊ honeſta .ſ. ꝙ ille qͥ eſt hebdomadariꝰ ꝑ totā hebdomadā manet ītraclauſtrū nō exiēs ad exteriora negocia: intētꝰ ad diuina: qꝛ illo tꝑe medius eſt ⁊ ſequeſter īter cōuētū ⁊ deū.f Cōcepit helizabet vxor eiꝰ: ⁊ occul. ⁊cͣ. duplici de cā. Una qꝛ lꝫ de cōceptu ꝓle gauderet: tn̄verecūdabat̉ aliquātulū eo ꝙ iā trāſierat tp̄s vacādi amplexibꝰ cā ꝓlis generādē: ſicut ſara dixit: Gen̄. xviij. Poſtqͣꝫ cōſenui ⁊ dn̄s meꝰ vetulꝰ ē voluptati operā dabo. q. d.nō decet. Alia cā ē qꝛ magis voluit certificari de euētū reianteqͣꝫ ꝓpalaret. g. In mēſe aūt ſexto. Deſcripto conceptu p̄curſoris. hic cōſēquēter deſcribibit̉ cōceptꝰ ſaluatoris. Circa ꝙ primo ponit̉ angelica ſalutatio. ſcd̓o marie cōſolatio. ibi: Que cū audiſſet. tertio filij ꝯceptio. ibi: Dixitaūt maria. Circa primū p̄mittit̉ tēpus ſalutationis. cū d̓r:In mēſe aūt ſexto .ſ. a cōceptu p̄curſoris: qꝛ fuit cōceptꝰ inptēbri circa finē mēſis. ſaluator aūt circa finē martij.Miſſus ē an. ga. Ꝙ aūt hic ponunt̉ tot noīa ꝓpria .ſ.angeli miſſi: virginis ad quā mittebat̉ ſpōſi ſui ⁊ loci. hͦ fuit ad oſtēdendū certitudinē hiſtorie. i Cui nomē naca.hoc fuit vt adimpleret̉ ꝓphetia Eſa. xj. vbi d̓r: Egrediet̉ꝟga de radice ieſſe ⁊ flos de radice eiꝰ aſcēdet. Ubi ẜm veritatē hebraicā habet̉: Et nazareꝰ de radice eiꝰ aſcēdet.k Ad virginē deſpōſatā. ⁊ hͦ diuina ordinatiōe multiplici rōnē factū ē vt deſpōſaret̉ an̄qͣꝫ īpregnaret̉. Et accipiūt̉aliq̄ cauſe ex ꝑte pueri aliq̄ ex parte matris: ⁊ aliq̄ ex parte noſtra. Ex ꝑte aūt pueri fuit cōueniēs ip̄m d̓ virgine deſpōſata naſci: ne ab infidelibꝰ tanqͣꝫ illegitime natꝰ abijceret̉. vnde dicit Amb̓. ſuꝑ Lucā: Quid herodi: qͥd iudeis poſſet aſcribi ſi natū ex adulterio viderēt̉ ꝑſeqͥ? Scd̓ovt mcōſueto ſcripturaꝝ genealogia xp̄i deſcriberet̉ ꝑ virū. Tertio vt partꝰ virginis diabolo celaret̉. Quarto vtpuer natꝰ a ioſeph nutriret̉. vn̄ ⁊ pater eiꝰ dictꝰ eſt: qꝛ nutritius eiꝰ fuit. Ex ꝑte vero matris accipiūt̉ alique cauſe.Primo qꝛ ꝑ deſpōſationē fuit īmunis a pena lapidatiōisne tanqͣꝫ adultera calūniaret̉ a iudeis. Secundo vt ꝑ hocab infamia liberaret̉. vnde dicit Ambroſius ſuꝑ Lucā ꝙdeſponſata eſt ne temerate virginitatis aduerteret̉ infamia: cui grauis aluus corruptele videret̉ inſigne preferre.Tertio vt virgini a ioſeph exhiberet̉ miniſterium. vt dicitHieronymus. Item ex parte noſtra accipiunt̉ quinqꝫ cauſe. Primo quia ex teſtimonio ioſeph cōprobatū eſt certiuschriſtū ex virgine natū. vnde dicit Ambroſiꝰ ſuꝑ LucamLocuple-

C

Ioh̓ 3. d

S 4