Glo. ordi. Matthei Ca. IIINico. de lyra

I nemo: qꝛ nō penitētis ſed ſine pēitētia irā nōfugietis. F quaſi nullus niſi filiꝰ dei quē vobis.nnuncioProgēies viꝑaꝝ qͥs demōſtra­ 8ˣ§ vindicta.bit vobis fugere a ventura ira?vt ſic effugiatis. b § carnis mortificationeꝫſ ẜm quātitatē culpe qd̓ fit ex diſcretiōe q̄ neſſaria eſt pēitēti.Facite ergo fructuꝫ dignum pę­ cxa Fcogitādo vel reputādo.nitētię. Et ne velitis dicere̓ ītra dya ſ ⁊ ī ſemīe abrae ne cōfidatꝭ qͣſi ex hͦ ſolo ſalꝰ ſitvos patrem habemus ābraam. ea§ qꝛ nō filij carnis hi ſūt ī ſemīe: ſꝫ qui filij dei.vnde ſubdit: Potens eſt ⁊cͣ.b Dicō enim vobis qm̄ potens eſt fia I gentibus quoꝝ corda erāt īſenſibilia.deus de lapidibus iſtis ſuſcitarea Iſi aūt vos chriſti ergo ſemē abrae eſtꝭ.d filios abrae. am enim ſecuris sad radicem arborum poſita eſt. hꝫOmnis ergo arbor q̨̄ non facit ia ſ per ſecurim.b § gehenne.fructum bonū excide̓tur ⁊ ī ignea ſ redit ad ſe modū ſui baptiſmi determinans.tmittetur. Ego quidem baptico ꝝa ſ tm̄ non ſpiritu. b § docendo penitere.vos in aqua in pęnitētiam: qui 1a § ad p̄dicādū et ad baptizādū.ſꝫ āt poſt me vēturꝰ ē: fortior me ē: mcuius nō ſū dignuſ calciamenta-

negant reſurrectionē. dicētes aīam īterire cū corꝑe: qͥnqꝫ libros moyſi recipiūt: ꝓphetas reſpuūt. Hos veniētes ad baptiſmū iohānes increꝑat: qꝛ maxime indigebāt correctione et penitētia. a ¶ Progenies viperarū ⁊cͣ .i. venenati venenatoꝝ filij: qꝛ bonis inuidēt eoſqꝫ ꝑſequunt̉: ꝓxīos ledūt vt patres eoꝝ. Uipera patrē ſuū occidit: ſic iudei ꝓphetas qͥ erant patres eorū. b Facite ergo fructum dignum penitentie: et ne vēli⁊cͣ. Be. Quaſi diceret: Quare priꝰ venena nōdeponitis: vt ſic ad baptiſmū veniatis. Facite fructū. nō qualēcūqꝫ ſed dignū. Nō eī pardebet eſſe fructꝰ boni oꝑis eiꝰ qui nihil vl̓ minus peccauit: ⁊ eiꝰ qͥ grauiꝰ cecidit. Sed iudeide abraā gloriātes nolūt ſe agnoſcere pctōresvn̄ ſubdit: Et ne velitis ⁊cͣ. Ad hūilitatē ꝓuocat. In ſuꝑbia enī nulla eſt pēitētia. Diſcretio eſt in penitētia q̄ timorē dei ⁊ mētū penarūante oculos ponit recolēs antiq̄ turpitudīs:Sic dolor cordis in fletꝰ erūpit: qꝛ ſine dolorenulla ſūt vulnera ſi vitalia mēbroꝝ nō fuerītcircūmortua: gratia eſt q̄ ſentit: ſentiēs queritſanitatē. c¶ Dico enī vobis. A carne retrahit vt cogitēt oꝑa p̄deſtinationis dei. Primaſunt rudimēta fidei credere deum poſſe quicquid voluerit: vt qͥ oīa de nihilo creauit poſſit de lapidibus vl̓ de puluere filios abrae formare. d¶ De lapidibus iſtis. Demōſtratiue ad illos lapides qͦs ioſue de iordane tranſferre fecit: ad quos quaſi digitū extēdēs ait:Ioſue duodecim lapides de medio iordanis in terrā trāſportari fecit: ⁊ alios ex terra īeodē alueo reſtitui ꝑ qͦs excecatio iudeoꝝ ⁊ gētiū ad lucē tranſformatio preſignatur.Uel gētiles lapides vocat. ⁊ eſt ſenſus: Ngloriemini de ſemine carnis: qꝛ hi tm̄ ſunt filijdei qui ꝑ gratiā ſunt illuminati ⁊ interlꝰ ſuſcitati. Suſcitare ſignant̉ dicit: qꝛ chriſtus ſaraꝫid eccleſiā accepit ⁊ ſuſcitat ꝑ gr̄aꝫ filioſ abraed̓fūcto ſine liberis: ne tātus patriarcha priuaretur ꝓmiſſis. In cuius rei preſagium olī deus de ſara genuit filium. e Iam enī ſecū.ne autem viderentur īmunes ſi ſe talibus ſacramentis ſepararent cōminatur. Securis.chriſtus qui ex manubrio cōſtat et ferro .i. humanitate qua tenetur et diuinitate qua incidit. Poſita eſt. qꝛ et ſi ꝑ patientiā expectat videt tamē quid eſt facturus. Ad radicem .i. finē iudaici ppl̓i vt auferatde terra viuentiū eos qui in xp̄o non credunt: Uel ſecuris ſententiaiudicij vel p̄dicatio euāgelij. f. Ad radicē. Nota nō ad ramos: ſꝫad radicē. Cū enī filij malorū tollunt̉: quid aliud qͣꝫ rami infructuoſe arboris abſcindunt̉? Cum tota ꝓgenies ſimul cum parēte tollit̉:arbor radicitus abſcidūtur: ne qͥd remāeat vnde iterū aliqͥd germīsoriatur. Radices ſunt cogitationes: qͥbus plantati vel ſurſuꝫ celoſuſtolluntur vel ad ima inferni mittuntur. Arbor humanum genꝰ.huius rami alij ſunt aridi .i. pagani īcēdio apti. Alij virides: ſed ſinefructu vt hypocrite qͥ ſpēm ſāctitatꝭ p̄tēdūt: ſed intꝰ vacui. alij fructuoſi: ſed venenoſi .i. heretici qͥ p̄dicādo fructū pariūt ſed mortalē. Alij.i. catholici qͥ bonū fructū ferūt. Oīs ergo arbor q̄ nō facit fructū bonum excidet̉ ⁊ in ignē mittet̉: vt gentileſ: hypocrite. qui nullū: ⁊ heretici qui malū. g Ego quidem baptico vos in aqua in penitentiā.Ne videat̉ ſua auctoritate minari: incipit aꝑire quāte ſit dignitatꝭ cuius p̄ſentia cōminat̉: vel cuius beneficijs ꝑſuadet. Ego qͥdē baptico vos in aqua .i. tm̄ corꝑa lauo: qꝛ peccata ſoluere nequeo: vt ſic̄ naſcēdo p̄dicando p̄curro: ſic baptizando vt pēitētes qͦs ego hoc ſignaculo ab īpenitentibꝰ diſcerno: ad baptiſmū chriſti diriga.h Poſt me venturꝰ. Et ſi moneo dignos fructꝰ penitentie facere: ſuꝑbiā abijcere: nō tn̄ poſſū a pctīs ſoluere. i Fortior me eſt. qꝛ egobaptico in penitētiā: ille ī remiſſionē. Ego ſpūm habeo: ille dat. Egoregnū celoꝝ p̄dico: ille dat. k Cuiꝰ nō ſū dignꝰ c. p. Alij ſcribunt:Cuiꝰ nō ſū dig. cor. cal. ſol. Potuit aūt iohānes vtrūqꝫ dicere: vl̓ ꝯtextim vel diuerſo tꝑe: vt aliꝰ euāgeliſta hoc: aliꝰ illud aſſumeret. Oēstamen verum narrauerunt. Intendit autem in hoc oſtendere excellētiam chriſti et ſuā humilitatē. Uel ẜm allegoriā calciamentū eſt īcarnationis myſteriū. Corrigia: myſterij ligatura. Nō ergo valet iohannes corrigiā ſoluere: qꝛ incarnatiōis myſteriū nō ſufficit inueſtigare.Uel nō ſum dig. ſol. cor. cal. eius .i. nomē ſponſi mihi nō vſurpo: necſponſus credi vel dici: ſed amicus ſponſi volo. Mos enim erat vt ſiquis eam que ſibi cōpeteret accipere in vxorē nollet: ille ei calciamentum ſolueret qui ad hanc ſponſus iure ꝓpinquitatꝭ accederet. Ioh̓esS ergo qui

a. Progenies viper. qꝛ venenū erroris ⁊ hypocriſis a ſuis ꝓgenitoribꝰ traxerāt. b Quis demonſtrabit vobis fugere a vētura ira. q. d. licet falſitas veſtra lateat in ꝯſpectu populi: tn̄ nō poterit latere ī iudicio dei: qꝛ tūc erūt manifeſta abſcōdita cordis veſtri.c Facite ergo fructū dignūpenitētie. qꝛ alit̓ nō poteſtꝭ illud iudiciū euadere: ⁊ nō ſolūdicit fructū penitenti ē: ſed dignū penitētie: ẜm pctī modū.vnde d̓r Apoca. xviij. Ꝙtumſe glorificauit ⁊ ī delitijs fuit:tantum illi date tormentum ⁊luctum.d Et ne velitis dicere intravos ⁊cͣ. phariſei enī de hͦ gloriabant̉: qꝛ de abraaꝫ deſcenderant. ⁊ ideo ex ꝓmiſſione fctāabrae ſine operibꝰ ſalutē conſequi p̄ſumebāt: ⁊ hoc eſt māifeſte falſū: qꝛ nō dicunt̉ filij abrae ex carnali ꝓpagatiōe: ſedmagis ex fidei imitatiōe: vt dicit̉ ad Ro. iiij. ⁊ qꝛ phariſei etlegiſperiti fidem abrae de xp̄oreſpuerūt. iō nomē filiationisabrae ꝑdiderunt. ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit Iohānes: Et ne velitis dicere intra vos. ꝑ falſam .ſ. eſtimationē. e Patrē habemꝰabraā. qꝛ nō eſt ſic ẜm veritatē. ecōtrario gentiles fidē chriſti d̓uote ad predicationē apoſtolorum receperunt. ideo filijabrae facti ſūt. ⁊ hoc eſt quodſubdit iohannes. f Potens eſt deus de lapidibuſ iſtꝭſuſcitare filios abrae. dicit̉ autē ꝙ iohānes demōſtrauit illos lapides quos filij iſrael defundo iordanis abſtulerāt: vthabet̉ Ioſue. iiij. in memoriāmiraculi ꝙ dn̄s in trāſitū eoꝝaquaſ iordanis ſiccauit. ſed ꝑillos lapides iohānes gētilesſignificauit: eo ꝙ colebāt idola de lapidibus facta. vn̄dicit̉ ī Psͣ. Similes illis fiāt qͥ faciūt ea. Filij ergo abrae de lapidibꝰ ſuſcitati ſūt: qn̄ iudeis ꝑ īfidelitatema filiatione abrae decidentibus: gentiles fideꝫ chriſtirecipientes in locū eoꝝ ſubſtituti ſunt: ⁊ hoc erat predictū Oſee .j. Et erit vbi dicet̉ eis: Nō ppl̓s meꝰ vos.ibi dicet̉: Filij dei viuētꝭ. Et qꝛ doctor veritatis nō ſolū debet vitia ꝯfident̉ arguere: ſed etiā penā p̄dicere.Iā eī ſecuris .i. ſecuritas diideo ſubdit iohānes: cuine iuſticie. h. Ad radicē arborū poſita eſt. arboriſta homo eſt: qui eſt quaſi arbor ꝯuerſa. radix huiusarboris eſt voluntas mala: ex qua ſicut ex radice prodeunt omnia peccata: qꝛ non poteſt eſſe peccatū niſi ſitvoluntariū. i Omnis ergo arbor que nō facit fructū bonū excidet̉. per ſententiā extremi iudicij.k Et in ignē mittet̉ .ſ. inferni. l Ego quidē baptico vos. oſtenſa idoneitate iohānis ad teſtificādū. hiccōſequēter ponit̉ ipſius teſtimoniū: ⁊ ponit̉ primo teſtimoniū ipſius de chriſto in eiꝰ abſētia: ⁊ ſecūdo ī eiꝰp̄ſentia. ibi: Tunc venit ieſus. In prima parte fert teſtimoniū de chriſto qͣꝫtū ad excellentiā ſue diuinitatꝭ dicens: Ego quidem baptico vos in aqua: id eſt lauo tātummodo corpora. que quidem lauatio eſt ſignū penitentie fiende. ideo dicit: In penitentiam.m Qui autem poſt me venturus eſt. ſcilicꝫ chriſtus.n Fortior me eſt. quia ipſe habet virtutem diuinitatis. o Cuius non ſum dignus calciamenta portare. non quia chriſtus calciatus inceſſerit: cum diſcipupulos ſuos ad predicandum ſine calciamentis ire iuſſit: vt habetur Luce .xxij. Quando miſi vos ſine pera et calciamentis ⁊cͣ. ſed eſt modus cōmunis loquendi qn̄ aliquis ſe comparat alicui improportionabiliterexcedēti: qd̓ eſt in ꝓpoſito: qd̓ declarat ꝑ factū dicēs.Ip̄e baptica

B

I. jͣ. 7. c.

Mat .1. eLucꝭ .3. cIoh̓ .1. d

Mat 3.6