Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.MattheiCa. III Ni. de lyra

a portare. Ip̄e voſ baptizabit ī ſpi aa ſ qꝛ ſctīficat a ꝑpctīs: et accēdit amore deF tribulatiōe vent hoc vētilabro ſiōˣᵉªtorio igne. cs qͥ nō creempouent̉: qꝛ iā iudicati ſūtſid eſt diſcretio iudicij.britu ſāctō et igni. Cuiꝰ vētilabꝝ īʰa ſpoteſtate. b F a paleis cſ pn̄tē eccl̓iam.manū ſua ⁊ ꝑmūdabit areā ſuā: da Fimmobiles a ſpe eternoꝝ.b F celeſte.⁊ cōgregabit triticuꝫ ſuū in hoͣr­ 5§ leues.d reum: paleas autem comburet ſꝫa ſ vt qui diu latuerat manifeſtareturigni inextīguibili. Tūc ve̓nit ie ia ſ qꝛ in nazareth habit arat.§ qꝛ in eo fiura baptiſmi p̄ceſſit: et exoīe dēſum de ſuperbia exigit.c F maior ad minorems ſus a galilea in iordanem ad ioa dn̄s a ſeruo: nullus ergo dedignet̉ inferiorē.hannem vt baptizaretur ab eo.a I humilitatē regis imitatur miles.Iohannes autem prohibebat ka 5qui eges. b § qͥ nō egēs. F terrenꝰ a celeſti.c 5ab originali pctō mūdari: qꝛ tu es agnꝰ deiqͥ tollis pctā mūdieum dicens: Ego a te̓ debeo bā­ 1a Fcuius generatio nō eſt vicioſa.ptizari: et tu venis ad me? Rea § impleri illud ad qd̓ venihſpondens autē ieſus dixit ei: Si§ ſubdiſare vēiat baptizari. § qꝛ vita meoꝝ eſt dilina. I ſic .i. dū ego ſuꝑior ⁊ nō indigēs a te ſuſcipiine modo. Sic enī decet nos im mxixc.q.docere cōſummationē iuſticie .i. ad baiſmūīptiſmus eſt cōſūmatio oīsſticieme ſuſcitlo: te baptizando. b id ē om̄ep̄ceptū iuſtificā:Fconſenſit.kple̓re oͦmnē iuſticiā. Tunc dimil ſit eum. Paptizatus autē ieſus nr̄a I ſine mora. b 5virtutes aſcendere gͦquia baptizati ad patriā ꝑebenc I que eſt fundamentum aſcenſionis.confeſtim aſce̓ndit de aqua. EtFieſus vidit et baptiſta vt iohānes aitin ecce aꝑti ſūt ei cęli. Et vidit ſpūꝫ o

ergo qui nō ſpōſus. ait: Nō ſū dignꝰ cor. cal. ſol. ac ſi dicat: Ego redēptoris veſtigia nō valeo denudare: qꝛ nomē ſpōſi nō mihi vſurpo. Uel ſimplicit̓ ſe hūiliat: vel euāgelij ſacramēta nō eſt dignꝰ circūferre p̄dicādo qd̓ nō ſibi deputatūapl̓is eſt cōmiſſum. Nō ſū dignꝰ explicare naturā diuinitatis ad humanitate. vel nō ſum dignꝰ euāgelij p̄dicationē portare: vel nomē ſponſi vſurpare. Iohānes vt purus homo ſpūm dare nō poterat quo remittitur culpa. Chriſtꝰ ꝟo dat. qꝛ deꝰ: ⁊ baptizat in verbo dequo dicit̉: Et vos mūdi eſtꝭ ꝓpter verbū qd̓ locutꝰ ſū voē bis. ⁊ alibi: Mūdās eos lauacro aque in ꝟbo vite ſctīficate. a In ſpūſctō. Uel ſpū ſctīficatiōis: ⁊ igne .i. ꝓbatione tribulatiōis. Uel ſpū in p̄ſēti abluit: poſt ſi qua macula ſubrepit: igne purgatorio ad puꝝ exuret: qd̓ de leuioribꝰ credēdū eſt pctīs. Un̄ in leuitico ſuꝑ altare ſēꝑ ignismiſſus de celo ardebat .i. ignis diuini amoriſ: qͥ oēs ī xp̄o.i. qͥ ſuꝑ altare offerunt̉ quaſi rebaptizat ⁊ exurit carniseoꝝ vitiā. Cuiꝰ vētilabrū. Ventilabrū in manu ē examē iudicij qͦ diſcernunt̉ leues ⁊ vacui a fructu boni operis. In manu: qꝛ pater nō iudicat quenqͣꝫ: ſꝫ omne iudiciūd̓dit fi. Permūdabit .i. quotidie a varijs tētationibꝰmūdat. Uel ꝑmundabit dum ob manifeſta pctā ꝑuerſusde eccl̓ia eijcit̉: vel pꝰ mortē dānat̉. d Paleas āt. Palee de origine vn̄ ⁊ triticū oriunt̉ .i. de ſemine. cicania ꝟo d̓diuerſa. Palee ergo ſunt qͥ fidei ſacramētis ībuunt̉: ſedſolidi nō ſūt. Iizania ꝟo qͥ ⁊ oꝑe ⁊ ꝓfeſſiōe ſecernunt̉ abcelectis. De his dicit̉: Qui nō credit iā iudicatꝰ eſt. ⁊ iō nōfit hic mētio de illis. Inextīguibili. qꝛ nō extinguetur neqꝫ extinguet cruciatos: ſed eternaliter puniet. dicitur aūt ad differentiā illiꝰ de quo d̓r: Igne nos examina.⁊cͣ. fTunc venit. Qn̄ iohānes predicabat et bapticabat .ſ. qn̄ ieſus triginta erat annoꝝ: oſtendēs nullū debere ſacerdotē vel p̄dicatorē fieri niſi virilis etatis. Sic̄ Ioſeph tricenariꝰ regnū egypti ſuſcepit. dauid regnū ea etate inchoauit: Ezechiel ꝓphetiaꝫ ꝓmeruit. Uenit ieſushis de cauſis vt baptiſma iohānis cōprobaret: et vt (qͥahomo erat) omnē impleret iuſticiā ⁊ legis humilitateꝫ: etvt aquas ſanctificans per colūbā in lauacro aduētū ſpirituſſancti oſtenderet. Uenit enī nō neceſſitate ablutiōiſ:ſed vt nemo quātūlibet ſanctus baptiſmi gr̄am ſuꝑfluamiudicaret. g A galilea in. Galilea trāſmigratio. iordanis deſcenſus. Qui ergo vult baptizari trāſmigret a vitiis: ⁊ deſcēdēs hum lietur. h Sine modo. Sine modome a te baptizari: vepoſtea qd̓ a me qͣris in ſpiritu bapticeris. Sic enī decet nos dare exemplū implende oīs iuſticie: vt diſcant omnes neminē ſine vnda baptiſmi eſſe ꝑfectū. Sic enī de. i. per humilitatis exemplū reduceread vitā: et oſtendere ꝙ nullus perfecte ſit iuſtus ſine baptiſmate. Si enī de ſpirituſancto natus nō dedignor: qͣntomagis neceſſe eſt alijs qͣꝫuis iuſtis etiā a minoribus bar ptizari? Hinc decet impleri primum omneꝫ iuſticiaꝫ: ſcꝫ ꝑquā omnis iuſticie ſūma ab omnibꝰ deinceps impleat̉ vtnullus ex operibus neqꝫ ex arbitrio glorietur: ſed ſciēs ſereū iuſticie dei ſit ſubi ectus. Ideo quiſqͥs eſt renatus exi. aqua et ſpiritu iuſtus dicit̉: qꝛ hoc implet per qd̓ oīs iuſticia implet̉ ex gratia: quā primo decuit īplere xp̄ꝫ nō ēīdigētia ſed ex myſterio: vt ręnatꝰ filiꝰ deioēs renatos filios dei fratres ſibi faceret. Sic .i. ſubdēdo ẜuo et īferioriomneꝫ iuſticiā .i. humilitatē que ē omnis iuſticia. Et ꝑfecta humilitas habet tres gradus. Primus eſt ſubdere ſe maiori ⁊ ſe nō p̄ferreequali: hic vocatur ſufficiēs: qꝛ ſufficit aliquē ſic humiliari: ⁊ iſte gradus omniiuſto eſt neceſſarius. Secundꝰ gradꝰ eſt ſubdere ſe equali: nec preferre ſe minori: hic dicitur abundans. Tertiꝰ eſt ſubeſſe minori in quo eſt oīs iuſticia. Huncxp̄s impleuit: qui vnā partē tm̄ habet: qꝛ in vnitate cōſiſtit ⁊ perficitur. Alij duobus modis diſtinguunt̉: qꝛ minus perfecti non ſic in vnitate cumulantur.k Tunc dimiſit. Cum tali ordine cognouiſſet implēdā iuſticiā. Dimiſit: quiavera eſt humilitas quā non deſerit comes obedientia. Spiritus in momento eum docuit quod prius neſciuit: et ideo quod prius timuit humiliter deuotꝰimpleuit. ¶¶ Baptizatus autē ⁊cͣ. Chriſtus aquas baptiſmi ſanctificauit: qꝛcuius eſt creare eiuſdem eſt et ſanctificare Sicut homo conſtat duobꝰ .i. corpore et anima: ita duobus renaſcitur: aqua que purgat ſordes et cōſepelit chriſto: et igne ſpiritus quo cōflagrāti ad celū rapimur. Sic eccleſia poſt baptiſmūculmen virtutum quibuſdam incrementis appetit: vt chriſtus baptizatus de aqua aſcendit. Sui poſt baptiſmū aſcendunt: quia ad virtutes proficiunt: et quiprius carnales et filij ade: fiunt ſpirituales et filij dei. m Aperti ſunt ei ce.Et hoc ad impletionē iuſticie. Nō enī tūc primū ſibi patuere celeſtia vel ſpirituſſanctus eſt datus: ſed nobis per acceptum baptiſmum aditū celi patere ⁊ ſpiritumſanctum dari monſtrauit. Ꝙ enim celi aperti: ꝙ ſpirituſſanctꝰ venit: ꝙ voxpatris inſonuit ⁊cͣ. hec myſtica ſunt in nobis. Patet renatus aditus in celūper chriſtum qui per adam clauſus fuit.S Sicut

a Ipſe baptizabit vos in ſpūſctō. gr̄aꝫ ſāctiſpūs ꝯferēdo: qd̓ nō pōt facere niſi deuſ.Addit̉ autē: b7 Et igni. qꝛ ſuꝑ baptizatos d̓ nouo ī pͥmitiua eccl̓ia freq̄nt̉ apꝑebat.ſ. in ſigno viſibili: ſicut apparuit ſuꝑ apl̓osin linguis igneis.On̄dit ꝯn̄r Iohānes in xp̄o iudiciariā poteſtatē. cumdicit: Cuiꝰ vētilabrū. Ad cuiusintellectū ſciendūꝙ vētilabrū eſt inſtrumentū quo ſolebāt purgari blada in paleſtina: eteſt factū ſicut palacum qua proijcit̉granū paleis commixtū in altum: etventus paleas tollit et granū ī areacadit: iohannes gͦmetaphorice loquens: per ventilabrū intelligit diuinū iudiciū: quoxp̄s d¶ Permūdabit areā ſuaꝫ .i.eccleſiā in qua ſūtcōmixti mali cumbōis: ſꝫ in iudicioſeꝑabunt̉. Etcōgregabit triticū.ſ. iuſtos ⁊ electoſ. In horreū ſuū.i. in eternā beatitudinē. g¶ Paleas autē .i. homīesvanos ⁊ falſos. Cōburet ignilextinguibibili .i.in pena īfernali ſēſibili. Tūc venit ieſus; hic ponitur teſtimoniū iohannis de xp̄o inipſius p̄ſentia: venit enī xp̄s ad baptiſmū iohānis vtp̄dicationē eiꝰ appro baret. ſecundovt tactu ſue carniſvim regeneratiuāaqͥs ꝯferret. tertiovt ppl̓s teſtimonium iohānis d̓ xp̄oet etiā dei patris audiret. Iohānes ātꝓhi. eū. ex reuerētia cū ſciret eū eſſe deū verū et homineꝫ lauacro nō indigētē: ſꝫ aliosa peccato lauātē. iō dicit: l Ego a te debeo baptizari .i. ab originali pctō mundari:nō qꝛ tūc iohānes haberet originale pctm̄:qꝛ fuit in vtero mr̄is ſctīficatꝰ: ſed loq̄bat̉ īꝑſona generis humani. Ul̓ aliter: Ego a te.qꝛ ſāctificati in vtero indigēt baptiſmo xp̄iad hoc vt ſint xp̄o incorꝑati: qꝛ in baptiſmoxp̄i caracter imprimit̉ per quē xp̄o ꝯfigurātur. Rn̄dēs aūt ⁊cͣ. ſequit̉: m Sic enimde. nos im. oēꝫ iuſticiā .i. hūilitatē. vn̄ ibi accipit̉ iuſticia nō ꝓut eſt virtus ſpecial̓: ſꝫ generaliter ꝓut includit omnē virtute.n¶ Baptizatꝰ aūt ieſus ⁊cͣ. hic pōitur teſtimoniū dei patris de xp̄o: qꝛ baptizato xp̄oaꝑti ſūt celi: nō ꝙ celū tūc fuerit diuiſū: ſꝫ qꝛvidebatur aꝑiri: ſic̄ in coruſcatiōe videt̉ fieri: ⁊ ꝑ hͦ ſignabat̉ gl̓iaꝫ celeſtem credētibusin xp̄m aꝑiri. o Et vi. ſpi. dei. de. ad denonotādū

F

Ioh̓. 1. 8

Ioſ. 13. bEph̓. 5. e

Leui. 6. b

Ioh̓. 5. dD88. di. c.byter. et95. di. c. ecce. ī fi. et. j.q. i. c. ded.

Mat. . 1Lucꝭ. 3.Ioh̓. 1. 1

Ioh̓. 3. 6

Psͣ. .65.De. cōſe.di. 4. c. periquā. peum. trinatꝰ. ī prīet decele.niſ. īdam glo.De bap. c.debitum.

IDe conſe.di. x. xxx.aquāpe. di. 2. c. q̄im 1vde cō.di. 3. c. fi.19. di. c. ſecudū. et p̄.c. dānamꝰ.