Ca. IIGlo. ordi. MattheiNico. de lyra

ecce natiuitas: cū eſſet natꝰ.aUm ergo natꝰ Ca. II anomen. 5b eſſet ieſus ī bethleē iudęI tempusg in diebꝰ herodis regis: ecce ma­ ba ſ vbi erat caput regni. Iciuitas dei toto orborefulget in qua minꝰ docti erudiunt̉ diuina lege.gi ab oriēte venerūt hie̓roſolymāa § ne hoc de herode querere videant̉.ē dicētes: Ubi ē qͥ naͣtꝰ eſt rex iudea Fſigna nō fidelibꝰ ſꝫ infidelibꝰ data ſuntſ propriā: quia hanc creauit ad oſtenſionē ſui.torū? Uidimꝰ enī ſtellā eiꝰ in oriē ca § qꝛ deū intelligunt ſtella famulante.s te: ⁊ venimꝰ adorare eū. Audiēs dhͦ autē herodes rex turbatꝰ ē: ⁊ oīs ᵉhieroſolyma cū illo. Et ꝯgregāspontifices. § moraliū latores p̄ceptoꝝomnes principes ſacerdotū ⁊ ſcri

Um ergo natus. Ꝙͣuis Mattheꝰ natiuitatē Ca. IIe Vpretermittat: tamē aduentū magorū referens: breuiteream cōmemorat ſic dicēs: Cū ergo ⁊cͣ. Quattuor h̓ ponuntur a ꝓphetis roborata: natiuitas: nomē: locus ⁊ tp̄s.De natiuitate dn̄i in bethleē Mattheus ⁊ Lucas cōſentiūt: ſꝫquō et qua occaſione ad eaꝫ venerintioſeph ⁊ maria lucas exponit: mattheus preterit: ſic̄ ⁊ cetera vſqꝫ ad circūciſionē: ſicut ecōtra de aduētu magoruꝫlucas tacet: ⁊ mattheꝰ exponit.b ¶ Bethleē iude. Ad differētiā illiꝰque eſt in galilea ī tribu cabulō. Dueenī ſūt bethleem. Bethleē priꝰ dictaeſt ephrata. Bethleem domꝰ panis: qꝛibi naſciturꝰ erat panis viuꝰ qͥ de celodeſcendit: qui ponit̉ in p̄ſepio: vt irrationabiles paſtos faciat ſocios angelorū. Significat autē eccl̓iam que eſtdomus in qua panis viuus comedit̉.c In diebus herodis. Hoc nō ponittm̄ ꝓ tēpore: ſed vt videat̉ impletuꝫ.b Nō deficiet pͥnceps de iuda ⁊cͣ. ¶ Indiebus herodis regis. Finito ſcꝫ regno iudeorū: qn̄ iā herodes alienigena in gente iudeorū regnum ſibi occu.ſ pauerat: impleta ꝓphetia que dic̄: Cūvenerit ſanctuſſāctoꝝ ceſſabit vnctioveſtra. ¶ Ecce magi. Magi nō malefici: ſed philoſophi chaldeoruꝫ: qͥ deſingulis philoſophant̉. Et fuerūt (vtdicit̉) de genere balaam: ⁊ ſucceſſoresdoctrinarū eius. In iſtis fides gentium vt pͥmitie deo ꝯſecrat̉. Hi p̄dicāt natiuitatē: locū neſciūt.Iudei locū inſinuant: tp̄s aduentꝰ nō cognoſcūt. ¶ Uenerūtmagi nō poſt annū: qꝛ tunc nō inueniretur in p̄ſepio: ſꝫ in egypto: ſed. xiij. die. Fuerūt aūt de terra ꝑſarū vbi et ſaba fluuiusa quo regio nominatur: iuxta quā ⁊ arabia eſt: vbi magi fuer̄treges: Qui et ſi tria munera obtuliſſe dicunt̉: nō ideo nō plures qͣꝫ tres fuiſſe ꝓbant̉: ſed vt ꝑ eos gētes que ex tribꝰ filijsnoē nati ſūt vēture ad fidē p̄figurēt̉. vel tot fuerūt pͥncipes: qͥmultos duxerunt in ſuo comitatu. ¶ Ideo magi apud hieroſolymā precipue natū regē querūt. quia ꝑ balaam de iſrael naſciturū audierunt. Noua enī ſtella nouū homineꝫ indicabat.Stella chriſtus quem ſequi debemus: qui niſi in cordibꝰ oriatur rex iudeorum in oriente non queritur. ¶ Ubi eſt qͥ natꝰeſt ⁊cͣ. Confuſio iudeoꝝ eſt vbi chriſti natiuitatem a gentibusdiſcunt: et ſi nō credunt: inexcuſabiles ſūt. ¶ Uidimꝰ eī ſtel.Hiero. Hec ſtella dn̄ice natiuitatꝭ nūcia nūqͣꝫ briꝰ apparuit: ſꝫcā tūc puer creauit: ⁊ magꝭ p̄uiā d̓putauit: q̄ mox ꝑacto officio eē d̓ſijt. ¶ Xp̄m nōdū loq̄ntē muta ſtella p̄dicat: poſtea loq̄ntē loq̄ntes apl̓i nūciauerūt. ¶ Iudeis tāqͣꝫ ratione vtētibꝰſubſtantia rationalis .i. angelus ortum chriſti nunciauit. Magos ꝟo primitias gentiū nondum ratiōe vtentium irrationalis .i. ſtella perduxit. ¶ Paſtoribus angeli: magis ſtella: vtriſqꝫ tamen loquitur lingūa celorum: quia iam ceſſabat līgua.phetarum. ¶ Utrum ſtella orta ſit in oriente: an ipſi ibi poſiti natam ad occidentem viderint ambiguū eſt. Potuit enī naſci in oriente: ⁊ eos in hieruſalē perducere. Sed dum humanūquaſi ex lege querunt auxilium: diuino deſeruntur. Per ſtellam intellexerunt eum in iudea natum: ⁊ ideo hieruſalem veniunt: vbi locum diſcentes tunc aggreſſi iter primum habentſtellam preuiam quam recognoſcunt. ¶ Allegori. Stella ē illuminatio fidei que ad chriſtum ducit. Dum diuertunt ad iudeos eam amittunt: quia dum a malis conſilium querunt veram illuminationem perdunt.g¶ Audiens autem herodes rex. Rex dicitur: vt ex collatione eius qui queritur hic intelligatur extranens: quia iam defecerat proprius ¶ Audiens autem herodes aliū regē iudeorum qͣꝫ ſe queri: volebat enim cū eſſet alienigena legitimuſ rexvideri: ⁊ ideo cōdices quibus genealogia texitur cremauit.h Turbatus. Uel quia exitium regni ſui timet: vel propteriram romanoꝝ ſi hoc pateretur: qui decreuerant ne quis rexvel dominus ſine eoꝝ conſilio diceretur. ¶ Nato rege celi rexterre turbatus eſt: quia nimirum terrena altitudo confundit̉cū celeſtis celſitudo predicat̉. ¶ Cū illo. ꝓpter fauorē: quiaſepe ppl̓us plus eis iniuſte fauet quos crudeles ſuſtinet. Ande ſalomon: Rex iniuſtus oēs miniſtros īꝑios hꝫ. ¶ Et cōgregās oēs ⁊cͣ. Nota diligētiā īqͥrētis: vt ſi inuenerit faciatIpoſt ſe vel

Um ergo natꝰ eēt ieſus ⁊cͣ. Hic ſecūdo oſtē­ Ca. II.c Idit euāgeliſta ip̄m ieſū eſſe verū deū ⁊ verū hominemex illuſtratione celeſti ⁊ veneratione regali. ⁊ diuidit̉in duas partes: qꝛ primo ponit̉ huius rei manifeſtatio. ſecundo ipſius chriſti manifeſtati ꝑſecutio. ibi: Qui cū receſſiſſēt.Itē prima in tres: qꝛ primo pōit̉ xp̄i īqͥſitio ſollicita. ſecūdo eiꝰ inuētio certa. ibi: Qui cū audiſſent regeꝫ. tertioeiꝰ adoratio deuota. ibi: Et ꝓcidētes.Prima adhuc in duas: qꝛ primo pōitur inqͥſitio xp̄i ex deuotiōe: ⁊ iſta facta ē a magis. ſcd̓o ponit̉ inqͥſitio xp̄iex malignatiōe: ⁊ hec fuit inqͥſitio herodis. ibi: Audiēs aūt rex. ¶ Circa īquiſitionē magoꝝ querentiū xp̄m natū. euangeliſta tria notat: videlicet natiuitatis locū. cū dicit: Cū natus eſſꝫieſus in bethleē iude: vt oſtendat impletā eſſe ꝓphetiaꝫ Michee. v. vt videbitur. jͣ. eo. ca. Addit̉ aūt iude. addiſtinctionē altertus bethleē q̄ eſt intribu cabulon. ſecūdo notat tp̄s. cumdicit: In diebus herodis. ꝓphetauerat eī patriarcha iacob: Gen̄. xlix. Nōauferet̉ ſceptrum de iuda: ⁊ dux de femore eius donec veniat qui mittendꝰeſt ⁊cͣ. vbi tranſlatio chaldaica hꝫ ſic:Donec veniat meſſias. vbi manifeſteoſtenditur illo tꝑe chriſtū eſſe naſciturū: quādo deficeret rex et dux de ppl̓oiudeoꝝ: ⁊ hoc impletū eſt ī herode: qꝛvſqꝫ ad trāſmigrationē babyloniſ habuerūt reges de tribuiudā et poſtea duces: vt patet de corobabel: Eſdre. ij. ⁊ ſic vſqꝫ ad herodē qͥ fuit idumeꝰ natiōe: ⁊ ꝑcōſequēs alienigena: ſed regnū iudeoꝝ fuit ſibi datū a romanis imꝑatoribꝰ: ⁊ cū hͦ adiutoriū ad ip̄m acqͥrenduꝫ: et captoantigono ibidē regnāte ⁊ poſtea interfecto: herodes occupauit regnū: vt narrat Ioſęphus libro antiquitatū: patet igit̉ꝙ ꝑ hoc qd̓ dicit̉:In diebus herodis regis. oſtendit̉tp̄s p̄finitū xp̄i naſcētꝭ. Tertio ſcriptura circa natiuitatē xp̄inotat euidēs celeſte ſignū. ꝓphetatū enī fuerat ꝑ balaā: Nume. xxiiij. Oriet̉ ſtella ex iacob ⁊ conſurget virga ex iſrael ⁊cͣ.vbi oſtendit̉ ꝙ ortus noue ſtelle apparentis erat ſignū chriſtinaſcentis. ⁊ ideo in hora natiuitatꝭ xp̄i apparuit ſtella nouain orientali terra vbi quōdā habitauit balaā: que quidē terra eſt in ꝑte orientali reſpectu hierl̓m: vt habet̉ in eodē libroNu .xxiij. ⁊ ideo iſti magi dicti ſūt magi nō a magica arte: ſeda magnitudine ſciētię: ⁊ iō dicti ſūt etiā reges: qꝛ illo tꝑe ph̓iſapiētes regnabāt. Iſti ergo vidētes noua ſtellā cognouer̄tꝑ diuinā inſpirationē ꝙ illa erat q̄ p̄dicta fuerat ꝑ balaā: ⁊ iōſtatim mouerūt ſe de locis ſuis vt venirēt ad venerādū puerū natū: et ſequētes ſtellā venerūt in iudeā die tertiadecima:qꝛ illa terra vbi habitabat balaā nō multū diſtabat a iudea:ipſis aūt iudeā intrātibꝰ ſtella diuina diſpoſitiōe diſparuit vtneceſſe haberēt recurrere ad ciuitatē regiā: videlicet hieruſalē: ⁊ ibidē inqͥrere d̓ xp̄o nato: ⁊ hͦ factū ē a deo duplici de cā.Una ꝓpt̓ ip̄os magos: vt qͥ priꝰ fuerāt cōmoniti celeſti ſignocōfirmarent̉ etiā dicto ꝓphetico ex doctoꝝ hebraicoꝝ rn̄ſo:vt. jͣ. patebit. Alia cā fuit ꝓpter xp̄m: vt eius natiuitas in ciuitate regia nūciaret̉: ⁊ ꝑ ꝯn̄s iudei xp̄m nō recipiētes īexcuſabiles haberent̉. Per hoc etiā figurabat̉ ꝙ fides xp̄i erat agentibꝰ deuote recipiēda: ⁊ a iudeis ꝓ maiori ꝑte in infidelitate remanētibꝰ refutāda: qꝛ magi qͥ gētiles erāt ip̄m xp̄ꝫ deuote q̄ſierūt: ⁊ inuētū adorauerūt. ſacerdotes aūt iudeoꝝ audiētes xp̄m natū ꝑ celeſte ſignū in nullo moti ſūt ad ip̄m q̄rēdū ſeu venerandū. dicit igit̉: ¶ Uidimꝰ ſtellā eiꝰ ⁊c̄. ⁊ patꝫſenſus ꝑ p̄dicta. ¶ Audiēs aūt he. Hic pōit̉ inqͥſitio herodis ex malignatiōe: ⁊ primo pōit̉ eiꝰ inqͣſitio de xp̄o a iudeis.ſcd̓o ab ip̄is magꝭ. ibi: Tūc herodes. DiIudiēs āt herodes .ſ. xp̄m natū ꝑ euidēs celeſte ſignū.Turbatꝰ ē. necmirū qꝛ erat alienigena vt dictū ē: ⁊ iō timebat̉ ꝑdere regnū:⁊ nō ſolū ip̄e turbatꝰ ē: ſꝫ f Et oīs hiero. cū il. Hic accipit̉ꝑs ꝓ toto. vn̄ oīs hieroſolyma accipit̉ h̓ ꝓ illa ꝑte q̄ fauebatſibi: ſic̄ cōiter d̓r qn̄ maiores ciuitatis aliqͥd faciūt qd̓ tota ciuitas facit: ſic in ꝓpoſito illi qͥ erāt ibidē maiores ⁊ in regalibus officijs aſſiſtētes: illi cū rege turbati ſūt. ſequit̉: g Etꝯgregās oēs pͥn. ⁊cͣ. qꝛ enī volebat xp̄ꝫ ꝑdere: iō voluit de loco natiuitatis xp̄i diligent̓ īquirere ab ill̓ qͥ ſcpͥturas ꝓph̓aꝝz p̄dictas

A

Gen̄ 49. l.

Pan̄. 9. f.

gilego.

Pro. .29. b

b 3