Eccleſiaſtice hiſtorie
¶ Incipit ꝓlogus Rufini p̄ſbyteri in decimū ⁊ vndecimū libros hiſtorie eccleſiaaſtice.Ucuſqꝫ nobis Euſebius rerūin eccleſia geſtaꝝ memoriā tradidit. Cetera vero que vſqꝫ adpn̄s tp̄s ꝑ ordinē ſubſecuta ſunt: q̄ vel inmaioꝝ litteris repꝑimus: vel noſtra mēoria attigit: pr̄is religioſi p̄ceptis ⁊ in hͦ parentes: qͣꝫ poterimus breuiter addemus.¶ Explicit prologus.Incipit liber decimus hiſtorie eccl̓iaſtice: cū capituloꝝ annotatione.¶ De Arrij hereſe. ¶ Capl̓m. I.UM apudAlexandriam poſt Achilclan qui Petro martyri ſuoceſſerat: Alexāder ſacerdotiū ſuſcepiſſet: qꝛ pax nr̄is⁊ quies a ꝑſecutionibꝰ erat: atqꝫ eccl̓iarūgl̓ia ꝯfeſſoꝝ meritis gaudebat: ꝓſperitasreꝝ nr̄aꝝ domeſtica ꝯtentie tōurbat̉. Etem̄ p̄ſbyter qͥdā apud alexandriā Arriusnoīe: vir ſpecie ⁊ forma magis qͣꝫ virtutereligioſus: ſꝫ gl̓ie laudiſqꝫ ⁊ nouitatis improbe cupidus: praua q̄dam de fide chriſti ꝓferre: ⁊ q̄ antea in queſtionē nūqͣꝫ venerāt cepit: abſcidere ac ſeꝑare ab illa eterna ⁊ ineffabili dei patris ſubſtantia vl̓ natura filiū conabat̉. Que res pl̓imos in eccleſia ꝯturbabat. Sed cū Alexāder ep̄snatura lenis ⁊ quietus: aſſiduis cōmonitiōibꝰ Arriū cuperet a prauo incepto ⁊ aſſertionibꝰ impijs reuocare: nec tn̄ res exſententia ꝓcederet: ꝙ pleroſqꝫ iam ꝯtagiopeſtifere aſſertōis infecerat: nō ſolū apudAlexandriā: verū et ꝑ alias vrbes ꝓuinciaſqꝫ diſperſa: ꝑnicioſum fore credens ſidiſſimularet: ⁊ alijs pl̓imis ꝯſacerdotibꝰſuis rem indicat. Queſtio latius innoteſcit. Sermo vſqꝫ ad aures religioſi pͥncipis: quippe qͥ om̄i ſtudio ⁊ diligētia curaret que noſtra ſunt: ꝑuenit. Tū ille ex ſacerdotū ſnīa apud vrbē Niceam ep̄ale cōciliū ꝯuocat: ibiqꝫ Arriū trecentis decē ⁊octo ep̄is reſidētibꝰ adeſſe iubet: ac de eiꝰꝓpoſitionibꝰ ⁊ q̄ſtionibꝰ iudicari.¶ De ꝯcilio apud Niceam ꝯgregato.
Capl̓m. II.Ed in eo ꝯcilio admirabile factū pͥncipis nō puto reticendū.Etem̄ cum ex om̄ibꝰ pene locisep̄i ꝯueniſſent: ⁊ (vt fieri ſolet) diuerſis excauſis inter ſe q̄dam iurgia detuliſſent: interpellabat̉ frequenter a ſingulis: offerebant̉ libelli: culpe ꝓferebant̉: ⁊ magis adhec qͣꝫ ad id ꝓ quo ventū fuerat aīos dabant. At ille videns ꝙ ꝑ hmōi iurgia cauſa ſūmi negocij fruſtraret̉: diem certā ſtatuit: qua vnuſqͥſqꝫ ep̄oꝝ ſi quid q̄rimoniehabere videret̉ deferret. Et cū reſediſſet:ſuſcepit a ſingul̓ libellos. qͦs ſil̓ oēs in ſinu ſuo ꝯtinēs: nec in eis qͥd ꝯtineret̉ aperiens: ait ad ep̄os. Deus vos ꝯſtituit ſacerdotes: ⁊ poteſtatē vobis dedit de nob̓qͦꝫ iudicandi: ⁊ ideo nos a vobis recte iudicamur. Uos aūt nō poteſtis ab hoībꝰiudicari. Propter qd̓ d̓i ſolius inter vosexpectate iudiciū. ⁊ veſtra iurgia quecūqꝫſunt: ad illud diuinum reſeruent̉ examen.Uos etem̄ nob̓ a deo dati eſtis dij: ⁊ ꝯueniens nō eſt vt hō iudicet deos: ſꝫ ille ſolꝰde qͦ ſcriptū eſt. Deus ſtetit in ꝯgregatiōedeoꝝ: in medio aūt deos diſcernit. Et iōhis omiſſis: illa q̄ ad fidē dei ꝑtinēt abſqꝫvlla aīoꝝ ꝯtentiōe diſtinguite. Cū hec dixiſſet: oēs ſil̓ q̄rimoniaꝝ libellos iuſſit exuri: ne innoteſceret vlli hoīm ſimulatio ſacerdotū. Uerū cū ꝑ dies multos in ep̄orꝯcilio fidei q̄ſtio verteret̉: ⁊ nōnulli diuerſa ſentirent: ac vehement̓ ceptis Arrij fauerēt: pl̓es tn̄ erāt qͥ īpiū Arrij execrarent̉īceptū. Cūqꝫ in eod ꝯcilio eēt ꝯfeſſoꝝ magnꝰ nūerꝰ ſacerdotū: oēs Arrij nouitatibꝰaduerſabāt̉. Fauebāt ꝟo ei viri in qōnibꝰcallidi: ⁊ ob id ſimplicitati fidei aduerſi.¶ De cōuerſione philoſophi dialectici.¶ Capl̓m. III.Uantū ꝟo virtutē habeat fideiqſimplicitas: etiā ex his que inibi geſta referunt̉ agnoſcimus.Etem cū ꝓ ſtudio religioſi imꝑatoris. exomni terra ſacerdotes dei coiſſent opinione cōmoti: philoſophi quoqꝫ ⁊ dialecticivalde nobiles ⁊ opinatiſſimi ꝯueneruntIn quibꝰ qͥdam inſignis in arte dialectica ꝑ dies ſingulos ꝯflictū ſūmi certaminis cū ep̄is noſtris viris ad ea que in dia