Grologus
¶ Incipit ꝓlogus venerabilis Bede ineccleſiaſtica hiſtoriā gentis Angloꝝ.Lorioſiſſimo regi Cioluugleo: Beda famuluſchriſti ⁊ preſbyter.Hiſtoriā gētis anglorū eccleſiaſticaꝫquā nuꝑ edideramlibentiſſime tibi deſiderāti rex ⁊ prius adlegendū ac ꝓbanduꝫ trāſmiſi. Et nūc adtrāſſcribendū ac pleniꝰ ex tēpore meditādum trāſmitto. Satiſqꝫ ſtudiū tue ſinceritatis amplector quo nō ſolum audiendis ſcriptū ſcientie verbis aurem ſeduliꝰaccōmodas: verū etiā noſcendis prioruꝫgeſtis ſiue dictis: et maxime noſtre gētisvirorū illuſtriū aurem vigilanter impendis. Siue enī hiſtoria de bonis bona referat: ad imitandū bonum auditor ſollicitus inſtigat̉: ſeu mala cōmemoret de prauis: nihilominꝰ tamē religioſus ac piusauditor ſiue lector deuitādo qd̓ noxiū eſtac peruerſū ip̄e ſoleſtius ad exequēda eaq̄ bona ac deo digna eſſe cognouerit accenditur. Qd̓ ip̄m tu qͦꝫ vigilātiſſime dep̄hendens hiſtoriā memoratā in noticiātibi ſimul ⁊ eis quibꝰ te regendis diuinap̄fecit auctoritas ob generalis curam ſalutis latius ꝓpalari deſideras. Vt autemin his que ſcripſi vel tibi vl̓ ceteris auditoribus ſiue lectoribꝰ huiꝰ hiſtorie occaſionem dubitādi ſubtraham: Quibꝰ hecmaxime auctoribꝰ didicerim breuiter iutimare curabo. Auctor ante omnes atqꝫauditor opuſculi huiꝰ Albinꝰ abbas reuerendiſſimus vir ꝑ omnia doctiſſimusextitit: qui in eccleſia cantuarioruꝫ a beate memorie Theodoro archiepiſcopo: etAdriano abbate viris venerabilibꝰ atqꝫeruditiſſimis inſtitutꝰ: diligenter omniaq̄ in ip̄a cātuariorum ꝓuincia: vel etiaꝫ incontiguis eidē regionibꝰ a diſcipulis beati pape Gregorij geſta fuere: vel monimētis litterarū: vel ſenioꝝ traditione cognouerat. Et ea mihi de his q̄ memoria digne videbant̉: ꝑ religioſum londonēſis eccleſie p̄ſbyterum Nothelmum: ſiue litterꝭ
mandata: ſiue ipſius nothelmi viua vocereferēda trāſmiſit. Qui videlicet Nothelmus poſtea romam veniēs nōnullas ibibeati Gregorij pape ſimul ⁊ alioꝝ pōtificum ꝑſcrutato eiuſdē ſācte eccleſie romane ſcrinio Permiſſueri qͥ nūc ip̄i eccleſiepreeſt Gregorij pōtificis inuenit. Reuerſuſqꝫ nobis noſtre hiſtorie inſerēdas cuꝫcōſilio prefati Albini reuerendiſſimi patris attulit.Principio itaqꝫ voluminis vſAqꝫ ad tēpus quo gens anglorūfidem chriſti ꝑcepit: ex priorummaxime ſcriptis hincinde collectꝭ ea queꝓmeremus didicimꝰ. Exinde aūt vſqꝫ adtempora p̄ſentia que in eccleſia cantuariorum per diſcipulos beati Gregorij pape ſiue ſucceſſores eorum: vl̓ ſub qͥbus regibus geſta ſint memorati abbatꝭ Albini induſtria Nothelmo vt diximꝰ ꝑferente cognouimꝰ. Qui etiā ꝓuincie orientalium ſaxonū ſimul ⁊ occidentaliū: necnō⁊ oriētaliū anglorum atqꝫ Nordan hymbrorum: a qͥbus p̄ſulibus vel quorum tēpore regum gr̄am euangelij ꝑceperint:nōnulla mihi ex parte ꝓdiderūt. Deniqꝫhortatu p̄cipue ip̄ius Albini vt hoc opaggredi auderē ꝓuocatus ſū. Sꝫ ⁊ Daniel reuertentis ſi mihi occidentaliū ſaxonum ep̄s qui nunc vſqꝫ ſupereſt: nōnullamihi de hiſtoria eccl̓iaſtica ꝓuincie ip̄iꝰſimul ⁊ proxima illi auſtraliū ſaxonū: necnō ⁊ ſecte inſule litteris mādata declarāt:qͣliter ꝑ miniſteriū Ceddi ⁊ Leadda religioſorum chriſti ſacerdotuꝫ vel ꝓuinciaMerciorū ad fidē chriſti quam nō nouerat ꝑuenerit: vel ꝓuincia orientaliū ſaxonum fidem quā olim exufflauerat recuperauerit. Qualis etiaꝫ ip̄oꝝ patrū vita velobitus extiterit: diligenter a fratribꝰ monaſterij que ab ip̄is conditū Taeſtingencognominat̉ cognouimꝰ. Porro in ꝓuincia orientaliū anglorū q̄ fuerint geſta eccleſiaſtice partim ex ſcriptis: vel traditione priorū: partim reuerediſſimi abbatisEſi relatiōe comperimꝰ. At ꝟo in ꝓuincia Lindiſſi que ſint geſta erga fidē chriſti: que ve ſucceſſio ſacerdotalis extiterit:vel litterꝭ reuerendiſſimi antiſtitis Cym.berechti: vel aliorū fideliū viuoruꝫ viua
p