LiberIX
IX
gr̄a repͥmere īmanitatē ꝯcepti ſceleris poterat: neqꝫ tn̄ ei ꝑ occultas machinas inſidie ꝓcedebant: ratus vt imꝑator chriſtianoꝝ p̄cibꝰ iuuaret̉: ⁊ iō tutus remaneret:ſtulta iracudia ꝑmotus īꝑatori qͥdē aꝑtūbellū īdicit: regniqꝫ fidē ſocietatēqꝫ ꝯtaminat. Noſtros ꝟo pͥuato ac ſpeciali odioꝑſeqͥ parat. hͦ in q̄relā deuocans ꝙ nō itaꝓ ſe ſicut ꝓ ꝯſtantino chriſtiani in ſolennibus ⁊ ex precepto ſibi traditis or̄onibꝰ excubarent. Uerſa igit̉ vice his qͥ paulo anacerrime in eos vindicauerat: qͥ tyrānoꝝtēꝑe aduerſum chriſtianos aliqͥd crudelemoliti ſunt: nunc in nr̄os tela ꝯtorquet ⁊tyrānidis ſue pͥma ſacrilegia nr̄oꝝ cruoredelibat. Primo nāqꝫ om̄s de palacio ſuoſi qͥs chriſtianus eſſet exire iubet: tū ⁊ deom̄i militia. Poſt hec ꝓfecit peſtis: ⁊ tyrānicis edictis ſtatuit om̄s qͥ ſe chriſtianosꝓfiterent̉ in carcerē trudi. Statim tn̄ inuenit aliquid in qͦ pͥores crudelitates ſuꝑaret. Addit edicto: vt ne qͥs alicui miſſoin carcerē cibū vel potū deferat dicēs: iniquū eſſe miſericordiā fieri: atqꝫ hūanitatēprebere his qͦs ipſe ſuis legibꝰ ꝯdēnaſſetEt ita multitudines in carcerē retruſe inedia necabant̉. Sꝫ ꝑ hoc putabat adhucoccultiorē eſſe tyrannidē ſuā. Uerū creſcēte animi ſeuicia etiā hͦ parū videbat̉. Cōtinuo in ep̄os: ceteroſqꝫ ſacerdotes dei rabiem crudelitatis extēdit. ⁊ pͥmo oīm nobilioresᵇ quoſqꝫ: ⁊ quos fama clarior extulerat: vel ſapīe ⁊ doctrine opinio cōmēdauerat: callida arte circūuenit: ⁊ eos autiniuriarū reos fieri: aut cuiuſſibꝫ alteriusficti criminis p̄cipiens: nullaqꝫ negocij īquiſitione habita puniri hoc ſolo quo deferebant̉ iubebat. zam vero poſt hec inaudito om̄ibꝰ ſeculis crudelitatis modooēs qui ꝯtaminatis ſacrificijs acquieſcere noluiſſent: nō tortoribꝰ vt p̄ceſſores ſuityranni faciebant: neqꝫ cruciatibꝰ ac ſupplicijs tradi iubebat: ſed lanionibꝰ dari:vt eos porcoꝝ more ſupenſos: deſpicatoſqꝫ ⁊ codicibꝰ ſuꝑpoſitos ꝑ fruſta cederēt:⁊ in ꝑtes diuiſos in mare ad pabulum piſciuꝫ ꝓijcerent. Eccleſias qͦꝫ quas ſuis iātꝑibꝰ cōmunibꝰ edictis extrui fecerat: rurſum ip̄e ſubuertere: ⁊ ꝑ omnia ſatis agerequatenus cūctos qͥ ante ſe fuerant tyran-
nos crudelitate ſuperaret. Preterea ⁊ leges ſi que apud romanos bn̄ ⁊ honeſte amaioribꝰ late fuerant: in barbarū ritū conuertere: auaricie quoqꝫ inſatiabiliter ſtudere: cenſus innouare: ⁊ agros cultoribꝰvacuos tributis replere. Preterea ſi qͦsiniquis factionibꝰ circūuentos in exiliuꝫmiſiſſet: hoꝝ vxores legitimis matrimonijs auulſos ſeruis ſuis ac ſatellitibꝰ iungere. Ipſe vero etiam contra etatis ſue vires adulterijs ⁊ corruptionibꝰ virginumdelectari. Uerū vbi huiuſcemodi armis⁊ virtutibꝰ inftructus tyrannidem ferociꝰcepit agitare: Conſtantinus qui erat veris virtutibꝰ adornatus: ⁊ perfecta in deipietate munitus: tot tantiſqꝫ flagicijs ireobuiam parat. nec difficultas aliqua victorie fuit: vbi ⁊ cauſa iuſtior ⁊ fides purior ⁊ virtus eminentior habebat̉. Deiectoqꝫ Licinio: atqꝫ omni memoria tyrannicedn̄ationis ablata ſoliditatem romani regni cum filijs ſolus obtinuit. Tum veroſtatus qͥdem rei publice equabili moderatione ⁊ cenſura digniſſima romani noīshabebat̉. In natiōibus barbaris metusingens. In ꝓuincialibus vero metu deuotio animi maior erat. Quieta omnia ⁊trāquilla ab hoſtibus belliſqꝫ ciuilibus:leti ſecuriqꝫ cuncti mortales pacem agitabāt. Eccleſiaꝝ vero gloria incredibili memoratū eſt quanto religioſi imperatorisſtudio adoleuerit: quātaqꝫ eius cura etiāerga ſumptum indigentiū fuerit. Ardensnāqꝫ in fide dei animus: ⁊ benignū ingeniū atqꝫ clemens bonis operibus paſcebatur. Intantū vero p̄ſentium rerum bonitas ⁊ tranquillitas obtinebat: vt obliuionem p̄teritoꝝ pareret maloꝝ. Edictisnāqꝫ frequentibus per omnē locum ꝓpoſitis: nō ſolum tyrannicas aduerſum chriſtianos depulerat leges: iuſqꝫ ciuile reddiderat: verum ⁊ pͥuilegia plurima eccleſiaſtica: ac ſūmos honores ſacerdotibꝰ detulit. Ita deo atꝫ hominibꝰ charus ſummāromani regni cum religione pura: tū etiāvirtute animi ac moderatione ſupra oēsqui pͥus fuerant ꝓcurabat.¶ Euſebij Ceſarienſis hiſtorie eccleſiaſtice explicit liber nonus.