Eccleſiaſtice hiſtorie
N his ⁊ Ambroſius quidamivir ⁊ genere ⁊ litteris ſatis clarꝰcum Ualentini dogmatis ſectator exiſteret: ẜm veritatem catholice fideiab Origene cōuictus: ⁊ tanqͣꝫ veri lumīsſplendore radiatus: relictis erroꝝ tenebris ad eccleſie ſe catholice lucem ſplendoremqꝫ cōuertit. Sed ⁊ alij plures eruditi viri ⁊ in ſcientia litterarum admodūnobiles: cum de Origene glorioſiſſima ꝑomnē locum celebraret̉ opinio certatimconfluebant ad eum: vel ob certamina cōmouenda: vel quibus rectior inerat mentis ſententia ad audiendam tenendamqꝫveritatem. Innumeri etiam ab hereticisvenientes conuicti per eum ⁊ penitentesab errore ceſſabāt. Philoſophoꝝ quoqꝫopinatiſſimi quiqꝫ: ⁊ qui in ſummo noīehabebantur tam in noſtris eum qͣꝫ in ſuismagiſtrum incomparabilem fatebantur.Erat nanqꝫ ei mos iſte vt ſi quos noſtrorum adoleſcentuloꝝ ingenioſos videret:⁊ lectioni ſatis deditos: traderet eis etiaꝫea quibus philoſophi velut primis elemētis diſcentes imbuere ſolent. id eſt velgeometrie partes: vel ariſmetrice diſcipline: ⁊ ſi qua alia ad inſtructionē pertinentdiſputandi. Si quādo igitur neceſſitaspopoſciſſet: vt aliqua de libris philoſophicis explanaret etiam ab ipſis eruditiſſimis in illa diſciplina viris cuꝫ tanta admiratione audiebatur: vt ſūmus apud illos: ⁊ quaſi vnus ex veteribus ⁊ pͥmis illis auctoribus philoſophus haberetur.Multos etiam ideotas ⁊ imperitos addiſcendum cohortabatur dicens. nō paꝝad intelligentiam ſcripturarū emolumenti eis conferri: ſi aut in liberalibus litterꝭaut etiam in philoſophicis exercerentur.Dicebat em̄ hāc noſtram veram eſſe philoſophiam: cum partes illas grecoꝝ quevera non eſt philoſophia p̄cepiſſet. Nōergo aiebat idcirco debere partes ſuas omittere veritatem: quia eas ſibi preueniens falſitas vendicaſſet. Deniqꝫ exiſtuntteſtes ſtudioꝝ eius plurimi etiam apudphiloſophos. quoꝝ nōnulli libros ſuosad ipſum ſcribebant: alij autem iudicioeius comprobandos deferebant. Deniqꝫ
etiam ille qui apud Siciliam aduerſumnos libros conſcripſit Porphirius: quibus diuina volumina criminatur: cuꝫ adexplanatores eoꝝ veniſſet: nec inueniretaliquid in cōmentarijs Origenis cui culpam poſſit aſcribere ad conuicia ⁊ maledicta ſe vertit ⁊ maculas ei infigit omniapud nos laude digniſſimas: in quibuſdam quidem vere dicendo: in quibuſdaꝫautem more ſuo falſa fingendo. Et nuncquidem eam tanqͣꝫ philoſophū miratur.Nunc vero tanqͣꝫ chriſtianū notat. Audideniqꝫ quibus verbis de eo ꝓſequitur.Adherent inquit de chriſtianis loquensineptijs iudaicarū ſcripturaꝝ: in quibuscum abſolutio vel explanatio nulla ſit:ad quaſdam ſe narrationes incongruasincōuenienteſqꝫ conuertūt: que non tamexplanationes ſint in his q̄ obſcura ſuntquam laudem plauſumqꝫ diſſerentibusconferant. Nam ea que moyſes agreſti ⁊ſimplici ſermone cōſcripſit diuinitus ſancita: ⁊ figurꝭ atqꝫ enigmatibꝰ obtecta confirmāt: atqꝫ ingentibus repleta myſterijsinflati mente ac tumidi opturbato in ſemetipſis rationis humane iudicio ſacramenta putant: in quibꝰ imperitus ⁊ agreſtis ſcriptor explicare ſe nō valet. Et poſtaliquanta iterum dicit. Huius autem abſurde expoſitionis initium ꝓceſſit a viro:quem etiam ego adhuc cum eſſem valde paruulus vidi artem totius eruditionis tenentem ſicut etiaꝫ ex his que poſteritatis memorie tradidit voluminibꝰ cōprobatur. Origenes hic eſt cuius ingensgloria inter eorum magiſtros habetur.Hic nāqꝫ auditor Ammonij fuit: qui ſūmam inter philoſophos preceſſores noſtros tenuit. Sed Origenes quantū quidem ad eruditionem pertinet litterarumtotum pene in ſemetipſum tranſfudit magiſtrum. Quantum vero ad vite recte lineam ⁊ ſanum propoſitum ſpectat doctori cōtrarium iter abijt. Ammonius quippe cum chriſtianus fuiſſet a paruulo: etchriſtianis parentibus genituſ: poſtqͣꝫ adetatem ſapiendi ventum eſt: ⁊ philoſophie ianuam contigit: continuo ad legitimum vite ſe contulit curſum. Origenes