Titulus.
ſuffragiuꝫ preſtatur: ꝗ̄ tenet̉ orare vel alia bonaagere ꝓ faciente ſuffragiū: alias eēt ingratus nonreddens antidota: ⁊ ſic eſt meliusʸ orare ꝓ mortuis qͣꝫ ꝓ viuis: qꝛ mortui qn̄ erunt in paradiſo:⁊ ſciunt illos ꝗ orauerūt ꝓ eis vel alia ſuffragiafecerunt: ⁊ ꝓ eis orabūt: etiam ſi ſuffragantes ꝓpter peccatū ſuū illis non ꝓfuerūt: qꝛ amicitia cōſiderat affectum pluſqͣꝫ effectū: ⁊ ſūt in charitateperfecta. Orant .n. ſancti ꝓ talibus: inqͣꝫtū eſt diuini bene placiti. 4º non ꝓdeſt ad ſatiſfaciendū directe: vt ſi eſt mihi iniunctum vnū pſalteriū⁊ tibi aliud: dicendo ꝓ te vnū: adhuc ſuꝫ obligatꝰꝓ me ad vnū: ſicut ſi ſumꝰ obligati ego ⁊ tu ticioquilibet in. io. ſoluendo pro te remaneo obligatꝰꝓ me ticio in decē: ⁊ qd̓ cū quodlibet bonū opusfactū in charitate ſit ſimul ⁊ meritoriuꝫ inqͣꝫtumex charitate procedit ⁊ ſatiſfactorium inqͣꝫtuꝫ laborioſū eſt omne opus virtuoſuꝫ ẜm tho. in. 4º.inquātū meritoriū: ita ꝓdeſt facienti etiā ꝓ alioputa elemoſynā orationē ieiuniū ⁊ hiꝰ ꝙ non alteri: ſed inqͣꝫtum ſatiſfactoriū ſeu pene expiatiuūꝓdeſt ei ꝓ quo fit. Unde ſi ꝓ ſe intendit ſatiſfacere ſibi valet: ſi ꝓ alio v̓iuo vel defuncto pro illoſatiſfacit: ſi tn̄ eſt capax .i. in ſtatu gratie.O 44Queur etiam an obſit defuncto: ſi omittant̉ ſuffragia ab eo mandataRn̄. pe. de pal̓. vbi ſupra. Equidē qͦ ad meritumnihil obeſt: qꝛ totū in hac vita ꝯparatur: reſpectucuius bona volūtas ꝓ opere reputatur. In aliavero vita meritū nec augetur nec minuit: ſed vtdicitur eccle. In quācūqꝫ partē lignū ceciderit: ſiue ad auſtrū ſiue ad aquilonē: ibi erit .i. hō ī quoſtatu ceciderit in morte ſiue in ſtatu charitatis ſignate per auſtrū: vbi eſt intenſus calor: ſiue in. ſtatu mortalis culpe ſignate per aquilonē: in qua regione eſt intenſū frigus ibi ꝑmanebit. I. 2º nonobeſt ei qͣꝫtū ad pene intenſionē: qꝛ illa pena cuꝫaīa egreditur: ſic ei taxatur ꝙ nec augetur nec minuitur. 3º non obeſt qͦ ad perpetuationem. Sialiquis ſit in carcere pro debito: qd̓ alij ſoluēdūcommiſit: alio non ſoluente perpetuo ibi tenebit̉niſi ip̄e per ſe ſoluat: ſed ſi per ſe manendo in carcere ſolueret: ſolutione peracta etiam ꝓcuratorenon ſoluente: ea facta liberabitur: ⁊ ſic ē hic. Sedſiquis mandat ſolui fore facta: ⁊ non ſoluant̉: ſi fuerit in mora ſoluendi in vita ⁊ non penituit damnatur retinendo opus mercenarij vſqꝫ mane. Siaūt nō fuerit in mora ⁊ penituit: tunc nō damnabitur: ſed ſtabit in purgatorio minus: per hocꝙ ſolui mandauit: qͣꝫ ſi per obliuionē venialē necſoluiſſet nec ſolui mādaſſet. ¶ 4º nocet: ſi quodſoluere potuit in vita vel cito poſt mortē mandauit ſolui tardius. Unde melius faciunt qui in vita ſua ſoluūt teſtamentum ſuum: vel anteqͣꝫ bonaad heredes perueniant: quia modicum ſuffragijin vita plus valet qͣꝫ multa poſt morte: poſtqͣꝫ qͣꝫto citius tanto melius. ¶ 5º nocet ſola negligētiaꝓcuratoris: ad hoc vt diutius ibi moretur: quia
nec ex opere operato: quod non eſt: nec ex opereoperante executore liberatur: ſic dn̄s poteſt excōmunicari iuſte: quando citatus miſit ꝓcuratoreꝫqui non comparuit: cum ſit contumacia vera vl̓preſumpta: exquo citatus nec per ſe nec per aliūcomparuit: ſed quando procurator diē accepit: ⁊ip̄e citatus eſt: non dominus: licet nomine domini ꝓpter eius contumaciam dominus excōmunicari non debet: cum non ſit contumax ip̄e qui citatus non eſt: licet fuerit negligens in eligendo talem: quia ꝓ negligentia ſine cōtumacia non debꝫquis excōmunicari: ſed iſte mortuus eſt obligatꝰper ſe: vnde ſi nō ſoluit per ſe vel per alium detinebit̉ quouſqꝫ ſoluerit per ſe. ꝑ ſe aūt luēdo penāper aliū per ſuffragia alioꝝ ab eo mandata ⁊ facta vel ab alijs exhibita ſua ſponte: vnde in decre.13. q. 2. c. qui oblationes dicitur: ꝙ debent excommunicari non ſoluentes legata facta ad pias cauſas tanqͣꝫ necatores animarum: quia ſcilicet ſuntcanſa ꝙ demorerentur in illis penis a quibus liberarentur citius ſi fierent: ⁊ poſt annum ſi nonimpleantur hiꝰ legata per executores: pertinet executio ad dioceſanum: vt habes ſupra in ti. de decendentibusⁿʸ ab inteſtato.Fj F vtrumTum etiā que. aſuffragia tantum proſint his pro quibus non fiunt: qͣꝫtum his pro quibus ſpecialiter fiunt. Reſpōdeoẜm tho. in. 4. ꝙ ſuffragia valent defunctis dupliciter: vno modo per moduꝫ expiationis: alio modo per modum congratulationis. ¶ Primo modo extenditur valor eorum ad defunctos ẜm intentionem facientis: ⁊ multo magis ſui ſuperiorisſeu prelati: vnde ſi intendit pro vno tantum illeſolus videtur habere illum valorem expiatiuuꝫper quem quis citius liberatur a pena purgatorij vel ſaltem principalius habet illum valoremSi autem dicat pro. io. defunctis: cum ille valorſit finite virtutis: ⁊ determinatorum graduum: etſi nobis ignotorum: puta deceꝫ: quilibet habebitvnum gradum: vnde non tantum quantum ſi ꝓvno tantum dixiſſet miſſam: vel aliud ſuffragium feciſſet: quauis enim chriſtus qui eſt in ſacramento ſit infinite virtutis: non tamen ibi infiniteſed virtute finita operatur quantum ad effectumſacramenti: alioquin ſi totam ſuam virtutem exerceret vna miſſa: omnes de purgatorio liberaret. Non ergo proſunt his pro quibus non intenditur: immo forte nihil pro quibus nō intendit̉nec valet exemplum poſitum a quibuſdam ſcilicet de doctrina ⁊ candela accenſa que fit pro aliquo ſpeciali: ſeu accendatur vt pro domino: ⁊ tamen ſeruit omnibuſ in domo: quia hoc accidit exneceſſitate nature illud oꝑat̉ ex intētōe: ⁊ hoc deſuffragio miſſe quātum ad valorem principaleꝫqui eſt ex ſacrificio eius. Nam quantum ad valorem qui eſt ex orationibus: que fiunt in miſſa⁊ officio: valet omnis miſſa omnibus defunctis:quia pro omnibus ibi oratur.