Titulus.

¶ Primo enim ip̄e tanqͣꝫ ſponſus ꝓcedens dethalamo ſuo copulauit ſibi eccleſiā n̄ͤ habēs maculā nec rugā: ip̄e per virginitatem flos campililiū cōuallium ſcriptū habet in femore ſuo: rexregum ⁊ dn̄s dominantiū: qui aſcēdēs officia ſuis diſtribuit: quoſdā enim dedit apoſtolos aliospaſtores ⁊c̄. Ipſe dux celeſtis exercitus ⁊ terreſtris qui pugnat ꝓ nobis ⁊ vicit leo de tribu iuda: magiſter veſter vnus eſt chriſtus ait ip̄e: quēnobis doctorē iuſticie aduocatū habemus apudpatrē ieſū xp̄m. Inꝗt Io. in canonica. Et qꝛ noneſt opus valētibus medicus ſed male habetibuſmiſit dn̄s ieſum nobis: vt mederetur. contritoscorde: iudex cōſtitutus eſt a deo viuoꝝ ⁊ mortuorum reddens vnicuiqꝫ ſecundū opera ſua. Hiceſt negociator ille celeſtꝭ ꝗ venale portat regnūceloꝝ: cuius preciū eſt qͣꝫtū habes: nihil viliʳ cūemitur: nil carius cū poſſidetur: hic eſt enim oīmartifex oēm hn̄s ſcientiā ⁊ artem: qui ⁊ agricolaexit ſeminare ſemen ſuū. Lucꝭ. 13. c. ⁊ plantauit vineaꝫ ſoreth hoſpitalarius eſt: ⁊ ꝗ venit ad eū nōeijcit foras: ⁊ in pauperibus ſubuenit: hoſpes erā⁊ collegiſtis me ⁊c̄. Patronus es primus eccleſie cōſtruens eā: dotans ⁊ defendens: oīm ordinum officia exercens: ſacerdos eſt ineternū ſecūdum ordinē melchiſedech oīa ſacramenta inſtituens. Predicauit preceptuꝫ domini diſcipulosmittens p̄dicare ⁊ ſanare infirmos. Claues regniceloꝝ petro pro cōfeſſoribus dedit: qui tn̄ priusſoluit cōpeditos: religiones ip̄e fundauit: mēdio⁊ pauper obediens vſqꝫ ad mortem cōtinentiſſimus fuit. Aſſiſtens aūt pontifex futuroꝝ bonoꝝꝙ peramplius ⁊ ꝑfectius ꝑ ꝓpriū ſanguinē introiuit ſemel in ſancta eterna redēptione inuēta. Uiſitauit inſuper ⁊ fecit redēptōnem plebis ſue. Legatum miſit ad gentes dn̄m ieſum: ſummus ſacerdos eſt qui habet claues ⁊ nemo aperit: aperit ⁊ nemo claudit: cuius vicarius eſt quilibet papa: decedēs oſtēdit in latrone extremā penitentiam poſſe ꝓficere: teſtamentū cōdidit patri cōmēdans ſpiritū: diſcipulo matrē: veſtē militibus: nōbis ſanguinē ſuū: in alieno ſepulchro propt̓ paupertate ſepultus: quo ad cōprehēſores inter āgelos magni cōſilij angelus dicit̉: ⁊ angelus teſtamenti ip̄e vt ꝓpheta magnus ſurrexit in nobis:miſſus .i. apoſtolus fuit: qꝛ miſit deus filiū ſuumUenite ⁊ videte filie hieruſalē martyrē .ſ. xp̄m cūcorona qua coronauit eū. Ego ait ip̄e ſemper docui in templo vbi oēs cōueniūt: vt publicus doctor. Ecce quomō dn̄s ſuſceptor noſtre nature cāglorie ⁊ exaltauit chriſtū caput eccleſie: ſed certenon decet ſub capite ſpinoſo ſcilicet chriſto mebrum fieri delicatū inquit Ambroſius. Und̓ aitauguſtinꝰ. Recuſat eſſe in chriſti corpore .i. eccleſia qui aduerſa non vult pati cum capite: at oculi ſapientis in capite eius ſcilicet xp̄s ad contemplandum conuerſationem eius afflictionibꝰ plenam: ⁊ ideo conatur eum imitari: vt cum eo capite poſſit gloria ⁊ honore coronari.

Quomodo autem chriſtus ſit caput eccleſie ⁊ qua ratione plenius declarat beatꝰ tho. ¶Nota ergo ẜm tho. i. 3. ꝑte. q. 8. ar.i. ꝙ ſicut tota eccleſia dicitur vnum corpus myſticum per ſimilitudinem ad naturale corpus hominis qd̓ ſecunduꝫ diuerſa membra habet diuerſos actus: vt apoſtolus docet Ro. 12. ⁊ i. cor. ii.ita chriſtus dicitur caput eccleſie ſecundum ſimilitudinem humani capitis: in quo tria poſſumusconſiderare: ſcilicet ordinem perfectionem ⁊ virtutē. Ordineꝫ quidem qꝛ caput eſt prima ꝑs hominis incipiendo a ſuperiori. Et inde eſt ꝙ principium conſueuit vocari caput. ẜm illud Iere. 2Ad omne caput vie poſuiſti lupanar tibi: perfectionem autem in capite videmus: qꝛ in eo vigētoēs ſenſus interiores: cū in ceteris mēbris ſit ſolus tactus. Et inde ē ꝙ dicit̉ Iſa. ii. Senex hon.rabilis ip̄e eſt caput: ꝟtutē vero qꝛ ꝟtus ⁊ motuceteroꝝ mēbroꝝ ⁊ gubernatio eoꝝ in ſuis actibꝰeſt a capite ꝓpter viꝫ ſenſitiuā ⁊ motiuā ⁊ ibi dominātem: vn̄ ⁊ rector dicit̉ caput populi ẜm illd̓primo Ro. 13. Cū eēs paruulꝰ ī oculis tuis caputin tribubuſ iſrl̓ factus es. Hec aūt duo cōpetuntchriſto ſpūaliter. ¶ Primo ẜm ꝓpīquitate ad deum: gratia eius altior ⁊ prior eſt ⁊ ſi nō tꝑe: quioēs alij acceperūt gratiā per reſpectū ad gratiaip̄ius. ẜm illud Ro. 8. quos preſciuit hos ⁊ precſtinauit cōformes fieri imaginis filij ſui vt ſit ip̄primogenitus in multis fratribus. ¶ Scd̓o veroꝑfectionē habet qͣꝫtū ad plenitudine oīm gratiaꝝẜm illud Io. i. plenū gratie ⁊ veritatis nō ſolumenī gratiā gratū faciēs fuit in ſummo gradu a creatura ꝑceptibili qd̓ in nullo ſanctoꝝ fuit: ſed etiāoīs gratia gratis data: de quibus apoſtoluſ .i. cor.Diuiſiones grāꝝ ſūt ⁊c̄. ẜm oē tēpus ſuū qd̓ ī alijsnunqͣꝫ fuit ꝓut dicitur de pe. di. 2. q̄rēdū. ¶ Tertio xp̄s habuit ⁊ habet vim influēdi gratiā ī oīamēbra eccleſie. ẜm illud Io. i. De plenitudine eiꝰnos oēs accepimꝰ. Influit aūt chriſtus gratiā ī fideles ẜm ꝙ deus ē auctoritatiue: ſed inqͣꝫtū ē hōhoc ei cōuenit inſtrumentaliter inqͣꝫtū .ſ. eius hūanitas fuit inſtrumētū diuinitatis eius: ⁊ ita actōeseius ex virtute diuinitatis fuerūt nobis ſalutifere: vtpote gratiā in nobis canſantes ⁊ ꝑ meritum⁊ per efficaciā qͣꝫdaꝫ. Eſt aūt chriſtus caput oīmviatoꝝ .ſ. ⁊ beatoꝝ ⁊ purgādoꝝ: nō aūt dānatorūſed diuerſo modo. Dicit .n. apoſtolus .i. thi. 4. ſaluator ē oīm hominū. ⁊. i. Io. 2. ip̄e .ſ. xp̄s ē ꝓpiciatio: non ſolū ꝓ peccatis noſtris: ſed totius mūdi.ſaluare aūt ⁊ ꝓpiciare cōpetit xp̄o ẜm ꝙ caput eeccleſie. Pro huius aūt declaratione ſciēdū ẜmtho. in. 3. ꝑte. q. 8. ar. 3. ꝙ hec eſt drīa inter corpusnaturale hominis ⁊ corpus eccleſie myſticū: qꝛmembra corporis naturalis ſūt oīa ſimul: nec qͣꝫtum ad eſſe nature: qꝛ corpus eccleſie cōſtituiturex hominibꝰ qui fuerūt a p̓ncipio mūdi vſqꝫ adfinē ipſius: nec etiaꝫ qͣꝫtū ad eſſe gratie: qꝛ eoꝝ ꝙſunt etiam in eodem tempore quidā gratia caret