Titulus.
c. ſuper litteris. ſed falſans reſcriptum vl̓ vtēsfalſo ex certa ſcientia vel per ignorantiā procedentem ex negligentia incidit. Et nota ẜmricar. ſuper. 4. di. 18. ꝙ impetrās litteras a domino papa tacita veritate vel ſuggeſta falſitate: ſiue facit impetrās ſcienter ſiue ignoranterſi talis veritas taceatur vel talis falſitas ſuggratur qua veritate manifeſta vel falſitate nonſuggeſta dominꝰ papa nō concederet: nō ē excōmunicatꝰ iure coi: nec etiam illi qui litterisapl̓icis vtuntur ſub alio noīe impetratis: quiaqͣꝫuis tā iſti qͣꝫ illi digni ſunt magna pena ⁊ cōfuſione: nō tamē oportuit ius condere: quo tales eſſent excōmunicati: qꝛ talis fraus a parteaduerſa vel a iudice cōtra v̓tentes t̉alibus litteris faciliter ⁊ certitudinaliter pōt percipi. qͣꝫuis ergo ſit impetrans falſarius ſic extendendo falſarij nomen vt ſumit̉. 15. q. 2. dicenti. nonē tamen falſarius litterarum domini pape: qꝛveras litteras impetrat: qͣꝫuis falſa ſuggeſtiōe⁊ ſic nō ē excommunicatus.¶ De vtentibꝰ ſciēter falſis litteris papalibꝰCap. 14Ai litteris vti voluerit: eas primo diligenter examinētqm̄ ſi falſis litteris ſe vſos dixerint: ignorant̉:earum ſera pnīa euitare nequibit̉ penas īferiꝰannotatas. Inno. 3. in eodē. c. ad falſarioꝝ. ibidicitur de illis penis: ⁊ ſic qui ſcienter vtiturlitteris apl̓icis etiam ab alio falſatis ē excommunicatus. ⁊ nota ꝙ dicit Hoſti. ibidem: ꝙ ſiſimplex ignoranter vtitur talibus litteris falſis non excuſat̉: quia per alios debuit inquirere hoc: ar. di. 37. c. fi. Idem ber. ſed ſi falſitaserat ita latens: ꝙ de facili percipi non poteratin aperto: ſi per ſe ⁊ alios adhibuit diligentiāquā potuit: ⁊ nihil percepit: excuſatus ē: alioquin non: exͣ de homi. c. ioannes. tūc .n. ẜm pe.de ancha. ibidē cenſet̉ iuſta ignorātia que habet excuſare: ſi adhibuit diligentiā quā potuit ⁊ debuit: qꝛ hoc indagauit a peritioribꝰ. 43.di. epheſiis. nō enim poterat diuinare falſitatēreſcripti: ſed ſi ignorauit ex negligentia: quiahoc crimē ē: ideo punit̉: ⁊ dolo comꝑatur. ff.man. l. fideiuſſor. ⁊ in. c. dura. eo. ti. dicitur ꝙſi falſas litteras ſe habere cognoſcit. infra. 20.dies aut deſtruat aut reſignet ſi penā excōicationis euadere voluerit: ⁊ hoc intelligitur ẜmHoſti. quando littere falſe aliquo cāu ad eumperuenerunt: tales ergo nō ſunt ip̄o iure excōicati: ſed pꝰ. 20. dies ſi non reſignant. pe. de an¶ Contra recipientes litteras apoſtolicas abalio qͣꝫ debeant. Cap. 15.
Nhibemus ne ousſedem apoſtolicā litteras noſtras niſia nobis vl̓ de manibꝰ illoꝝ recipiāt: qui d̓ mādato noſtro ad illud ſunt officiū deputati: perſone ſolēnes per nūciū reciꝑe pn̄t de manibuſp̄dictoꝝ. tranſgreſſor huius ſi laicꝰ ē excōicationi ſubiaceat: ſi clericus officijs vl̓ bn̄ficijspriuatꝰ dānet̉: Inno. 3. de cri. fal. c. dura. Apd̓ſedē apl̓icā. illi ergo qui non ſunt apud ſedemapl̓icam ſeu in curia nō ligant̉ hac ꝯſtitutiōe.⁊ apoſtolica ſedes ē vbi eſt papa: hoſti. ⁊ Io.an̄. Excōicationi ſubiaceat. dicas ꝙ ipſo iuirrogat̉ hec pena laico ⁊ ēt cl̓ico. ꝙ aūt cl̓ioofficijs ⁊ bn̄ficijs dānet̉: ip̄a pena īponēda eſtper ſnīam: nec īponit̉ ip̄o iure: ſed excōicatioipſo iure imponit̉ etiam clerico. pe. de ancha.Et nota ꝙ dicit glo. ber. ibidē. nō credo: ꝙ ſitexcōicatꝰ qui hoc n̄ ſeruat īmo indifferēter videmus: ꝙ quilibet per nūciū īpetrat litteras:⁊ hoc papa ſcit ⁊ tolerat: nec aliquē repellit: niſi eēt excōicatus. ſed hoc intellige ꝙ littere d̓manibus pape vl̓ bullatoris tm̄ ſunt recipiende etiā vel vice cancellarij vel alteriꝰ ad hocdeputati: alias falſe ſunt: ⁊ qui ſic reciꝑet eſſetexcommunicatus. Io. an. ⁊ pe. de ancha. dicūtꝙ hoc qd̓ dicit iſta decre. hodie curia non ſeruat: īmo quilibet parue auctoritatis mittit adbullatorē ⁊ recipit.¶ Contra apponentes vl̓ remouentes aliꝗdde litteris papalibus. Cap. 16.Oſtienſis in ſūmaſic ait: Hodie p̄ceptum ē: ꝙ in litterisdn̄i pape nec ī magno nec ī modico ꝗs manūapponeret: etiā litterā vnicā vl̓ punctu vnicūcorrigendo exceptis officialibꝰ: ꝗbꝰ ē hoc cōmiſſū. Alioꝗn manꝰ apponēs ex canone latoī curia ip̄o facto ſnīam excōicatiōis īcurrit: q̄ꝑ alique citra ſedē apl̓icā relaxari n̄ pōt. Iogoſ. q̄rit ricar. ī. 4. di. 18. vtꝝ inueniēs litteradn̄i pape cuiꝰ efficacia iā expirauit: ⁊ ludo nōintētione vtēdi aliquā litterā ī eo formatā reformet vl̓ punctū faciet: vl̓ ꝑ quēcūqꝫ aliū medū aliꝗd in ea īmutet: ſit excōicatus ip̄o iure.Rn̄deo vbi ſupra ad iſtā qōnem: dicūt alioꝙ talis n̄ ē excōicatus ip̄o iure: qꝛ illa excōtio n̄ intelligit̉ niſi d̓ his q̄ pn̄t alicui eē vtiletp̄dcā etiā quo ad oēm hoīem eēt inutil̓. Et ꝯͣhoc ſic argui pōt: qͣꝫuis illa littera nō īmutataſcā ſit inutilis: tn̄ ꝑ raſurā ſic mutari poſſet ututil̓ appareret. v̓bi gratia: ſi ibi erat ſcriptu p̄triēniū mīme valiturꝭ: ⁊ ꝓ triēio poneret ꝗnquēniū: iā appareret utilis que priꝰ erat iutil̓