.XXIII.
iuriſdictio ⁊ cura totius orbis: ſed pape totiusmundi iuriſdictio ⁊ cura cōmiſſa eſt: non ſolumvt nomine mundi importatur terra: ſed etiā vtnomine mundi importat̉ celum: quia ſuꝑ celum⁊ terrā iuriſdictionē accepit: vn̄ dicit̉ ꝙ celeſtis⁊ terreni imperij petro xp̄s iura conceſſit: di. 22.omnes. Ad qd̓ facit qd̓ chryſo. ait in li. de laudibus pauli. p̄fert enī paulū cuilibet angelo ī iuriſdictione dicens ꝙ angelis diuerſaꝝ gentiū curacōmiſſa eſt: ſꝫ nullus eoꝝ ita creditū ſibi populūgubernauit: vt paulꝰ vniuerſū orbē: nā michaeligens cōmiſſa eſt iudeoꝝ paulo vero terre ⁊ maris atqꝫ vniuerſi orbis habitatio ipſūqꝫ deſertūSi igit̉ iuriſdictio paulimaior fuit iuriſdictioneomniū angeloꝝ: multo fortius intelligenduꝫ eſthoc de petro: cuius papa perſonam repreſentat.E idem Chryſdꝰ. ſuper Io. dicit petrum totiusorbis ordinat magiſtrum ⁊ doctorem cui poteſtatem dedit vniuerſorū. ¶ Ad argumentū autem reſpondetur ꝙ licet angelus ẜm graduꝫ nature ſit ſuperior homine etiam papa ⁊ ipſius nature conditione: diuina tamen auctoritate ⁊ cōmiſſione poteſt ad plura ſe extēdere iuriſdictiohominis: ⁊ precipue pape qͣꝫ angeli.Secūdo papa ē maiorangelo in ſacramentoꝝ adminiſtratione. Adminiſtratio enim ſacramentoꝝ nō eſt cōmiſſa anpelis de lege cōmuni ſed ſacerdotibus ⁊ epiſcoDe ſingulari aūt mandato dei poſſet angelꝰnus ſacramenta miniſtrare: vt baptizare ⁊ eceſiam conſecrare: ſicut legit̉ de eccleſia ſanctiichaelis ab ipſo archangelo cōſecrata. Et qͣꝫuis cōiter dicat̉ ꝙ talis nō deberet iterū baptii nec eccleſia iterū conſecrari qn̄ egiſſet bonꝰgelus: tn̄ qꝛ ſathanas tranſfigurāt ſe in angelum lucis: tutius eſſet quo ad baptiſmū illū iterare: ⁊ licet in doctrina ⁊ in his que ſe tenent exparte intellectus homo reducatur aliquando indeuꝫ per angelos: vt patet de apparitionibus ⁊reuelationibus factis ꝑ angelos antiquis patribus: tamē in charitate ⁊ in his q̄ ſe tenent ex parte affectus: homo reducit̉ in deuꝫ īmediate peripſūmet pͥncipalit̓ ⁊ miniſterialit̓ ꝑ papā ⁊ aliosminiſtros eccleſie ꝗ ſūt adminiſtratores ſacr̄oꝝin quibus gratia nobis confert̉. Origo autē adminiſtrationis ipſius eſt in papa.Tertio in cognitiōe aliquo mō papa eſt maior angelo. Un̄ ſuꝑ illo verbo beatꝰ es ſimon bariona: qꝛ caro ⁊ ſan. nō re.tibi. ſꝫ. p. m. dicit glo. vere beatꝰ. qꝛ tale ꝗd reuelatū ē petro: cuiꝰ papa ſucceſſor exiſtit qd̓ nec angelus nec homo ſcire potuit. De miniſterio eniꝫincarnationis ⁊ paſſiōis angelis accreuit aliquacognitio ꝑ p̄dicationē apl̓oꝝ: quoꝝ caput fuit petrus: cuius papa ē ſucceſſor: licet enim ſcirent angeli filiū dei concipiendū de virgine: tn̄ moduscōcipiendi vel grauidationis eos latuit. Sꝫ p̄di
cantibꝰ apl̓is multa cognouerūt circa illud myſteriū que ante ignorabant: qd̓ etiā notat apl̓usephe. 3. Et hieronyꝰ dicit angelicas virtutes myſteriū incarnationis ad plenū nō intellexiſſe: donec paſſio xp̄i ꝑ apl̓os fuit p̄dicata. Et qͣꝫuis dionyſius dicat pͥma hierarchiā illuminare ſecūdā⁊ ſecundā tertiā: ⁊ tertiā hoīes: vnde ⁊ papaꝫ: tn̄ex hoc ordine cōmuni nō artat̉ ſpiritus ſanctusꝙ nō poſſit docere ⁊ illuminare ⁊ ꝑficere hoīesabſqꝫ tali ordine. In multis enī apl̓i immediatefuerunt edocti a ſpūſancto. hoc concludit de petro primo papa.Quarto papa ē maiorangelo quo .ſ. ad multa .ſ. in p̄mio .ſ. in p̄ueniēdoad gloriā. Dicit̉ enī mat. 22. de ſanctis. Erūt ſicutangeli dei in celo: ⁊ alibi equales ſūt angelis deiCu enī ẜm grego. diuerſi ſancti ad diuerſoꝝ ordines angeloꝝ aſſumunt̉ ẜm eorū merita maiora vel minora: ⁊ tot hoīes aſſumunt̉ ad gloriaꝫquot angeli remanſerūt: dicere oportet ꝙ ad ordinē ſeraphin plures aſcendent: qd̓ rationabilit̓credendū eſt de apl̓is quoꝝ petrꝰ fuit caput: vn̄⁊ ipſe cuius papa ē ſucceſſor. Eertū eſt aūt ꝙ ſeraphin ſūt maiores ī bͥmio alijs angelis gͦ ⁊c̄.Ubi etiā ſciendū ꝙ qͣꝫuis quo ad nature conditionē angelus ſit maior qͣlibet puro hoīe etiā papa: nō tn̄ quantū ad repn̄tationē dei: in ipſa eniꝫꝑfectius repreſentat̉ deus in natura humana qͣꝫangelica: ⁊ p̄cipue longe melius deus rep̄ſentat̉ꝑ papam: ⁊ quantū ad nature ꝯformitateꝫ: quiadei filius nunqͣꝫ angelos apprehendit: ſed ſemenabrahe: ⁊ quantū ad officij ptātē: qꝛ nulli angeloꝝ cōceſſit claues ligandi ⁊ ſoluēdi: ſicut petro⁊ ſucceſſoribꝰ eius: ⁊ iō nō minor honor debet̉pape qͣꝫ angelis. Un̄ papa recipit a fidelibꝰ adorationes ꝓſtrationes ⁊ oſcula pedū: qd̓ nō ꝑmiſit angelus a Io. euangeliſta ſibi fieri. apocꝭ. vlti.Si aūt ꝑ volucres celi intelligantur angeli maliẜm illud lu. 8. volucres celi comederūt illud: ſicetiam deus ſubiecit pape hiꝰ volucres ⁊ demones: ⁊ quantū ad effectu ſpiritualē ꝑ p̄dicationeſ⁊ admīſtrationes ſacr̄oꝝ quibꝰ demones ab animabꝰ expellūt̉: ⁊ quantū ad effectū corꝑalē velabijciendo eos ab obſeſſis corporibus: vt fecitpaulus aphitoniſſa actꝭ. Et ꝑ excōmunicationē īmittendo demonē ad vexandū corpus peccatoris: vt pꝫ. i. Cor. 5. hunc tradidi ſathane ⁊c̄.De canonizatione ſanctorum fienda per papam. Si per volucres celi intelligantur ſancti viri ſcd̓m illud math̓. 13. volucres celi requieſcunt in ramīs eius ſcilicet ſinapis: ſic etiam ſubiecit deus volucres celi papequantuꝫ ad canonizationem vt venerentur a fidelibus pro ſanctis. ¶ Pro huius declarationeſciendum ẜm aug. de ancho. in li. de poteſtate pape: ꝙ ſanctū aliquem canonizare nō eſt aliud qͣꝫſanctitatē alicuius venerandaꝫ ⁊ approbandam