Titulus.
et pe. quia ſatiſfactio eſt amotio offenſe ⁊ reſtitutio amicitie. hec aūt fieri non pn̄t ſine gr̄a ⁊ charitate. Un̄. i. ad corin. 3. dr̄. Si diſtribuero om̄esfacultates meas ⁊c̄. ⁊ charitatē nō habeam nihilmihi ꝓdeſt .ſ. ad meritū ⁊ ſatiſfactionē. Talia .n.oꝑa non ſunt deo accepta: ⁊ licet homo n̄ habeatcertitudine ꝙ ſit in charitate: ⁊ ꝑ ꝯſequēs certuseſſe nō poſſit de ſatiſfactōne: ſufficit tn̄ certitudoꝓbabilis ꝯiecture. Item ẜm tho. non pōt quis ſatiſfacere de mortalibuſ niſi peniteat oīm: qꝛ ſatiſfactio vt dictū eſt: eſt amotio offenſe ⁊ reſtitutioamicitie: vn̄ ſi aliquid ſit in hoīe: qd̓ impediat reſtitutione amicitie: etiā apud hoīes nō eſt ſatiſfactio. Quodlibet aūt mortale impedit amicitiamhoīs ad deū que ꝑ charitatē eſt: vnde eſt impoſſibile ꝙ ſatiſfactio fiat de vno mortali ſine alio:ſicut ſi quis peteret veniaꝫ dn̄o leſo: ⁊ exinde daret ei alapam ẜm anſel. Ueniale aūt ẜm pe. de pan̄ īpedit directe ſatiſfactionē nec d̓ mortali nec d̓alijs venialibꝰ: qꝛ vēiale n̄ tollit dei acceptatōeꝫꝓpter ꝑſone indignitatē. ſed indirecte veniale tolit ſatiſfactioneꝫ ex parte oꝑis operati: ſicut ⁊ meritū tollendo .ſ. bonitatē actus: puta. Si fiat or̄o⁊ elemoſyna ⁊ huiuſmodi in ſtatu gr̄e: ſed ꝓptervanā gloriam talis actus nec ē meritorius nec ſatiſfactorius. ¶ Utꝝ aūt vnus poſſit ꝓ alio ſatiſfacere? Rn̄det pe. ꝙ cū ſit duplex effectus ſatiſfactionis: vnus ſolutio debiti peccatoꝝ ꝯmiſſoꝝ aliꝰexciſio cauſaꝝ peccatoꝝ futurorū. Quantū ad ſecūdum effectū nō pōt vnus ſatiſfacere ꝓ alio: qꝛper ieiuniū vnus nō maceratur: ⁊ refrenat̉. caroalteriuſ. Quantū ad primū effectum ſic diſtinguedum: qꝛ ſi quis eſt ꝑ ſe impotens ſatiſfacere: tūcalius qui ē in charitate: pōt ſatiſfacere ſicut ⁊ cōfiteri ꝓ eo. Si vero eſt potes: tunc oportet ꝙ ipſatiſfaciat ꝓ ſeipſo: poteſt tn̄ iuuari ꝑ alterum. ˢaddit tho. ꝙ etiam ſi ſit potens: pōt alius ſatiſfacere ꝓ eo: ſed nō eſt ꝑmittendū ꝙ aliquis ꝓ alioſatiſfaciat: niſi appareat aliꝗs defectus in penitēte vel corporalis per quem ſit impotēs ad ſubſtinendū: vel ſpūalis ꝑ quem non ſit ꝓmptus adportandū penā Aug. etiam de peni. di. 6. c. i. Conſulit confeſſori ꝙ adiuuet penitentē portare onꝰpn̄ie: vt ſit ꝑticeps laboris: ſi vult eſſe ꝑticeps etgaudij. Et qͣꝫtum ad ſatiſfactionē que imponit̉ inconfeſſione: dicit pe. de pal. ꝙ ſi confeſſor imponit aliquid fiendum ꝑ ſe vel ꝑ alium vt ieiuniumvel orationem vel alia ẜm omneſ: ſiue per ſe ſiueꝑ alium faciat illud: penitens ſatiſfacit deo ⁊ eccleſie: dūmodo illud fiat in charitate: ſiue ſit viuus ſiue mortuus. Sed ſi imponit ſibi ꝑ ſe fiendum: tunc nō poteſt ſatiſfacere ꝑ alium: quandoper ſe pōt. Sed ſi non poteſt per ſe: ſiue quia infirmus ē: ſiue quia moritur: tunc ſi imponit ipſepenitēs alteri: ⁊ ille ſuſcipiat onus: ⁊ faciat in charitate vtiqꝫ ſatiſfacit: quia iſta videt̉ fuiſſe volūtas imponētis: qui noluit ad impoſſibile obligare: nec voluit ad purgatoriū mittere. poteſt etiaꝫille qui promiſit pro eo ſatiſfacere alteri volenti
illud imponere: ⁊ valebit in charitate factū. Nōoportet eum qui ſatiſfacit pro alio ſiue viuo ſiuemortuo plus aliquid addere: īmo ſi ille qui proaliquo ſatiſfacit eſt in maiori charitate: qͣꝫ ipſe ꝓquo ſatiſfacit: magis opus eius erit ſatiſfactiuuꝫ.Et ideo qui penitētiam ſuam alteri imponit: debet ſatagare vt non ſolū ipſe ſit bonus ſed ꝙ melior ſe. Ponit idem pe. duos alios modos: quibus penitens poteſt penitētiam ſibi iniunctā alteri acceptanti imponere: de quibus tamen nonē ita certum. primus ē dum ſe occupat inter ea inhis que ſunt magis deo accepta: ⁊ magis iuuātiain remediū contra peccatum: ⁊ ꝓpter hoc alterimponit ⁊ non ꝓpter amorem carnis: vt nō ſubſtineat laborem vt opus p̄dicationis bellandi cōtra hoſtes fidei ⁊ huiuſmodi. ¶ Secūdus eſt cuꝫvult magis ſatiſfacere: ⁊ ideo īponit homini magis deo accepto. In omni caſu ſatiſfaciēs ꝓ alioꝟiuo ꝟel mortuo ꝓ ſe meretur: ſed pro ſe tunc n̄ſatiſfacit. hec pe. ¶ Utrum vero penitentiam ſeuſatiſfactionē impoſitam poſt abſolutionē debitāfactā in peccato mortali vel in toto vel in partetenetur homo iterare? Super hoc ſunt varie opniones. In hoc tn̄ omnes ꝯcordant: ꝙ ſatiſfactiofacta in mortali ſicut nec alia opera valent in foro dei ad tollendū vel minuendū debitum peneꝓ peccatis: ad quod ordinatur om̄isquia cū non ſit in amicitia cum deo:eſſe acceptum tale opus. Sꝫ vtrūro eccleſie militātis: ita ꝙ nō tenehoc eſt v̓arietas opinionū. Et aliqui dicūt ꝙnetur iterare: qꝛ cum nō potuerit ſatiſfacerenec etiam potuit ſatiſſacere ſacerdoſi jn ꝑſoIo. pana dei ſibi illud iniūxit. Sed pe. deri ſienſis videntur ſimpliciter dicere ſine diſtinctione ꝙ talis nō tenetur iterare talem ſatiſfactōntiſ: inenem: quia ſatiſfecit in ſoro eccleſie Nti.gone ipedata ſunt: ⁊ vbi nō iudicatur de diſperiori. Idem videtur ſentire vincen. in ſpeculo hiſtoriarum li. 9. ⁊ dominus hannibat..4. Et ꝓiſta opinione ſatis videtur facere īnitentie ſeptennis: que fiebat regulariter ꝓ quolibet mortali: vt. 22. q. i. predicādum. ⁊ non valenti dare elemoſynam propter paupertatem nec ieiunare ꝓpter debilitatem: iniungi oportebat orationeſ. Et veriſimile eſt ꝙ in tanto interuallo aliquod mortale committebāt: vnde ſi oportuiſſꝫiterare fuiſſet hoc laqueum inijcere animabusTho. cum alber. magno diſtinguit deiſfactione in. 4. dicit enim ꝙ ſūt quedam ſatex quibus remanet aliquis effectus in ſatiſtibus: etiam poſtqͣꝫ actus ſatiſfactionis tranſijt: ſicut ex ieiunio remanet corporis debilitatio. Exelemoſyna diminutioſubſtantie. Et tales ſatiſfactiones in peccato facte non oportet ꝙ iterenturquia quantum ad illud quod de eis manet perpenitentiam ſequentem accepte ſunt. Alie ſatiſfactiones ſunt: que non relinquunt effectum inſatiſfaciēte poſtqͣꝫ actus tranſijt ſicut in oratione