.XIIII.

¶ De ſotiſfactione ⁊ operibus eius. c. xjx.Equitur de ſatiſfactione. Dicit aug. ꝙ ſatiſfactio eſt peccatoꝝ cauſas excidere: ⁊ eaꝝ ſuggeſtionibus aditūnon indulgere: de peni. di. 3. ¶ Anſel. aūt ſic diffinit. Satiſfacere eſt honorē deo debitum reddere. Iſtas diffinitiones exponēs pe. ſic dicit. Satiſfactio curat peccata p̄terita recōpenſando: ⁊ p̄ſeruat a futuris cauendo. Et ideo ꝑ actum primūdiffinit̉ ab anſelmo: cū dicit reddere deo honorē debitum .ſ. qd̓ per peccatū ablatum fuerat. Sꝑ actum ſecundū diffinitur ab aug .ſ. cāſ excidere⁊c̄. ꝑ que ſit p̄ſeruatio a futuris. Et vocat cās intrinſecas radices ex peccato relictas. Suggeſtiones vocat oportunitates extrinſecas vt tempus⁊ locum. Et nota ẜm pe. de pal. in. 4. di. 15. Cū ſatiſfactio ſit actus iuſticie: ⁊ iō equalitas quedaꝫrequirat̉ inter offenſam ⁊ opus ſatiſfactionis: qꝛiuſticia cōſiſtit in quadā equalitate: homo ẜm ſenon poſſet deo ſatiſfacere de offenſa: cū ſit infinita ⁊ opus eius finitū. Ꝙ ergo poſſit ſatiſfacere: pͥma poſſibilitas ē ex gratia gratū faciente: que ēvaloris infiniti: ⁊ reddit opus eius deo acceptū.¶ Secunda ē ex merito paſſionis xp̄i: quia licethūanitas eius non poſſit deo reddere equiualēſtn̄ ſuppoſitū qd̓ eſt deus potuit: alias ꝓ alio ſatiſfacere n̄ potuiſſet: ſi ſe totū debuiſſet. Fit aūt ſatiſfactio per opera penalia: qꝛ ẜm pe. ꝑ huiuſmodi fit abſolutio emende debite ꝓ offenſa p̄terita⁊ p̄ſeruatō a futura. Et ẜm rai. tria ſūt genera operum ſatiſfactionis om̄ia alia ad iſta reducūtur .ſ.elemoſyna or̄o ⁊ ieiuniū. Uigilie diſcipline peregrinationes ⁊ alia corpus affligētia reducunturad ieiuniū. Miſericordie aūt oꝑa ſpūalis ad ortionē. Miſericordie oꝑa corꝑalis ad elemoſynā. Elemoſyna eſt contra auaritiā. Oratio cōtraſuꝑbiam. Ieiuniū contra luxuriā: ⁊. ꝑ elemoſynāordinatur homo ad ꝓximuꝫ: ꝑ orationē ad deūper ieiunium in ſeip̄o: per elemoſynam ſatiſfacitdeo de bonis tꝑalibus: per oratōnē de bonis aīeinternalibus: per ieiunium de bonis corporis¶ Sed nota bene ꝙ dicit pe. de palu. ꝙ illa oꝑapenalia: ad que quis tenet̉ ex debito: vt .ſ. ieiuniaeccleſie elemoſyne facte ex p̄cepto: puta cū quidat elemoſynā indigenti in extrema neceſſitate⁊ de ſuꝑfluo nō ſunt ſatiſfactoria: qꝛ tunc dare tenetur: ⁊ ſi nō daret mortaliter peccaret. Un̄ quaſinon eſt ſuū quod dat: cū ad illud teneat̉. Credotn̄ ꝙ ieiunia ⁊ or̄ones quas faciūt ⁊ dicunt religioſi ex regula ſua eſſe ſatiſfactoria: qꝛ non ex debito ſimpliciter fiūt: ſicut obſeruatio mandatoꝝdei ſꝫ ex eo ꝙ volūtarie ſe expoſuerūt illi obligationi. cum ergo peccator ad ſatiſfaciendū teneat̉ad aliquid ad qd̓ non teneret̉: qui peccauit nūqͣꝫſatiſfacit de illo ad quod etiam nō peccans tenet̉Et qn̄ confeſſor iniugit om̄ia bona que faciet penitens ⁊c̄. intelligitur que gratis ſponte ⁊ non ex

debito. Alias ſi iniuncti ſunt. xl. dies ieiunij acꝗetaret ſe: cum ieiunaret in quadrageſima: ad quaꝫalias tenet̉: quod nullus dicit. Sed quando elemoſyna eſt in p̄cepto non ſimpliciter ⁊ abſolute:ſed ꝑ hocip̄m vt per eam ſatiſfaciat: vt quādo ſacerdos iniūgit dare elemoſynas pauperi: tūc elmoſyna eſt ſatiſfactoria: ⁊ etiā ſi ex ſe dat elemoſynā in eo caſu: cū eſt ſibi in ꝯſilio non in p̄ceptovt cū dat nō extremā neceſſitatē patienti: nec hꝫſuꝑflua. Et ex hoc apparet aliquid eē meritoriū:qd̓ non eſt ſatiſfactoriū ſicut impletio cuiuſlibetprecepti charitate formata: quia om̄is actus virtutis charitate informatus ē meritorius. Precepta aūt dātur de actibus virtutū ideo ⁊c̄. Nō aūiſte ē actus ſatiſfactorius: ſi alias debebatur: ꝗaaliud eſt facere dignos fructus: aliud ē facereᶠ dignos fructus penitētie. econtra aūt omnis actuaſatiſfactorius ē meritorius: quia eſt bonus ⁊ charitate informatus: qꝛ ſatiſfactio addit rationē pone ſupra ratōnē boni: accipiendo penale quiceſt priuatio alicuius boni: qͣꝫuis placeat volūtti. hec pe. de pal. Qd̓ dicit pe. opera bona ad quequis tenetur ex debito precepti non eſſe ſatiſfactoria: de preceptis eccleſie non videtur verum.Nam dicit tho. in. 4. di. 15. ꝙ preceptum eccleſiepoteſt ad idē ordinari: ad quod ordinat̉ ſatiſfactio ⁊ ideo ieiuniū quod cadit ſub precepto: poteſt eſſe ſatiſfactoriū. hec tho. Non tamē ita ꝙ ieiunia eccleſie penitens cōputare poſſit in numero eorum: que ſibi iniūguntur a ſacerdote in penitentia: quia de per ſe tenetur ad illa: ſed de preceptis legis nature. Et huic ſententie videtur cōcordare tho. dicens: ꝙ qd̓ cadit ſub precepto legis nature non eſt ſatiſfactorium: ſed exigitur adſatiſfactionem. Unde dicit ipſe illarum elemoſynarum ad quas quis tenetur ex debito: puta: cuꝫvideret pauperem in extrema neceſſitate: illaruꝫlargitio non eſt ſatiſfactoria: ſed preambuluꝫ adſatiſfactionem. Et hoc eſt verum ẜm rigorem iuſticie. Nam ex largitate diuine miſericordie etiātalia ad que quis tenetur ex debito ſunt ſatiſfactoria ẜm opinionem quorūdam: quā ponit tho.in. 4. ⁊ frater egidius romanus: nec eam reprobant: hanc etiam ſequi videtur ricar. ordinis minoꝝ in. 4. ſentētiarum. ¶ Flagella quibuſ a dn̄oflagellamur ẜm tho. in. 4. ſi fiant aliquo modoipſius patientis: inqͣꝫtum .ſ. ea acceptat ad purgationem peccatoꝝ eis vtens patiēter accipiūt virtutem ſatiſfactionis. Si aūt ſubſtinenſ ea om̄inoeis ꝑ impatientiam diſſentiat: habent ſoluꝫ vimvindicationis ⁊ nō ſatiſfactionis. Reſtitutioⁱˡ autem alieni ẜm tho. eſt pars ſatiſfactionis eius ſicut preambulum eius ⁊ ſicut id ſine quo non valeret alias ſatiſfactio: ſed non eſt ita pars: ꝙ perip̄ſam homo ſatiſfaciat ſoluendo de pena debita peccatis. Ricar. dicit ꝙ ſi reſtitutio ſit ꝑs ſatiſfactionis vt dicūt quidaꝫ: ē hoc magis ex dei miſericordia qͣꝫ ex iuſticia. ¶ Satiſfactio fieri nonpōt per opera extra charitatem facta ſcd̓m Tho.