.XIIII.

obſcure erit firmamentum. ⁊c̄. vbi tria noͣt p̄s.¶ Primo deitatem ſub panis ſpecie lantentem:ibi erit firmamentum. ¶Secūdo vtilitatem hominis cum deuotione ꝯſequentem: ibi ſuperextolletur ſuꝑ libanum. ¶ Tertio venerabilitateꝫplebis euchariſtie aſſiſtente: ibi florebunt de ciuitate. ¶ Pro declaratione primi eſt ſciendum:ꝙ vbi noſtra tranſlatio habet: erit firmamētumalia habet: erit panis triticeus: ⁊ ſic per vtranqꝫhabetur ⁊ materia ſacramenti: que eſt panis triticeus: cuius ſpecies remanet poſt cōſecrationeꝫconuerſa ſubſtantia. Un̄ etiam dicitur panis Io.6. Paniſ quem ego dabo caro eſt ꝓ mundi vitahabetur etiam ꝙ ſub eo latet .ſ. diuinitas: que dicitur firmamētum: psͣ. 18. firmamentum eſt dn̄somnibus. Omnia .n. ſuſtentat naturaliter ⁊ uoselectos ſpūaliter. Montes hic intelligūtur ſacerdotes: quia a vallibus vitioꝝ debent eſſe eleuati: ⁊ in altum verſus celum per contemplatione⁊ celeſtem cōuerſationem erecti. Sūmum eoreſt caput eorum. Erit ergo panis triticeus quiefirmamentum in ſūmis montium: qui eſt corpuſxp̄i: in quo eſt deitas ſub ſpecie panis triticei. inſūmis mōtium .i. ſuper capita ſacerdotum: quodvtiqꝫ fit: qn̄ ipſum conſecratum populo oſtendūteleuando: ⁊ hoc in terra .i. in mundo iſto. Naꝫ incelo clare intuetur non ſub aliquo velamine: ſedin terra in qua anima noſtra habet velamē oꝑacum corporis: nō poteſt clare intueri ſed ſub velamine: ⁊ in iſto ſacram to ſub ſpecie panis ⁊ vini: ſed realiter eſt ibi totus xp̄us: corpus eius exvi ſacramēti: ex naturali aut concomitātia ⁊ ſanguis ⁊ anima ⁊ diuinitas: quia in iſta non poſſūtab inuicem ſeꝑari. Unde hilarius in li. de trinitate de cōſe. di. 2. c. quia corpus. de veritate carnis⁊ ſanguinis non eſt relictus ambigendi locus:quia ipſius domini ꝓfeſſione caro eius vere eſtcibus: ⁊ ſanguis eius vere eſt potus. Recedatomne infidelitatis ambiguuꝫ: quia qui dator eſtmuneris: ipſe etiam teſtis eſt veritatis dices: hoceſt corpus meum: lu. 22. Et vt dicit euſebius nicenus: de conſe. di 2. quia corpus. Nouum tibi etimpoſſibile eſſe non debet: ꝙ in xp̄i ſubſtantiaꝫterrena ⁊ mortalia conuertūtur .ſ. panis ⁊ vinumAd quod oſtendendū .ſ. non eſſe impoſſibile ul̓incredibile talem cōuerſionem: induci poſſūt exempla ſcilicet. Operantisʳ nature. Marrantisſcripture. ¶Mōſtrantis figure. ¶ Uidemus ꝑviam nature ſubſtātiam vnius rei mutari in aliāNam cum homo comedat panem: ⁊ vinum bibat: per digeſtionem factaꝫ panis conuertitur incarnem: ⁊ vinum in ſanguinem: iſtud clare patet:comedit mulier pregnans: ⁊ cibus eius digeſtusconuertitur ꝓ parte in carnem ⁊ ſanguinē ⁊ oſſaeius quem habet in vtero. Narratur a naturalibus: ꝙ in hibernia ſit quidam locus: in quē ſi ponatur lignum pars illa que tangit terram: in fundo loci conuertitur in ferrum: que in aqua in paleas conuertit̉: que extra aquam lignū remanet.

Si igitur natura operatur talem mutatōnem inaliam: qͣꝫto magis auctor nature hoc poteſt agere: qui hanc conuerſionem facit: quomodo conuertitur: deus oꝑatur: qui vtiqꝫ plus poteſt operari qͣꝫ intellectus noſter intelligere ẜm auicenāEx ſacra ſcriptura que mentiri nō nouit a iudeietiam approbata. Legimus in veteri teſtamētemultas mutationes factas de vna re in aliā. Nāvirga moiſi ad iuſſum dei verſa eſt in colubruꝫ.Et iterum moyſes de mando dei colubrum percaudam acciprens conuerſus eſt in virgam. Exodi. 4. c. helias ꝓpheta ignem de celo fecit deſcēdere. 4 reg. i. c. Nunquid non preternaturam ē:ꝙ petra duriſſima percuſſa virga moyſi darꝫ copioſiſſimam aquam: num. 20. c. A que egypti nōne ad verbum moyſi conuerſe ſunt in ſanguinē:Exo. 14. c. Omnia iſta exempla ⁊ plura alia pōitambro. ad hoc probandum: de conſe. diſ. 2. reuera. ibi poteſ videre: omnia iſta ſunt preter naturaSi ergo ſancti viri verbo ſuo fecerūt mutare naturas rerum ⁊ conuerſionem earū. Nonne magis xp̄s dominus ꝓphetarum ⁊ ſanctus ſanctoꝝpoterit mutare ⁊ conuertere panem ⁊ vinum incorpus ⁊ ſānguinem ſuum: ipſe enim eſt: qui hācmutationem agit: vnde auguſtinus. Intra ſanctāeccleſiam in miniſterio corporis ⁊ ſanguinis domini nihil a malo minus: nihil a bono magis ꝑficitur ſacerdote: quia non in merito conſecrantisſed in verbo efficitur creatoris: ipſe eſt qui ſuamhāc efficit carnem .i. q. i. ex multis. demum apparitionibus ⁊ miraculis oſtenſis: circa iſtud ſacramentum oſtenditur veritas huius conuerſionisNarratur in cronicis: ꝙ in francia tēpore ſanctilodouici regis francorum celebrante quodā ſacerdote in hoſtia ꝯſecrata viſus eſt ab omni populo puer paruulus in ipſa hoſtia: ⁊ cum nunciaretur regi lodouico miraculum: vt iret ad vidēdum. Reſpondit qui dubitāt de veritate huiusſacramenti: illi accedant ad videndum. Ego aūtquia certe credo ibi corpus xp̄i eſſe: non curo videre. Narrat etiam vincentius in ſpeculo hiſtoriarum libro tertio: ꝙ circa annum domini. M.in pluribus locis in frācia hoſtia conſecrata a ſacerdote poſt ſanguinis ex ipſa fuſionem viſa eſtcaro: ⁊ cum diuidere vellet ſacerdos: non potuiſcindi ſed plicari. Una pars remanſit in ſpecie ſāguinis: alia in ſpecie panis. In vitis patrum etiaꝫde huiuſmodi legitur apparitionibus. Cuꝫ ergoiſtud ſacramentum ſit firmamentū id eſt xp̄s firmamentum eccleſie: remanet tamen in ſpecie panis triticei ſicut prius apparebat: ⁊ hec triplici ratione. ¶ Prima vt fides exerceatur. ¶ Secūdavt honor auferatur. ¶ Tertia vt ſenſus non decipiatur. ¶ Fides eſt de rebus nō viſis: quanto gͦminus videtur: tamen firmiter credit ea myſteria fidei: tanto magis exercetur meritum fidei: ⁊augetur. Unde dixit xp̄s Io. penultimo. Beati onon viderunt ⁊ crediderunt. Si igitur poſt conſecrationem videret̉ in hoſtia caro: minus haberꝫ