Titulus.

Hoc āt relinꝗt̉ prudentis executoris examini: vtcōſideratꝭ dilatione tēporis ⁊ cōditiōe perſone:que citiꝰ vl̓ tardius liberāda eſt: ⁊ etiā qͣꝫtitate augumēti elemoſynarū faciat qd̓ viderit magis expedire defuncto. Tertio queritur vtruꝫ ex talidilatiōe ⁊ precipue magna peccetur moͣtalit̓ ⁊ abexecutore ⁊ ab herede? ℟. ꝙ ſic ſi non facit qͣꝫtūpoteſt: nec excuſatur: quia ſine magna cōmoditate heres hoc facere non pōt. Nec executor ne dipliceat vel damnū inferat heredi: ⁊ qd̓ ipſe nonpoteſt debet ipſe ſignificare dioceſano ꝗ pōt cogere: extra de teſtamētis. Iohānes. Unde ⁊ ī decretis. 13. q. 2. c. ꝗ oblationes dicit̉. Qui oblationes defūctorū detinēt ⁊ eccleſijs tradere demorant̉: vt ī fideles ſūt ab eccleſia abijciēdi. Et quaſi egentiū necatores: nec credēdi iudiciū dei habēdi ſt̓. Et in alijs duobꝰ. c. ibidē dr̄. Ex ꝗbus arguit. Io. neapo. ī qd̓libꝫ ꝙ peccāt mortalit̓ talesexecutores ⁊ heredes multū differētes. Tuꝫ qnullꝰ dꝫ excōicari: niſi ꝓ mortali: hi āt mandātiexcōicari: qͣꝫuis nō ſint ip̄o fcō excōicati: niſi hoceēt alicubi ꝑ cōſtitutiones ſynodales. Tū ēt ꝗanotabile nocumentū inferūt aīabꝰ ꝓximoꝝ. Un̄ibi dicuntur necatores aīarum .l. ſubtrahēdo ſuffragium illud eis. Quarto q̄ritur vtrum pena appoſita a teſtatore poſſit exigi: ⁊ precipue in relictis ad pias cauſas? ℟. ꝙ pena poteſt apponi tripliciter: vno modo cum cōditione turpi adiectaputa legat conuētui mendicātium predium cumcōditione: ꝙ nō poſſit alienare: alias alienandoperdat legatum. Conditio illa turpis eſt: qꝛ alienare īmobilia nō ſolum poſſūt ſed ⁊ debent mēdicantes ⁊ ſic cōditio illa vt turpis abijcit̉: ⁊ legatum illi remanet ſine incurſione pene. ¶ Secundo modo cum deuolutione illius relicti ad alterum: puta legat. e. petro teſtator cū hoc ꝙ detl. ex eis pauperibus. vel faciat celebrare tot officia: alias deuoluantur illa ad talem locum vel pſonam. Talis non ſeruās conditionē incidit ī penam illam ⁊ perdit legatum. ¶ Tertio committet heredi: vt det centu pauperibus infra ānum:alias ſi infra ānum non dederit: teneat̉ ⁊ alia centū dare pauperibꝰ. In quo caſu dicit Ber. ⁊ ab.ſi. eliciens hoc ex. c. Raynaldus extra de teſtīscū glo. ꝙ locus eſt pene: ⁊ exigi poteſt ſi pena afficiat pr̄imonium teſtantis. nam ⁊ ſi teſtator cumnō hēt iuriſditionem in heredē vel legatariū nōpoſſit ei penam imponere: tamen bn̄ pōt adimere ſub nomine pene bona legata vel relicta eis:que pena etiam locū habebit in foro conſcientiecum naturaliter obligetur honoratꝰ: extra de teſtamentis. c. cum in officijs. qͣꝫuis aliud ſit in alijspēis: prout vult glo. ſingularis. 12. q. 2. fraternitasvbi dicit grego. ꝙ eccleſia res ſibi ablatas nō diebet recipere cum augmento .i. cum pena q̄ ponit̉pro furto: puta ꝙ fur debeat reſtituere rem furatam in duplo. ſufficit enim vt habeat ſuū. Poteſttamē vt dicit ibi glo. iudex ex officio applicare ili eccleſie etiam penam. vl̓ intelligit̉ de pena ca-

nonis quo ad iudiciuꝫ pēitentiale: in quo ſumficiiniungere vt reſtituat male ablatum ſolum nonpenā. Sꝫ in penis quas ponit teſtator: ſi nō ſecrit heres vl̓ legatarius hoc vl̓ illud: poteſt penaexigi ſecundum doc.uis autem poſſit uernon poſſit facere teſtm̄. Nō ẜm goſ. ꝙ ꝗlibet pofacere ꝗ nō ꝓhibetur. Prohibetur āt pͥmofiliuſſa. niſi de peculio caſtrenſi vel quaſi: extſepul. c. lꝫ. li. 6. nec poteſt relinq̄re aliꝗd ꝓ aīa ſuſine pr̄is aſſenſu: ꝓhibet̉ ēt impubes. Itē ſeruii3. q. 2. §. qd̓ de libero. Itē furioſus nō hn̄s lucidum īteruallum Itē ꝓdigꝰ cui ē admīſtratio hnoꝝ interdicta. Item mutus qꝛ nil loꝗtur. Sur.dus qꝛ oīo nil audit: vt inſti. ꝗbus non ē ꝑmiſ. fate. per totum. Cecus āt pōt cū ſolēnitatibus quohabētur. C. quibꝰ nō eſt ꝑmi. fa. te. l. hac cōſultiſſima. Item illi ꝗ ꝓprijs renunciauerūt ⁊ nihil hn̄tvt ingreſſi monaſteriū: vt in autētico de monachis. l. illud. ⁊. 19. q. 3. c. qꝛ ingredientibus. Sed ſ.quis filios hn̄s monaſteriū ingrediatur nullo cōdito teſtō ꝑmittitur ei diuidere cum filijs ⁊ intereos: vt. 19. q. 3. ſi qua mulier. Poteſt ēt facere teſtamentū ꝗcunqꝫ ante ꝓfeſſionem: cū etiam ad ſeculum reuerti poſſit extra de regu. c. ſtatuimus. Horemite āt ſi non renunciauerūt ꝓprijs nec ſe alicui eccleſie tradiderunt vitā mutādo teſtari pn̄t.alias nō. 19. q. 3. §. econtra. paulus. Religioſus inep̄m ꝓmotus nullo mō poteſt facere teſtm̄ ẜmtho. 2ª 2ᵉ. q. 18.5. qꝛ ſola diſpenſatio reꝝ eccleſiaꝝei cōmittitur: q̄ morte finitur: ex qua teſtm̄ īcipuvalere. Si tn̄ ex conceſſione pape teſtm̄ faciat: n̄intelligitur de ꝓprio facere teſtm̄: ſed apoſtolicaauctoritate intell̓r āpliata poteſtas ſue diſpenſationis: vt poſſit valere poſt mortē. Qui autem ꝓhibet teſtare eū qui poteſt: ab eiꝰ ē hereditate repellendus. C. ſi quis aliquē. l. i. teſtā quoqꝫ publicoꝝ ſeu manifeſtoꝝ vſurariorum ſic decedētiumſunt irrita de quo hēs ſupra in 2ª ꝑte ti. i. c. 2.Tlerici ſeculareſ teſtamētū facere pn̄t ⁊ donare: ſed hoc modo. Si hn̄de pr̄imonialibꝰ vel de his q̄ ſibi aduenerūt alitde: puta ex ſucceſſiōe vel donatione ꝑſone n̄ ītutu eccl̓ie vel de illis q̄ ip̄i ſibi ꝑ ſcripturā vel hiartificiū acꝗſierūt īdubitāt̉ de his pn̄t face̓ teſtm̄⁊ et donare. 12. q. 3. c. i. ⁊ extra d̓ teſti. c. qꝛ nos.hoc hꝫ locū ēt ſi cl̓icus ſit ī ptāte pr̄is vel auitutꝰ. C. de ep̄i. ⁊ cle. auctētico: lꝫ ī alijs ꝑſōis ſecꝰ ſitq̄ .ſ. ſt̓ ī ptāte parentū. De rebꝰ āt eccl̓ie mobilibuſvl̓ īmobilibꝰ cl̓icꝰ teſtari nō pōt. Sed pōt de mobilibꝰ ⁊ fructibꝰ ꝑceptis ī egritudine cōſtitutꝰtn̄ ſit cōpos mētis: cōferre pauꝑibꝰ ⁊ locis r̄ligſis ⁊ his ꝗ ſibi honeſte ſeruierunt: vt extra. eo. c.relatum. ¶ De conſuetudine tamen alibi clericiteſtantur de fructibusⁱ ⁊ rebus mobilibus eccleſie acquiſitis: tamen de iure contra eſt: vt in dicto. c. Teſtes autem in teſtamentoᵉ regul̓r requi