Druckschrift 
3,1 (1480)
Entstehung
Seite
111r
Einzelbild herunterladen
 

¶Nonus.

ōt matrimoniū canciani lucie: quia ſūt conſantuinei in tali gradu deſignando ꝑſonas: vel ſi eſtalia cauſa vt affinitatis huiuſmod: dat̉ libellꝰetiā pti aduerſe: vt ſciat īpetit̉: quo facto procedit̉ in lite more ſolito. Et nota in hoc caſutra cōtumacē lite cōteſtata pōt procedi ad teſtiū receptione diffinitiuaꝫ ſentētiam: extra vtlit. conteſt. c. quoniā frequenter. ſecus aūt eſſetſi fieret accuſatio: vt de adulterio ad thori ſeꝑationē: exͣ vt lit. conteſt. c. i. Omnes aūt qui admittūtur ad accuſationē in cauſa matrimoniali:de quibus ſupra dictū eſt in. §. 3. huiꝰ. c. admittūtur ad teſtimoniū ſecūdū. Ray. licet pr̄ materſint idonei teſtes in hoc caſu ꝟbi agit de federematrimonij .ſ. vtrū ſit ibi cōſanguinitas vel ſimile impedimētū: vt extra qui matri. accu. po. c. videtur. tamen ſi de ipſo contra agatur .ſ. vtrū matrimoniū ſit inter eos contractū tanqͣꝫ ſuſpecti ſūtrepellendi: niſi ille vl̓ illa cuius filius vel filia coniuncta dicit̉ eſſet ſuperior ī diuitijs nobilitate potentia honore: quia parentes vident̉ filioꝝ filiaꝝ honorē diligere: exͣ de teſtibꝰ. c. ſuꝑ eo. Itemin caſui predicto poteſt eſſe ideꝫ accuſator teſtisar. 35. q. 6. epiſcopꝰ ī ſynodo: idē tho. in. 4. Contracto āt matrimonio quando alter coniugū accuſat de adulterio: Nota ſecūdū Ray. licetſecundū leges qͣꝫ fecūdum canones quilibet bone fame admittatur ad accuſationem adulterij: agitur ad penā legaleꝫ vel canonicā: tn̄ agiad ſeparatiōem thori: nullus admittitur: niſi maritus vxor. accuſatio aūt hūiſmōi ſic fieri debꝫ.Maritus volens vxorem accuſare ad penam legalem de adulterio debet inſcribere: ad penaꝫtalionis ſe obligare: non poteſt agere per procuratorem: ſed per ſemetipſum debet agere preſentem. Sed ſi coram iudice eccleſiaſtico vult ageread thori ſeꝑationē: tenetur īſcribere dare libellum accuſationis: ſed non debet ſe ad penā talioniſ obligare: quoniā ſiue probaret quod obijceret ſiue non: haberet qd̓ vellꝫ: ꝗa ſeꝑaret̉ ab vxopoteſt maritus agere illa reſpondere pertorem: ꝗa ſi de crīe fiat accuſatio tn̄ ē criminalis ſed qͣſi mixta: probantur hec expreſſe exde procu. c. tue. aūt aliꝗs petit̉ in virū: velaliqͣ ī vxorē: ſi q̄ritur quomo in hac ſit procedendū? Reſpōdit Ray. ſi mulier petit aliquetanqͣꝫ virū vel ecōtra: videndū eſt vtrū velit agere petitorio iudicio vl̓ poſſeſſorio .i. an mulier dicat aliquē eſſe ſuum maritū: quia contraxit cumpetit ſibi adiudicari in maritū: qd̓ ē agere peio: qͣſi agat ꝓprietate: an petat ſibi reſtituitanqͣꝫ fuerit iniuſte ab eo dimiſſa: ē agere poſſeſſorio: qm̄ petit poſſeſſionem viri ſui. Igit̉ ſiagat petitorio dicens alique virū ſuū: ille negat excipiēdo pōt vxor ꝓpter tale taleſpedimentum prius tractabitur exceptio mariti:quia ea probata queſtio principalis perimit̉. erit.n. abſoluendus vir: exͣ de or. cog. c. i. Sꝫ ſi agatpoſſeſſorio: qn̄ ſcꝫ: petit ſibi marituꝫ reſtitui: licꝫ

maritus obijciat impedimentum de conſanguinitate: vel alio impedimēto: prius reſtitutio debꝫfieri mulieri qͣꝫ cognocatur de exceptione maritiextra de diuor. porro. Hoc tn̄ fallit in quibuſdaꝫcaſibus: in quibus reſtitutio dꝫ fieri. Primꝰeſt ſi obijciatur mulieri fornicatio publica: quaprobato ſit notoria: ita nulla poſſit tergiuerſatione celari: non reſtituetur niſi ip̄a probaueritmaritum adulterium cōmiſiſſe: qꝛ tūc reſtitui dꝫetiā ſi fuerit publice fornicata: extra de diuor. c. ſignificaſti. Secundus caſus eſt ſi obijciatur conſāguinitas: maxime que lege diuina ꝓhibita eſt:probationes offerantur incontinenti parate incalu dꝫ recipi iuramentum ad cautelam: ne .ſ. huiuſmodi obiectio malicioſe fiat: tunc fiat reſtitutio quantū ad cohabitationē: tn̄ quātū ad carnis copulā: vt dicto. c. litteras. Tertius caſus eſt ſiobijciatur exceptio rei iudicate: enim tunc eſtreſtitutio facienda: niſi prius de illa exceptiōe cognoſcat̉: ar. extra de offi. dele. c. cām. Quartusqn̄ vir petit ſibi reſtitui vxorē: illa timet de ſeuitia viri: dꝫ quidē ei reſtitui ſufficienti cautione recepta: ei malā non inferat: extra de reſti. ſpol. c.ex tranſmiſſa. Quod ſi poſſit de ſufficiēti catione prouideri: non oportet ei teſtitui: īmo pōtamoueri. Idem tho. pet. In omnibus autemalijs caſibus credo mulieri virū petenti ecōuerſo ſit reſtitutio faciēda: dūmodo probet ſe inpoſſeſſione fuiſſe a viro ſpoliatā ſine iuris ordine: hec duo hꝫ probare extra de offi. le. c. conſultationis. ſi is qui petitur tanquā coniunx negat matrimonium ſecunduꝫ Ray. ille qui proponit habet probare: alioquin ſuccumbit: extra deiureiu. c. fi. Item ſi mulier receſſit a viro propriaauctoritate ſine culpa viri: nunc petit ipſa reſtitutionem ſecundū Uincen. Ber. Hugo. debꝫ reſtitui: hoc niſi fuerit publice fornicata: tunc eniꝫnon tenetur eam recipere. Reſtitui autem dꝫ coniunx ſpoliatus ad omnia illa de quibus prohauerit ſe ſpoliatum ſecundum Ray. vt gaudeat pacifica poſſeſſione plena ſecuritate. z. q. i. reintegrāda. de alijs pertinentibus ad matrimoniū habesſupra in primo ti. huius tertie partis per totum. De proceſſu per denunciationem. c. ix.Oſtquā ſufficiēerde accuſatione viſum eſt: vidēdum nūceſt de d̓nunciationē. Ubi notandū duplex eſtd̓nunciatio: vna que ſit prelato tanqͣꝫ iudici: ſꝫtanquā priuate perſone ſecundum exigentiā fraterne correctionis: de qua ſupra dictum eſt ī ſecūda parte ti. de accidia. c. de negligētia. vbi habesde correctione fraterna multa. Alia eſt denunciatio que ſit prelato tanquā iudici vt inquirat puniat. De denunciatione ſecūdi generis videt̉ eſſedictum illud Math̓. 18. Dic eccleſie. Scias ergo ſi aliquis ſcit ſolus crimen alterius teneturM 4