Titulus.

inferni nouiſſima .i. hic incipiet: ⁊ in īferno durabit: deuorabitqꝫ terram .i. reum peccatoreꝫ terrenum cū germīe ſuo .i. operibus ſuis. Sic iudexſicut ſoluere dꝫ innocētes: ita cōdenare reos: necmala dimittere impunita. Dum .n. vni parcitur indigno: ait amb. ad ꝓlapſus contagium prouocatvniuerſos. Facilitas .n. venie īnocenti viam pr̄adelinquēdi. 23. q. 4. ē iniuſta. Nec penas d̓bitasdebet iudex relaxare minuere mutare vel aggrauare niſi ex rationabili cā ⁊ ſi habeat poteſtate.Nam vt ait amb. ſuper p̄ſ. Beati īmaculati. Bonus iudex nihil ex arbitrio ſuo ſacit: ⁊ domeſticeprie voluntati: nihil paratum vel meditatū d̓ domo ſua refert: ſed ſicut audit ita iudicat: ⁊ ſicut ſehabet natura decernit: obſeꝗtur legibus: non aduerſatur: examinat cauſe merita: nō mutat. Diſcite iudices ſeculi quem in iudicando tenere debetis affectum: quā ſanctitatem: quam ſobrietatem: quā ſinceritate: hec ille. 3. q. 7. iudicet̉. Refert pe. de pa. in. 4. ſcripto ſnīarum de quodaꝫ iudice pagano: qui fuerat iuſtiſſimuſ in iudicandocauens ſibi ab omni iniuſticia: ꝗ qͣꝫuis mortuusfuerit in īfidelitate: tn̄ preſeruatus fuit per longiſſima tp̄a a condēnatione infernali. demuꝫ qͦdamfodiente in agro ſuo ad puteum vel aliud faciendum: audita ē vox ab ipſo dicens. Leuiter percute: ne me ledas: qͦ interogante ꝗs eſſet. Reſpondit ſe fuiſſe gentilem ⁊ iudicem: ⁊ ꝓpter iuſticiaꝫſuam a deo preſeruatū: quouſqꝫ baptiſmum reciperet: rogans eū vt ꝓ ep̄o mitteret: vel iret: vtbaptiſſimum ei conferret: quo facto ſubito in cinerem diſſolueretur. Caluaria eius integra erāt⁊ lingua in ea viuens ⁊ recēs ⁊ loquēs. Quibꝰ oībus peractis ⁊ coram ep̄o clero ⁊ populo ꝑ ip̄mdeclaratis baptiſmo recepto in cinere reſolutusē: ad beatitudinem aīa eius nulli dubium tedente. Beati ergo qui cuſtodiunt iudiciū ⁊ cetera. inꝗbus verbis p̄ſ .ſ. Beati ꝗ cuſtodiūt ⁊ cetera. pn̄ttria notari circa iudices. Primo obſeruentur adiudicium cōcurrētia: ibi beati qui cuſtodiunt.¶ 2º eliminētur iudicium corrūpentia: ibi ⁊ faciunt iuſticiam. C3º cōtinuentur iudiciū ſtabilientia: ibi in omni tp̄e. Et his habitis ſequitur beatitudo in hominibus in futuro.Quantum ad primumſciendum ẜm Tho. 2ª 2ᵉ. q. 6. ar. i. ⁊. 2. ꝙ iudiciuꝫimportat actum iudicis inqͣꝫtuꝫ eſt iudex. iudexautem dicitur quaſi ius dicens. Ius autem ē obiectum iuſticie. Et ideo iudicium importatur ẜmprimam nominis impoſitionem: diffinitionē ſeudeterminationem quandam iuris ſeu iuſti. Ꝙautem aliquis bene diffiniat ſeu determinet aliquid in operibus virtuoſis: ꝓprie ꝓcedit ex habitu virtutis. Sicut caſtus recte determinat ea: q̄pertinent ad caſtitatem. Cum ergo iudicium ꝓprie importet quandam rectam determinationē

eius: qd̓ eſt iuſtum. Ideo proprie pertinet aſticiam. Et propter hoc dicit philoſophuethicorum: ꝙ homines confugiunt ad iudſicut ad quandam iuſticiam animatam. Unomen iſtud iudicij poſtea ampliatum eſtgnificet: non ſolum rectā determinationeque ſūt iuſta: ſed etiam rectam determinain quibuſcūqꝫ rebꝰ ſiue practicꝭ ſiue ſpeculaSicut ſapiens medicus dr̄ habere bonum iudcium de infirmitate .ſ. ad cognoſcendū cās ⁊ remedia eiꝰ: ⁊ bonꝰ artifex bonū iudiciū de opbus ſue artis. Et virtuoſus bene iudicat de abus virtutum. Sicut autē ē duplex iuſticia: vnque eſt virtus generalis importans quādam rectitudinem ⁊ in ſe ⁊ quo ad alios. Et alia que evirtus ſp̄alis: que ordinat homineꝫ ad alterumita eſt duplex iudiciū. Unum qui eſt actus illiuiuſticie generaliſ: videlicꝫ habere bonam ⁊ recideterminationem de oībus actibus virtutum ẜꝫdeum ⁊ rectam rationeꝫ de quo apl̓s. .i. cor. 2. ait.Sp̄alis .i. virtuoſus iudicat omnia .i. recte deteminat de oībus ſp̄ualibus cōcernentibus ſaAliud iudicium eſt quidaꝫ actus ſp̄alis virtiiuſticie: que eſt ad alterum. Et ad iſtud exequenduꝫ requiritur aliquā ſuꝑioritatis auctoritas erga illos: de quibꝰ hꝫ iudicare. De quo dr̄ ſapi. īDiligite iuſticiā qui iudicatis terram ideſt hoīeEt qͣꝫuis verbū p̄s. Beati qui cuſtodiunt iuſticiam ⁊c̄. Poſſit intelligi de vtroqꝫ iudicio ⁊ iuſticia: tamē ad preſens ſumimꝰ pro iudicio fori cōtentioſi. Et iſtud ēt iudicium aliquando dr̄ ipſadiſcuſſio ⁊ examinatio eē ẜm illud .i. thy. 5. chil ſine p̄iudicio faciēs .i. ſine p̄cedenti iudicexaminatione. Aliquando dr̄ determinatio perſnīam mat. 5. Qui occiderit reus erit iudicio .i. dignus ſnīa condēnationis. Sed hic vtrunqꝫ comprehendat. Beati ergo qui cuſtodiūt .i. obſeea: que pertinent ad rectum iudiciū in exando ⁊ determinando. Et vt dicit. B. Tho. 2ª 2ᵉ. q.60. ar. 2. ad hoc vt iudicium ſit rectum ⁊ iuſtūrequirūtur. Prīo vt procedat ex iuſticie inclitione. ¶ 2º vt procedat ex preſidentis iuriſditione. ¶ 3º. vt exeat ex prudentie recta rōne. Incipendo ab vltimo. Ad hoc ꝙ iudicium ſit rectumoportet ꝙ ꝓcedat ex prudentia. Iudicareſt actus rationis: que hꝫ diſcurrere ⁊ exat⁊ determinare: quid ſit agendū ẜm rectitudinePrudentia āt eſt recta ratio agibilium ẜm philoſophum: ⁊ per virtutem ſineſim facit recte iudicare. Un̄ hierꝰ ſuper iſaiam ait. Quādo ait dn̄sQuerite iudicium iſaie: p̄s. 5. non eē oīum recteiudicare: ſed eoꝝ qui ſunt prudentes. Deniqꝫ ſalomon in viſione per ſōnum hoc a dn̄o poſtulauit: vt accepta ſapīa iuſte populuꝫ iudicaret. hecille. Sapientiā hic appellat prudentiam. Eſt aūtcontra prudentiā: ⁊ per conſequens iudiciū illicitum ⁊ temerariū: qn̄ iudex ex ſuſpiciōibus velleiudicare leuibus vel dubijs. Et de his loquiturMelciades papa dicens. ⁊. q. i. c. i. Super omnia