¶ Nonus.

mentis tranquillitatem. ¶ 5º. debet iudex eē rigidus: in minas inferendo: ſicut deus iudex minat̉peccatoribus: per ꝓphetas per flagella: vnde dicit. Niſi conuerſi fueritis .ſ. a vitijs ad deum: gdium ſuum vibrabit ſue vltionis comminanoIſai. i. c. Si nolueritis audire ait dominꝰ me adiracundiam prouocaueritis: gladius meus deucrabit vos. At hiere. 18. Repete loquar aduerſusgentem ⁊ aduerſus regnum: vt euellam deſtruam ⁊ diſperdam ait dn̄s ſcilicet comminanoſi penitentiā egerit gens illa de peccato ſuo⁊ ego penitentiam de malo quod cogitaui facere illi. Exemplum patet in niniuitis ꝗbꝰ dictumfuit per ionam ex parte dei. Adhuc quad ragītadies ⁊ niniue ſubuertetur. Ione. 3. c. Et qꝛ ad vibrationem huius gladij ideſt comminationemhuius punitionis conuerſi ſūt: deus reuocauit ſetentiam: ſic iudex cum iudicat in ciuilibus interpartes: vt conuertantur ad pacem: debet vibrare gladium oſtendendo diſpendia litigiorum: ꝑculum ex vtraqꝫ parte cōdenationis cōtra vtrūqꝫ. Si in criminalibus debet vibrare gladiumcomminationes facere ⁊ reo ⁊ actori ⁊ teſtibꝰveritate habenda. Sicut ſalomon: cum fecit iudicium inter duas meretrices litigantes de filijsvbi ad inuenienduꝫ veritatem dixit. Afferte mihi gladium ⁊ diuidatur ⁊c̄. 3. ℟. 3. c. Et vere ⁊ iuſte iudicauit inueniens veritatem. Debet quoqꝫiudex adducere comminationes ad graues penas in tranſgreſſores legum: ⁊ ad terrorem aliorum inferre: precipue cū multis craſſantibꝰ opuseſt exēplo: vt dicit lex: ⁊ ſeruauit iudex moyſesex dei mandato ad mortem condēnās ligna ſabbato colligētē: vt patet nūeri. 15. c. ¶ Debet. 6º iudex eſſe equꝰ in decernendo ideſt ſernare equitatem: que eſt ſeueritas iuſticie miſericordia tēꝑata: ad quā debet ſemper iudex attēdere: qd̓ xp̄sdeus obſeruat. Iſai. ii. Iudicabit in iuſticiaꝫ pauperes: ⁊ arguet in eꝗtate. he due res. Ait caſſiodꝰſuper pſalterium .ſ. miſericordia ⁊ veritas .i. iuſticia in oī iudicio dei coniuncta ſunt. Et in harumconiunctione conſiſtit equitas. Et hoc eſt: qd̓ aitp̄s. arcum ſuum tetendit: arcum .ſ. iudicij. Sic aūttenditur arcus ſeu baliſta. Cuꝫ enī in eo fit chorda mollis: que ſignificat mīam: ⁊ lignum durum⁊ rigidum ſignans ſeueritatem iuſticie: in tenſione chorda mollis flectit lignum durum: aliquātulum erga ſe. Sic in iudicio dꝫ dulcedo miſericordie tēꝑare rigorē ſeueritatis. Abacuch. 3. Cuꝫiratus fueris iuſte .ſ. puniēdo mīe memor eris .ſ.tu deus caſtigando citra condignuꝫ. Ita ⁊ iudexdebet equitatem ſeruare miſcendo oleum cumvino in vulneribus ſantiati. Quod docet Greg.in li. mor. d. Omnis qui iuſte iudicat: ſtateram inmanu geſtat: ⁊ in vtroqꝫ penſo iuſticiam ⁊ mīamportat: ſed per iuſticiam reddit peccatis ſententiam: per mīam peccati temꝑat penam: vt iuſtolibramine quedam per equitatem corrigat: quedam per miſerationeꝫ indulgeat: qui dei iudiciū

oculis ſuis ſemper timens ⁊ tremens in omni negocio formidat: ⁊ ne de iuſticie tramite deuianscadat: hec ille: ad hoc facit illud qd̓ dicit Gͣregodi. 45. diſciplina. ¶ Debet. 7º iudex eſſe maturin diſcutiendo: vnde dicit parauit illum .ſ. arcum.ſ. ad ſagittandum .i. ad diffiniendum. Et iſta preparatio eſt diligens inueſtigatio: ⁊ obſeruatio eorum: que requiruntur ad iudicij rectitudinem.Dominus iudex iuſtus: qꝛ ei omnia ſūt nota: nōeget aliqua informatione in ſuis iudicijs: nec poteſt errare: ſed iudicium hominum: qꝛ ex informationibus aliorū procedit: errare poteſt. Un̄dicitur extra de ſen. excom. c. a nobis. ꝙ dei iudicium nec fallit: nec fallitur: ſed iudicium eccleſie⁊ fallit ⁊ fallitur. Cum tamen facit iudex diligenter que debet: ſubtiliter inquirēdo ⁊ ſeruādo debitum ordinem: ⁊ ſi erret excuſatur. Et ꝓptereane iudices ſint leues: vel precipites in iudicādodeus ipſe qui omnia nouit: noluit peſſima operaſodomitaꝝ iudicando condēnare: niſi prius perangelos in forma humana deſtinatos manifeſtedeprehenderet eoꝝ ſcelera. Gen̄. 19. ⁊. 2. q. i. deusoīpotens: vbi dr̄. Mala audita nullum moueāt:nec paſſim dicta abſqꝫ certa probatione credantur. Sed ipſe deus incarnatus queſitus a ſcribis⁊ phariſeis: vt iudicaret adulteram: prius inclinans ſe digito ſcribebat: in terra. Et ſollicitatꝰ ꝓreſponſione dixit. Qui ſine peccato eſt veſtrumprimus in illam lapidem mittat: ⁊ iterum ſe inclinans ſcribebat in terra: demum ream abſoluit:qꝛ non erant idonei accuſatores. Io. 8. habeturqd̓ tractans Grego. in li. mor. ait. In hoc nos tꝫpice inſtituit dn̄s: vt cum quelibet proximorumerrata conſpicimus n̄ hec antea reprehendēdoiudicemus: qͣꝫ ad conſcientiam noſtram reuerſihumiliter digito diſcretionis ſolēniter exculpemus: ⁊ quid in ea conditori placeat: qd̓ue diſpliceat examinatiōe dirimamus. Idem Grego. ii.z. ſic ait. Sūmopere precauendum eſt vt rectores eccleſie: ⁊ qui publica iudicia exercent in dictandis ſententijs: nulla leuitate vel furore ductiſint precipites. Sed cauſis prius diligenter ventilatis: cum res que ignorabatur: pleniter ad noticiam peruenerit: tunc diuina ⁊ humana lex reſoluatur: ⁊ ẜm ꝙ ibi conſtitutum eſt: remota ꝑſonarum acceptione diffinitiua proferatur ſnīa. hīceſt ꝙ moyſes querelas populi ad dn̄m ſemꝑ tabernaculum ingreſſus referebat: ⁊ iuxta qd̓ dn̄simperabat iudicia proponebat hec ibi. Et vt dicit Augu. q. ea. Quanuis vera ſint quedam tamen iudici non ſunt credenda: niſi certis indicijſdemonſtrentur. ¶ 8º. ⁊ vltimo debet iudex ſnīaꝫferre condēnationis quo ad reos. Et hoc eſt qd̓dicit: In eo parauit vaſa mortis .i. inſtrumēta punitionis. Sic deus iudex in ſuo iudicio peccatores condemnat. Deutero. 32. c. ait. Si arripueritiudicium manus mea reddam vltionem hoſtibꝰmeis. Et qualem ibi declarat ignē .ſ. afflictionisſuccenſus eſt in furore meo: ⁊ ardebit vſque adK 2