¶ Titulus.
habendo ⁊ pro meritiſ vnicuiqꝫ retribuēdo: deūtero. 32. Deus fidelis ⁊ abſqꝫ vlla iniquitate iuſtꝰ⁊ rectus. Thob. 20. Iuſtus es dn̄e ⁊ oīa iudicitua iuſta ſūt. qͣꝫuis enim occulta ſit nobis iuſticiadei in ſuis iudicijs: tamen vt dicit Aug. Nos ⁊ ſirōne facti ꝓfunditatem iudicij eius penetrare n̄poſſumus: manifeſte tamē ſcimus: ⁊ verum eſſeqd̓ dixit: ⁊ iuſtum eſſe qd̓ fecit. 23. q. 4. de tyriiSit ergo iudex iuſtus in ſe: vt nulli ſubiaceat vcio graui. Iuſticia enim ẜm philoſophum libroethicoꝝ eſt oīs virtus. Et vt ait Aug. Oīs virtuspatitur detrimentū ab vno vitio. Hinc Ambro.ait ſuper. Brati īmaculati. Iudicet de alteriꝰ errore: qui non hꝫ: qd̓ in ſe ipſo condēnet. Iudicetille qui non agat eadeꝫ: que ī altero putauerit punienda: ne cum de alio iudicat: in ſe ferat ſnīamz. q. 7. c. iudicet. Et Grego. in li. mor. tractās illd̓qd̓ ait Chriſtus de adultera. Io. 8. Qui ſine pecato eſt vr̄m pͥmus in illā lapidem mittat. Dicitad aliena peccata punienda ibāt: ⁊ ſua reliq̄bantReuocentur itaqꝫ intus ad conſcīam vt ꝓpͥa corrigant: ⁊ tunc aliena reprehendant. Et ſubdit figuram de filijs iſrael bellantibus contra tribumbeniamin ī vltionē ſceleris gabaonitarū: qꝛ pͥusipſi purgati per plurimā ſtragem de ſuis: poſteadigne illos ꝓſtrauerunt: Ioſue. 7. ⁊ io. c. Nō tn̄poteſt ſubditus iudiciū ſui ſuperioris recuſare:qͣꝫtūcunqꝫ ſit prauus: dum toleratur ab eccl̓ia. 8q. 4. nōne. Ut iuſtꝰ āt iudex reddat vnicuiqꝫ iusſuū: ſicut deus facit dicens. hiere. 17. Ego dominus ſcrutās cor ⁊ probās renes: qui do vnicuiqiuxta viam ſuam. ⁊ ẜm fructum adinuentionemſuaꝝ. ¶ 2º deus iudex eſt fortis .i. potens ⁊ conſtans in exibendo qd̓ dꝫ. Nec enim munere cuiuſqͣꝫ vel precibꝰ flectitur: vt a veritate deuiet: qnullius auxilio indiget: ſapientie. 6. Non enī ſubtrahet perſonā cuiuſqͣꝫ: nec verebitur magnitudinem cuiuſqͣꝫ: heſter. 9. Non eſt qui reſiſtat maieſtati tue .ſ. dei: ita ⁊ iudex debet eſſe fortis ⁊ conſtās ad faciendū iuſticia: nec flecti tīore vel amore cuiuſqͣꝫ: vnde dr̄ ecceſi. 7. Noli velle fieri iudex: ſi non vales virtute .i. fortitudine irrūpereiniquitates maloꝝ. Nō enī excuſatur a peccatograuiſſimo iudex pilatus: qui non volūtariꝰ ſedquaſi inuitus dedit iniuſtam ſnīam mortis ꝯtraxp̄m: quem in iudicio nouerat īnocentē: ex eo ꝙtimuit incurrere indignationē ceſaris. Io. 19. qn̄iudei dixerunt: ſi hūc dimittis non es amicus ceſaris. ¶ 3º iudex debet eē patiens in ſufferendo.Sicut ⁊ deus iudex patiens eſt. non enim ſubitopunit: ſed patienter expectat peccantes: vt aliqn̄reſipiſcant: ⁊ boni efficiāt̉. Et qͣꝫuis de hoc ſcādalizantur de tanta patientia dei: ⁊ ipſū maledicant vel blaſphemant homines: non proptereadimittit patientiam ſuam: qꝛ inde nouit ſeꝗ multa bona: vnde dr̄ eccl̓ia. 18. Etenim qꝛ non ꝓfertur cito cōtra malos ſnīa: abſqꝫ vllo timore filijhoīum perpetrant mala: attamen ex eo ꝙ peccator centies facit malum: ⁊ per patientiā ſuſtenta
tur .ſ. a deo: ego cognoui: ꝙ erit bonū tideum: qꝛ .ſ. videntes dei patientiā ⁊ miſemagnaꝫ cōfidunt de ſua miſericordia exet qꝛ boni interim exercentur in gr̄a per ꝑnes maloꝝ: tum et qꝛ tales mali conuertquando ad deum: ⁊ multa bona poſteatlis. Si deus non patiēter toleraſſet. Sauquentē xp̄m: non habuiſſet paulū predeum: ⁊ plus oībus laborante pro fidelibu⁊ debet iudex ⁊ patiens eſſe. Augu. in regp̄lato. qui iudex eſt ait. Patiens ſit ad oēenim ſemper oīa ſibi nota crimīa dꝫ punmanifeſta in iudicio. Naꝫ vt dr̄ di. 32. erubeOccultoꝝ cognitor ⁊ iudex eſt deus. Que ēnota ſunt: ſed puniri ſine magno ſcandalo n̄ poſunt: patienter dꝫ ferre: vt hetur. di. 50. vt conſitueretur in fi. Patienter ſingulorum cās audirEt ſi aliquando inſurgunt hoīes ad murmurādum detrahendū ⁊ vilipendendū iudicē: qꝛ poſiti ſunt: vt ſignuꝫ ad ſagittā: cum nō poſſint ornibꝰ placere patiēter dꝫ ferre. Unde poeta Ouidius de triſtibus. Si quotiens peccāt hoīes ſuaſulmina mittat. Iupiter exiguo tempore ſolꝰ erit¶ 4º debet eſſe iudex tranquillus in diſcutiēdo⁊ diffiniendo cās: ſicut ⁊ deꝰ ſine ira iudicat ⁊ cūſūma tranquillitate. Unde dicit p̄s. 5. nunꝗd iraſcitur per ſingulos dies. q. d. non cum tamē ꝑ ſitgulos dies multi ꝓuocent eū ad iram ꝓpter ſcelera ſua: ꝓpter qd̓ dr̄ ſapientie. 12. c. Tu autē dn̄ator ꝟirtutis cū trāquillitate iudicas: ⁊ cū magreuerentia diſponis nos. Docuiſti autem ꝑptuum per talia opera: qm̄ iuſtum oportet eē ⁊ humanum. Nec eſt contra id qd̓ dr̄ in alio p̄s .ſ.6. Dn̄e ne in furore tuo arguas me .ſ. iudicanNam ira dei nō eſt concitati animi furor vt ī hominibus: ſed iuſta ſupplicij cōſtitutio. Rogat eūergo ꝓpheta: vt non iudicet eum ẜm rigoreꝫ iuſticie quo meretur puniri: ſed ẜm manſuetudinēmifericordie ſue: ita ⁊ iudex oīo dꝫ ſibi cauer̄ abira. Nam vt ait Iacobꝰ in canonica epl̓a. i. c. Inviri iuſticiaꝫ dei nō operatur: que verba tractāsBeda ait: qꝛ qui iratus in aliquē ſnīam profert:⁊ ſi ille qͣꝫtum ad ſe iuſtam reportet ſententiamIſte tamen qui nō amore iuſticie: ſed liuore odijſententiam dedit in eum: iuſticiam dei: in quarperturbatio non cadit: non imitatur: hinc ⁊ Grego. ait ¶ Reſtringēda eſt ſub rōne poteſtas: neagendum prius qͣꝫ concitata ad tranquillitmens redeat. Nam commotionis tempoſtum putat omne qd̓ fecerit. ii. q. z. illa propoſitorum. Ambro. etiā ſic ait. Ira etiaꝫ īnocentes adcrimen adducit: quia dum plus iuſto iraſcimur⁊ volumus aliena coercere peccata: grauiora cōmittimus. q. e. Et loquitur ibi Ambro. de patrono ioſeph: qui cum ab vxore ſua ſalſo fuiſſet accuſatus: ꝙ voluiſſet eam cognoſcere: nimis credulus ⁊ ex hoc turbatus iniuſte iudicauit euꝫ adcarcerem. Unde ⁊ iura ſtatuerunt iudicem in ꝓferendo ſententiam debere ſedere: ad iudicādū