Octauus.

eſt paratꝰ negociari ⁊ lucrari ſibi mutuet: ⁊ ꝓptehoc ſibi dabit lucrum: qd̓ in illo dubio poteſt rationabilit̓ extimari licite poſſe mutuare: ⁊ lucriillud accipere: nec eſt vſura: ſed vt intereſſe petit̉ideſt ſui damni vitatio: cum non moueatur exintentione lucrandi ex mutuo: qd̓ eſt vſura: ſedſeruiendi proximo cum vitatione tamen ſui dāni. Nemo enim debet cum iactura alterius locupletari: de re. iu. li. 6. Dicunt tamen ⁊ ſi cum realiter fit ⁊ ſine fraude poſſit tolerari poſt factū tn̄ante factum non ē conſulendum: ne per hoc aperiatur a fraudibus. Ergo a ſimili licitum videtur in aſu noſtro. Nam campſor ex carentia pecuni quam mutuat pro illo tempore non poteſtcum. ea negociari: ⁊ ſic patitur iacturam. Reſpōdeo ꝙ non ē ſimile: quia ille de quo poſitus ē caſus intendebat principaliter dare ſe negociationi: ⁊ pecuniam exercere in negociatione licicaſu autem eſt ꝙ mutuet poſtea petēti ſibi:uiat amico: in quo tamen vult ſe indemnem ẜuare. Sed campſor principaliter intendit exerceretale mutuum: quod cambium vocat: nec illilato mutuat vt ſeruiat: ſed vt magis lucretur:magis per viam illam lucratur qͣꝫ per viam negociationis ⁊ intentio lucri ex mutuo implicitovel explicito facit vſuariuꝫ: vt pꝫ in. d. c. ſi fenerarius. 14. q. 3. Hi etiam ſunt mediatores in ſimonijs que fiunt in curia offerentes munera intercedentibus pro beneficijs obtinendis ꝓ prelatis ſuis amicis: vnde ⁊ grauiter offendunt: ⁊ hiſunt numularij de templo eiecti: Io. 2. c. de ꝗbusetiam dicitur .i. q. i. ſi quis epiſcopuſ. Si quis mediator tam turpibus ⁊ nefandis datis ⁊ acceptisextiterit: ſi laicus eſt: anathematizetur. S clericꝰprīo gradu careat: ſed per extrauagantem talesſunt excōicati. De iſto vltimo cambio habes ētſupra in ſecunda parte ti. de v̓ſuris.Degociatoreſ in ſuperin ſecuritatibus aliquando ſe exercent vt inde lucrentur: ꝙ cum debite fiunt non videtur illicituꝫ⁊ fieri poteſt ſecuritas in mercimōijs ī pecunijs⁊ ī ꝑſonis. Et ī mercīonijs ꝗdē ſiue ꝑ mare ſiue ꝑterram deferendis: puta. Petrus habꝫ mille florenorum valoreꝫ in mercimonijs in naui de flādria anglia vel hiſpania piſas deferenda: dubitat vel timet de ſubmerſione nauis vel capturaa piratis: dat ⁊ offert martino quinqꝫ vel decempro centenario plus vel minus: ſecundū ꝙ plusvel minus timetur de periculo pro ſecuritate ſuper his fienda: cui aſſentit ſumens in ſe periculratione dicti lucri. Ille igitur Martinus acceptis illis quinqꝫ vel decem ꝓ centenario: ſi merces ſalue conducuntur: ſibi remanet illud lucruꝫratione dicte ſecuritatis. Sed ſi nauis periret vl̓caperetur ab hoſtibus: martinus tenetur petromille flo. ꝓ ſecuritate facta: licitum reputatur tale lucrum ratione periculi: qd̓ ſubijt. Nec enimpoteſt dici ibi eē mutuum cum nil mutuetur: nec

lucrum turpe: cum nec inueniatur ꝓhibitum: etvtilitati deſeruiens hominum. Nec ob. c. nauigāti de vſuris: quia illud habet locum cum ſcilicetſuſcipiens in ſe periculum mercium ſi aliquid p̄cipit de mercibus dicitur vſura: quando videlicet illud petit non ratione periculi ſed ratiōe mutui facti ei cuius ſunt merces: vt notat Io. cal. Etidem dicendum de mercibus deferendis per terram per loca periculoſa. In pecunijs nota exemplum. Pe. petit a martino centū ſub mutuo: ſiuegratis ſi poteſt: ſiue ſub vſura: cum indiget: ⁊ nōconfidat de petro martinus: exigit ſecuritatē ſeuſatiſdatōem ꝓ eo. Albertus negociator vel cāpſor qui habet magnum creditum: vel quicunqꝫalius ſatiſdat pro eo de illis centum: ſed de hacſatiſdatione vult duo pro centenario: vtrum licite accipiat illa duo ꝓ ſcripta ſatiſdatione? Uidet̉dicendum ꝙ ſi non eſt omnino ſecurus ſatiſfactor: vt qꝛ poteſt fallere: tunc videtur licitum rōepericuli: qꝛ ſi ille non ſolueret .ſ. principalis: halret ſatiſdator ſoluere: ſed ſi ē omnino ſecurus:qꝛ certum eſt illum habere tot bona: ꝙ ſatiſdator non habebit ipſe reddere vel laborare: nonvidetur tutum lucrum qꝛ videtur īplicitum mutuum: ⁊ ratione illa recipere duo. Et quando quidem idem eſſet creditor .i. mutuator pecunie ⁊ ſatiſdator: ⁊ alium fingit eſſe mutuantem: alium ſatiſdantem: eſſet vſura manifeſta. De his hēs perlau. de redol. in ſecunda parte ti. i. c. de ſecuritate.ritate per ſōaDe ſecū ie.rum que fit multipliciter v̓no modo per ſaluicōducta: vt cum dubitatur de trāſitū per aliquemlocum ſibi ſuſpectuꝫ vel acceſſuꝫ ad locum vbiſibi imminet periculum vite vl̓ capture: ⁊ daturſibi ſaluuſconductus: pro quo ſoluit certum ꝗd:licite quidem accipitur illud. Si tamen faciensſibi ſecuritatem ſeruet promiſſum. pacta eniꝫ exconuentione legem accipiunt: de reg. iuris. c. contractus. Et fides etiam hoſti cuꝫ promittitur ſeruanda eſt. 23. q. i. noli. Sed de his non hic agiturprincipaliter: nec hoc eſt exercitium mercatorūſed dominorum. ¶ Eſt ⁊ alia ſecuritas perſonarum: qua vꝫ quis cum alio contendēs de vita vl̓morte alicuius principis: vnus eoruꝫ aſſecuratde vita per tantum tempus: puta per annum obligans ſe alteri in. io. flore. vel in centum ſibi dādos: ſuiſqꝫ ad damnum ſi non ſuperuiuat. Alius econtra ſe ſibi obligat in tantundem vel aliaquantitatem maioremʳ vel minorem: ſi moriat̉Et cum alterum eorum oporteat euenire: queritur ſi illud eſt licitum lucruꝫ. Et ſatis videtur ꝙnon: qꝛ nulli deſeruit vtilitati: ſed ſolum cupiditati: vnde ⁊ turpe lucrum dici poteſt: vnde ⁊ illicitum. Hatur etiam per hoc via ad optandū mortem aliorum quod eſt illicitum: vnde ⁊ pauperibus videtur erogādum. 14. q. 5. qui habetis. cuꝫ§. ſequenti. De conſilio tamen non de neceſſitateEt idem videtur dicendum de contentionibus