Octauus.

Unde ⁊ Caſſiodorus dicit di. ea. Negociatoresilli de templo eijciuntur: ꝗ per īmoderatū pecunie ambitū merces ſuas polluunt pltis onerantes periurijs qͣꝫ p̄cijs. Ponūtur illa. c. eijciens ēc. qm̄ ꝓ pallea. vnde ⁊ aliqui libri nō habent: ſꝫſunt optimum granum. dicit etiā Chryſoꝰ. in dicto. c. eijciens. quē admodū qui ambulat inter duos inimicos volens ambobus placere: ſine alloquio mali eē non pōt: ſic mercator ſine mēdacio⁊ periurio eē non pōt. Sed ſubſtantia taliuꝫ ſtabilis eē non pōt: nec ꝓficit ad bonum: qd̓ de malo congregatur: quēadmodum ſi triticum vl̓ aliquid tale cernas in cribro: dum huc illucque iactatur: oīa grana paulatim deorſum cadunt: ⁊ tādeꝫ ī cribro nil remanet niſi ſtercus ⁊ t̓ra: ſic deſubſtantia negociatoris nil remanet niſi peccatiNam ⁊ ſi legitur in vitis patruꝫ de quodā mecatore ꝙ viſus fuit a beato pannutio heremitaei eꝗparandus in gloria: qui tamē pannutius heremita ſanctiſſimus magni meriti fuit apud deūAttende quia ipſe pannutius examinās vitā eiꝰinuenit: ꝙ totum lucrū expendehat in pauperesxp̄i: vt pater pauperum: ab vſuris ⁊ periurijs ⁊lijs illicitis abſtinebat: cuꝫ magna deuotione vcans diuinis tempore ſuo: qui demum dimiſit ētopus illud: Quis ē hic ⁊ laudabimus eum: eccleſiaſtici. zi. c. ¶ Operatio autem tertia que deſeruit vanitati ē illa q̄ deſeruit ornatui iactantie: vtars ſerici in magna parte. Nam ⁊ ſi dominos deceat tales veſtes ⁊ reginas: vt heſter ſancta ⁊ aliqui ſancti reges ſe ornantes. Sꝫ multi abutunt̉quos non decet. Unde ad thi. c. 2. ait. Nam ī veſte precioſa auri ⁊ argenti ⁊ mergaritis ars reticellorum ⁊ recamature in veſtibus: ⁊ perforature ſeu ſtampature ⁊ purpure ceruſſe ad colorādam faciem ⁊ hiꝰ ad quid deſeruiunt: niſi vanitati: vt dici poſſit illud Ieremie. 5i. c. Opera eoruꝫvana ⁊ riſu digna. Un̄ ⁊. Chryſtoꝰ dicit ſuꝑ mat.ꝙ ab arte calceorum ⁊ textorum multa abſcindere oportet. Etenim ad luxuriam deduxeruntneceſſitatem eius corrūpentes artem mali articōmiſcentes. ¶ Demum quantum ad tertiuꝫ oꝫhabere in operibus ⁊ artibus inſtantiaꝫ ⁊ perſeuerantiam. Nā vt dicit Anacletus papa in vnoquoqꝫ artium oꝑe mr̄ inuenitur inſtantia: di. 83.nihil. ⁊ hͦ ē qd̓ dicit p̄s. vſqꝫ ad veſperā .i. vſqꝫ ſe.ro cōtinuando: non paruꝫ oꝑando: ⁊ ſubito dimittendo: vel vſqꝫ ad veſperā .i. vite terminumqd̓ eſt cōtra aliquos inſtabiles qui oī die mutāvnam artem. hi ſunt ſimiles filio incōſtantie: dequo dicit Boeꝰ de eo narrans in li. de ſcholaſtica diſciplina: ꝙ cum pater eius poſuiſſet ad oꝑadiuerſe artis: qꝛ ſubito attediabatur cū vnam īchoabat: demū oēs renuens: interrogante patrequid facere vellet. Nn̄t ſe velle fieri aſinū: vt ſalmam ferret. Sed cum aliquis in operibus alicuius licite artis bene viuendo perſeuerat vſqꝫ adveſperam .i. finem: tunc facto ſero .i. v̓ita deficiēte: dicit dn̄s voca operarios ⁊ da illis mercedē.

mat. 20 .ſ. glorie.De diuerſis generibus cōtractuum. c. 2.Otandum quod intranſlatione rerū de vna perſona ad aliam que ſit per priuatas perſonas aliquādo trāſfertur dn̄ium rei: aliquando ſolum vſus rei retēto dn̄io. Et primū fit ſex modis. Primo per liberale donationem cum .ſ. nihil expectatur retributionis ex tali donatione rei niſi beniuolentia: q̄dr̄ donatio: de qua. jͣ. dicetur poſt ſequens. c. deteſtīs. alijs quinqꝫ modis fit per dationem illiberalem: qua vꝫ tranſferens vnam reꝫ expectat abalio aliquid equiualens ei qd̓ tranſfertur. ¶ Etprimus modus dr̄ permutatio: cum vꝫ tranſfertur dominium alicuius rei vtilis ꝓ alia re vtil̓i:puta frumentum pro vino: vel pannus meus ꝓlana tua vel pāno ſerico tuo: vl̓ pecunia mea aurea: puta vnus florenus pro pecunia tua argentea: puta ꝓ groſſis. 17. vel circa. Iſtud tamē vltimum ſolet dici cambium cōmuniter: alie veropermutationes vulgariter dicuntur baracti.¶ Alius modus dr̄ in vno tranferentium dominium rei cum altero emptio: ⁊ in altero venditioquando ſcilicet tranſfertur dominium rei vtiliputa frumēti vini animalium domorum agror⁊ huiuſmodi pro numiſmate vel econuerſo: ꝗaenim difficile erat ſemꝑ res vſuales īmediate cōmutare in alias res: ideo inuentuꝫ eſt mediū perqd̓ tal̓ cōmutacio fiat. Et hoc mediū dr̄ numiſma ſeu pecunia numerata: ⁊ cōmutatio rei vtilisꝓ numiſmate dr̄ venditio. Commutatio numiſmatis pro re vtili dicitur emptio. ¶ Ultimꝰ modus eſt cū fit permutatio numiſmatis pro numiſmate: ſed cum expectatiōe temporis: ⁊ in eoᵉ quidat pecuniaꝫ dr̄ mutui datio: in eo qui recipit pecuniam ⁊ expectatur ad reddendam pecuniamdr̄ mutui acceptio. per mutuū eniꝫ tranſfert̉ dn̄ium pecunie in accipientem. Et iſti cōtractus ſexſunt liciti ſi cum debito modo fiunt: illiciti cū iniuſte fiunt. Nam donatio ſi fiat per eum qui nonpoteſt donare: vt eſt religioſus: iniuſta eſt ⁊ nontenet: ⁊ ſi fiat iniuſta cauſa: vt ob turpitudinem.peccatum eſt: ar. di. 86. donare. Permutatio reꝝcum fit ſine fraude licita eſt: vt patet de reruꝫ ꝑmuta. per totum. Si cum fraude: peccatuꝫ eſt: ⁊videntur ad hanc induci contractus īnominatiſ. do vt des: ⁊ do vt facias: vel facio vt des. Emptio ⁊ venditio licita ſunt: niſi fiat exceſſus precijin vendente notabilis: vel diminutio in ementevel fraus vel vſura īplicita propter expectationem tꝑis: vt extra de vſuris in ciuitate. ⁊. c. nauiganti. Datio mutui q̄ eſt circa res que vſu conſumuntur: vt frumentū vinuꝫ ⁊ hiꝰ: vel diſtrahūt̉vt pecūia numerata: cū ſit gratis: vt nil expectet̉vltera ſuum capitale ⁊ beniuolētia ex obſequic:licita eſt ⁊ pium opus. Si autem aliꝗd tēporar