Titulus.

ſtatuimus. Et hoc niſi forte adeo ſit in euidentimaior ſcientia in minori: ꝙ nulla poſſit de hocheſitatio oriri: di. 61. miramur. vl̓ niſi iunior etiāminoris ſcientie ratione dignitatis debeat predicere. ff. arborum furtim ceſaruꝫ. l. i. ſed ſi ſint eiuſdem ſcientie ⁊ etatis: preferetur qui habet plures filios. Ego tamen credo: vt predixi .ſ. ꝙ iuniores ⁊ minus docti ſint priores in loquēdo: ⁊ doctiores ſequantur: vt patet in caſtrorum acie ordinata: vbi maiores ⁊ fortiores ad cuſtodiaꝫ exercitus ſubſequūtur: vt patet in ordine proceſſinis eccleſie. Caueant autem ne adinuicem diſſentiant. Nam omnis gens ⁊ ſcientia in ſe diuiſa deſolabitur. ⁊. 5. q. i. iuxta illud pſalmo. 166. Etfuſa eſt contentio ſuper principes: ⁊ errare eos fecit in inuio ⁊ non in via. Sed ſi quis imperitus⁊ procax fuerit inter eos: alij dicant clientulo: ꝙei ſilentium imponat: qꝛ quod ſapiens agit fatuus deſtruit: nec eſt arandum in boue ⁊ aſino. 16.q. 2. c. innoua. Aduocatus qualiter ſe debet habere ad iudicem: cum eum primo alloquitur: dicit Gulielmus in ſpeculo vbi ſupra ꝙ in eius cōceptū veniens eum reuerenter ſalutet. Si iudexeſt epiſcopus vel rex vel comes: vt ſcilicet depoſito caputio vel genibus flexis vel capite inclinato vel alio ſigno humilitatem oſtendat. humanum enim illum vereri cum iudicio ⁊ voluntatenūc erigitur: nunc deprimitur. 16. q. 2. Si veroeſt archidiaconus prepoſitus vel miles reuerenter inclinet: ⁊ conſuetudo regionis in hoc ſeruetur: vt. ff. de offi. preſi. l. conſul. Non autem iuxtaiudicem ſedentem pro tribunali ſedeat: vt ſit deletus inter eos. 17. di. §. illud. Item in ſtando nōſit garrulus loquax ſeu procax. Et licet deus diſſipet oſſa eorum: qui hominibus placent: vt dicit pſalmiſta pſalmo. 52. Loquatur tamen q̄ credit iudici complacere: caute tamen. nam ſepe diſplicet imprudens dum placere ſtudet: ꝙ ſi iudicem motum ira viderit: non reſpondeat ſibi: iuxta illud. Duꝫ furor in curſu eſt: currenti cede firori. Et ſi in facto alieno quo iure tractetur: ibi: ⁊ſcit canonem vel legem determinantem illamqueſtionem vel bonum: alias dicat audacter: niſi partem timeat offendere. Nam ex hoc iudexmagis credit ei in propria dicto eiꝰ: ſi viderit euꝫperitum in aliena. Si vero ſit nota perſona iudici taceat: ⁊ forte iudex vocabit eum ad conſiliūſuum ſecundum morem lumbardorum: ⁊ lucrabitur ſalarium: quia nō poteſt proponere ꝓ vnaparte quin aliam prouocet. Unde tutius ē neutram iuuare qͣꝫ alteram offendere: vt dicitur. 14q. 5. deniqꝫ. Item non rideat coram iudice ſinecauſa: quia riſus abundat in ore ſtultorum: ſedgeſtus habeat ſapientis. Item humiliter audiatloquentem iudicem: ⁊ dicta eius laudibus extollat ab adulationibus tn̄ caueat: qꝛ non eſt huiuſmodi cōſilium aīe tutum nimis hominē laudare: vt dr̄. 25. di. §. alias ea. Cum āt tp̄s loquendiaduenerit: quia ōnia tempus hn̄t: tunc ſurgat: ꝗa

ſtare non ſedere dꝫ: cum orat: ⁊ cum debita grauitate ⁊ curialitate ſtet: non indiſerete vel arroganter. Actus quoqꝫ eius ſit tardus ⁊ grauis: nōpreceps vel celer: vt ſic veterem ⁊ bene fundatam videatur habere peritiam. Precipue auteꝫcirca tria exhibeat ſe maturum: vt ſic ex ingenioſuam augeat ſapientiam videlicet in vultū inſtu ⁊ in ꝟoce. In vultū videlicet vt habeat vuaffabilem ⁊ iocundum: ⁊ benignum iudici ac aſtantibus oſtendat abſqꝫ riſu tamen inciſcreto.In geſtu: vt caput vel pedes non ducat indebite: ſed cuncta membra debita maturitate regat.In voce vt eam plus debito non deprimat: velexaltet: ſed in cunctis medium ſeruet. Non ſitvagus oculis aut effrenis lingua aut petulantia.Deinde poſt paululam moram incipiat a iudice⁊ aſtantibus benignam audientiam poſtulandiudiciſqꝫ beniuolentiam captet: eum commendādo ⁊ dulci ſermone ad eum loquendo. Uerbuꝫenim dulce multiplicat amicos eccleſiaſti. 6. c. ⁊ſeneca Cor hominis nobile contra potentiam recalcitrantis potius vult duciqͣꝫ trahi. Poteſt autem eum commendare ꝟel de recta fidemagis in principe ſplendet: vel de moribus ⁊ iūma probitate vl̓ de honeſtate ⁊ caſtitate: que ſola eſt poſſibilis animas deo preſentare: in aucirico de lenonibus: vel de dei timore ⁊ reuerētiavel de manſuetudine ⁊ clementia de humilitatevel de ſapientia ⁊ prudentia vel patientia ſeuiuſticia ⁊ equitate. In hoc tamen caueat: ne omnes virtutes vni attribuat: ſed eā vel alias queſibi nouerit tribuendas: a mendacijs abſtat: ne vt vulpis decorem corui ⁊ dulcedinemvocis commendans exiſtimet ſibi deriſorie dictum: ⁊ ſic prouocetur ad indignationem. Inſuꝑabſtineat ab omni verbo: quo iudex poſſit iniuriam ad animum deuocare vel quo poſſet offēdi: res enim periculoſa eſt litigare ſub iudice qfenſo. Caueat etiaꝫ: ne pro aliquo videatur vele eius iudicium declinare: niſi cauſam proponat ſufficientem. Ex hoc enim ſibi conſtituet iudicem aduerſarium: nec appellet ſine cauſa ſuicienti ⁊ euidenti: quia eſt iudiceꝫ prouocaſſeſententiam non ſeruaſſe: vel iudiciuꝫ declinaſiꝙ ſi eum ſic prouocauit: non plene de eo cōfidaAbſtineat autem aduocatus ab his defectibusqui reperiuntur in quibuſdam oratoribus: dunproponit ſeu loquitur coram iudice. Quidanenim cum quodam faſtu ſeu ſuperſtitione. ad loquendum geſtus damnabiles pretendentes abſtergunt faciem: crines poſt aures reformant: nares crebro purgant ⁊ guttur: ſpeculanturqꝫ manus. Alij vero nunc oculos trans celum eleuantnunc caput remittunt: nunc crebra ſuſpiria emtunt: nūc frontem rugant: nūc labia comprimūnunc ſuper cilia obducunt: manus maxillis affigunt: ⁊ alia miranda ſe meditari ac grandiacipere ingenio multiplici ſimulantes. Nonnquoqꝫ tute inter procellaſ eloquentie nauigātes