Druckschrift 
3,1 (1480)
Entstehung
Seite
65v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.

doctorandi dat ſibi īſignia: vꝫ primo libꝝ clauſum vt habeat in mente clauſam habituatamillam ſcientiam: teneat clauſaꝫ indignis: quoad ea que non expedit manifeſtare. Secūdodat ſibi librum apertū vt doceat alios manifeſtet. Tertio dat ſibi ānuluꝫ deſponſando talēſcientiam ſibi. Quarto biretum in ſignum auriole ſeu premij. Quinto oſculum pacisQuertur etiaꝫ quid ſitmagis expediens an inſiſtere ſcientie theologieputa docendo vel legendo alijs: aut intēdere ſaluti aīarum. Ad qd̓ rn̄det tho. in quolibet .i. q. 7.ar. 2. hec duo adinuicem comꝑari poſſunt dupliciter: vno modo abſolute: alio modo ī aliquocaſu. Et pͥma quidem cōſideratione melius eſtſeu magis expediens inſiſtere ſcientie theologieqͣꝫ intendere ſaluti particulari aīarum: puta ſacramenta miniſtrādo: vt baptizando cōfeſſiones audiendo hiꝰ: quod ꝓbatur per exempluꝫNam in edificio aliquo melior eſt qui diſponitde edificio: dr̄ architector: qͣꝫ aliquis manualiſqui opere exequitur ẜm qd̓ ei ab alio diſponit̉.Un̄ ī edificijs cōſtruēdiſ maiori me̓cede ꝯdi de edificio diſpōit: qͣꝫuis nihil oꝑet̉ māibmāuales artifices dolant ligna incidunt lapdes. In edificio autem ſp̄uali ſunt quaſi manuales operarij qui particulariter inſiſtunt cure aīarum: puta ſacramenta miniſtrando vel aliquidhuiuſmodi particulariter agēdo. Sed quaſi pͥncipales artifices ſunt epiſcopi qui imperant diſponunt qualiter predicti officium ſuum exequidebeant: propter quod epiſcopi ideſt ſuperintendentes dicuntur. Et ſimiliter theologie doctores ſunt quaſi principales artifices qui inquirūt docent qualiter alij debent ſalutem animaruꝫprocurare. Simpliciter ergo melius eſt docere ſacram ſcripturam magis meritorium: ſi bona intentione agatur: qͣꝫ impendere particularecuram ſaluti huiuſmodi vel illius. Unde apoſtolus de ſe dicit .i. corin. Non miſit me dominꝰbaptizare ſed euangelizare: quāuis baptizare ſiopus maxime conferens ſaluti aīarum. Et ſcd̓othimo. ſecundo ait apoſtolus. Cōmenda hoc fdelibus qui idonei ſunt alios docere. Ipſa enīratio dictat melius eſt erudire de pertinentibꝰad ſaluteꝫ qui in ſe in alijs poſſint proficere qͣꝫſimplices qui in ſe tantum poſſunt proficere.Secundo ſecundū ſuam conſiderationem .i. īaliquo caſu neceſſitate īminente debet ep̄i doctores intermiſſo proprio officio particulariterintendere ſaluti aīarum. Debēt ergo rectorescleſiarum non ſolum habere competentem ſciētiam litterarum: ſed etiam tēporalium negocioꝝſolertiam: vt eorum cautela eccleſie ſeruetur indēnes: di. 39. per totum. Et licet quis propter horuꝫ ſimplicitatē repellatur ab obtinendo benefitio: non tn̄ deijcitur ab obtento: ſed datur ei coadiutor: vt. 7. q. i. qꝛ frater. extra de elec. c. cum ī

cunctis. Secus autem in litteratura: qꝛ ſi non hꝫcōpetentem poteſt remoueri.Querit̉ inſuper que ſitdignior ſcientia medicina vel ſcientia iuris. Adqd̓ rn̄dit aug. de ancho. vbi ſupra vnam ſcientiā digniorē alia contingit tripliciter. Primoex parte rei conſiderate. ¶Secundo ex ꝑte modi conſiderandi. Tertio ex ꝑte finis ad quemordinatur. Et primo modo .ſ. ex parte rei cōſiderate methaphyſica eſt dignior omni alia: eiſubiectū ſit ens īqͣꝫtum ens. ex parte vero mōiſiderandi mathematica ē dignior naturali philoſophia modo abſtractiori conſideret: exte finis architectomatice digniores ſubſeruientibus: ſicut militaris eſt dignior frenefactiua. Scientia ergo medicine vr̄ dignior alijs ſciētijs pticis: cum ſit de corpore ſano egro neutro:corpus eſt organum aīe oīum actuum humanorum. Ex parte vero finis dignior vr̄ ſcientialegalis vl̓ militaris ordinetur ad conſeruatōnem boni publici: qd̓ prefertur cuiuſlibet ꝑticularis ꝑſone. Sed ex ꝑte modi cōſiderandi vl̓ īcertitudine tradendi vidēt̉ ſe hēre ſicut excedētia exceſſa: qꝛ ſicut regula medicinalis varida ē ex varietate ꝯplexionum: ſic regula iuriſpitoꝝ varianda eſt ex varietate conditionūʳ ꝑꝑvt dicit augꝰ de libero arbitrio. ergo ſcientiamedicine ⁊ⁱ iuris ſe habeant ſicut excedētia exceſſa: vtraqꝫ a deo ſit. Nam de medicina ſcri ē eccleſiaſtici. 38. Altiſſimus de terra creauimedicinā: vir prudens abhorrebit eam.de iure ſeu legibus dr̄ ꝓuerb. 8. per diuinā ſapiētiam: per me legū cōditores iuſta decernunt:vtraqꝫ eſt ſatis neceſſaria hōibꝰ. Medicina adſanationē corporū: iura ad pacificū hoīum victum: vt dr̄ di. 3. §. facte ſūt leges vtriuſqꝫ ꝑitumultū ab hōibus honoret̉. Un̄ dr̄ eccl̓iaſtici. 38.de medico diſciplina .i. doctrina exꝑime exaltabit caput illiꝰ: ī cōſpectu magcollaudabit̉. Et de iure quo exercet̉ iuſticiatur ſapientie. 8. hanc hēbo claritatē ad turbſ. iuſticiā legis ſeruatā honorē apud ſeniore debēt iuriſꝑiti medici ſeruare illud apnore īuicem ꝑueniētes. Ro. 12. alter alt̓tēnere: deridere iuriſꝑiti appellātes medicosobſtetrices medici iuriſꝑitos nūcupanteues aſinos tāqͣꝫ groſſā ſcientiā eoꝝ repuScientia āt iuriſ poſitiui diuidatur ī cano ciuile: nulli dubiū ſcientiā canonū digni vtiliorē ſciētia iuris ciuilis. Un̄ īꝑator dicit ſacre leges dedignant̉ ſeꝗ ſacros canōesqd̓ et firmat gratianꝰ: di. io. totū. on̄dēs vbileges ſint ꝯͣrie ſacris canōibꝰ nulliꝰ ſunt momēti.Ius canonicū pͥncipalius reſpicit dirigit ſp̄ualia: ius āt ciuile tꝑalia reſpicit dirigit:magiſtri ſchoQueritur Vtri ſarum poſſinſcholaribꝰ collectā īponere vel exigere: vt feſto