Quintus.
poſtea ꝑ īno. 3. cōfirmata: qͣꝫuis male ſeruet̉: modicū tn̄ vtile eſt bonos canones cōdere ⁊ eos n̄ẜuare. Ubi ēt noͣnduꝫ ẜꝫ eūdē. Augꝰ d̓ ancho. ꝙpͥmum ſtudium fuit ordinatum in egypto: ibi naqꝫ gens ſacerdotum vacare dimiſſa eſt ad inuetionē ſcīarum: vt dicit phiꝰ in primo methaphfuit āt illa ordinatio ſtudij circa ſcīas mathematicas: que vt dic̄ Augꝰ de doctrina xp̄iana vtilesſt̓ ad ſacrā theologia ītelligēdā: ⁊ ſi n̄ neceſſe. Etqͣꝫuis illi ſacerdotes ſacrā ſcripturā ignorarēt: tn̄ip̄aꝫ figurabāt: ⁊ ꝯdicionē docētiū eā: pͥmo ꝗdēꝗa illaꝝ ſcīaꝝ inuentores erant ſacerdotes: ꝗ ſtipēdia a cōmunitate ꝑcipiebāt: liberi a ſēſu regalivel iudiciali exn̄tes: ẜm illd̓ gen̄. 47. ſubiecitqꝫpharaoni ioſeph omnem terrā egypti p̄ter terrāſacerdotū: que a rege fuerat tradita eis. 2º. ꝓpt̓mōꝫ tradēdi illas ſciētias: quia .ſ. tradiderūt illasſcīas per quaſdaꝫ ſimilitudines ⁊ figuras: quodeſt proprium theologie. Unde dicit philoſoᶻ primo methaphy. illos. theologizaſſe eo .ſ. ꝙ figuratiue ⁊ methaphyſice locuti ſūt. Ꝙ autem ſciantmagiſtri in theologia ſciētias ſeculares vl̓ varias linguas: ⁊ parum vel nihil ſciant vel ſtudeantſcripturam ſacrā: valde reprehenſibile ⁊ īcōgruum eſt. Parate inquit pͥncepſ apoſtolorū in pͥmacanonica ſua reddere ratiōem omnipoſcēti vosd̓ ea fide ⁊ ſpe que ī vobis pͥma ē petri. 3. c. Et hieronymus. Sacerdotis eſt interrogatum reſpōdere de lege: n̄ ait de philoſophia vel geometria:ſꝫ de lege ſcilicet dei: que ē ī ſacra ſcriptura. Sedhodie clerici ⁊ religioſi nō vacant niſi ſophiſmatibus ⁊ formalitatibus ⁊ methaphyſicis vel ſermonibus falleratis ciceronis. Et ſi canōes vidētnon niſi de iudicialibus. Et vix aliquādo dignātur aſpicere ſacras ſcripturas: textuꝫ ſententiaꝝ:librū decretorū: fundamēta iuris diuini ⁊ canōici: vt īpleat̉ illud ſapiētie. Semꝑ diſcētes ⁊ nūqͣꝫad ſciētiā peruenietes.Querit auguſtinus deanchona in libro: vbi ſupra. Utrū magiſtrandusin theologia teneatur ſcir ius canonicū. Et reſpōdit ꝙ diſtinctio vnius ſciētie ab alia nō accipiturpenes reꝫ que cognoſcit̉: ſed penes diuerſū modūſciendi: vnde penes diuerſū modū conſiderandiphiloſophus. 6. methaphyſice poſuit diſtīctionēſcientiaꝝ. Illa ergo eadē que tractātur in theologia recipiūtur ī iure canonico: ⁊ que r̄ſpuūtur ibireſpuūtur ⁊ hic: vt di. 12. oīa. ⁊. di. 16. c. ſācta romana. Differunt tn̄ theologia ⁊ ſcientia canonica inmodo cōſiderandi qͣꝫtū ad ꝗnqꝫ. ¶ Primo ꝗdēqꝛ a theologia determinātur ille materie de diuinis ſacramētis ⁊ alijs ac moribus fideliuꝫ mōſubtili: ⁊ quaſi per quid: eo tn̄ mō quo in theologia aſſignari poteſt ꝓpter quid: in iure āt canōicomō groſſo ⁊ poſitiuo ⁊ ſolū qꝛ. ¶ 2º qꝛ illa determinātur a theologo principaliter ꝓpter veritatꝭcōtēplationem: a canoniſtis p̓ncipaliter ꝓpter actione ⁊ qōnum occurrentiū ſolutionē. V 3º. ꝗa-
theologia d̓eterminatur pͥncipaliter de cultu dei⁊ de his que ſpectāt ad integritate fidei vniꝰ dei:a canoniſtis magis de miniſtroꝝ ordīe ⁊ eccl̓iaſticoꝝ negocioꝝ ſpectātiū ad talē cultū. 4º. qꝛa theologia determinātur canōes qual̓r pijs opitulētur ⁊ defendātur contrā īpios. In iure canonico quo opitulentur pijs ⁊ defendātur cōtra impios. 5º. qꝛ a theologo determināt̉ magꝭ vniuerſaliter ⁊ in foro cōſcientie: in qͦagitur cā īter deū⁊ hoīem: a canoniſtis vero magis particulariterapplicando ad ꝑticularia negocia ī foro exteriori iudicij: in quo agitur cā inter hoīem ⁊ hoīem.Et qꝛ ſermones vl̓es ī materia morali paꝝ ſuntvtiles: vt dr̄ primo ethicoꝝ: ideo puto ꝙ ꝓuidaordinatio eſſet: vt dignus magiſtrari in theologia poſt lecturam libri ſnīarum teneretur legerelibrū decretoꝝ: quatenus magis tritus ⁊ expertus aſſumeretur in his que ſunt neceſſaria ad cōſulendū ſaluti aīarum. Hec ille. Ex quibus elicpoteſt rn̄ſio ꝙ nō tenetur de neceſſitate ſꝫ de cōgruitate. Eſt enim ſcientia canonica quedaꝫ pratica theologica. Sed contēplatio dei ad quā ordinatur theologia: tanqͣꝫ ad fineꝫ: acquiri nec poteſt vere ⁊ vtiliter: niſi per charitatem ⁊ virtuoſaopera ⁊ obſeruationem mandatoꝝ: que pertinētad praticam. Sicut autē theologia nō reſpuit ſcientias humanas que pluribus erroribus admixte ſunt: ita ⁊ ius canonicum non reſpuit terreni īperij leges: que minus erroris habent qͣꝫ ſcientieſecularres. ¶ Un̄ ſicut magiſtrandus in theologia dꝫ prius ſcire ſciētias humanas: vt clarius ⁊ſubtilius poſſit ītelligere ſacrā ſcripturā: ſic multo magis dꝫ ſcire ſanctoꝝ canones: vt meliꝰ ⁊ fructuoſius poſſit cōſulere ſaluti aīarum. Nō etiaꝫꝙ lꝫ tho. in qd̓libet. 3. q. 4. ar. i. teneat nō eē illicitum ꝓcurare magiſteriū: ſi alias ſit idoneus: ⁊ acbonū finē querat hoc ⁊ debito mō: ſed p̄laturaꝫ⁊ ſi alias idoneus ⁊ ad bonū finē nūqͣꝫ licitū eſſeꝓut hēs de hoc diffuſe in 2ª ꝑte ti. 3. c. de ambitione. Augꝰ de ancho. vbi ſupra tꝫ nō eē licitū: etiā ſalias ſit idoneus ad magiſteriū. Quod ſi verū ēpeccarent qui admitterent tales. Sꝫ durꝰ eſt hicẜmo cōdēnare tot ⁊ tantos. Sꝫ certo certiꝰ ē nōeſſe abſqꝫ graui peccato ꝗ admittūt ad hiꝰ īdoctos ⁊ ineptos. Un̄ p̄mittitur vigoroſū examē perlectionē aliquā ⁊ diſputatione: ī qua ad argumēta hꝫ rn̄dere. Et exinde ab his ꝗ ſunt de collegiohꝫ per cedulas approbari vel reprobari ẜm maiorem ꝑtem eoꝝ. Et ꝑ cācellariū ſeu vice cācellarium ſtudij datur ſibi lnīa recipiendi doctoratūvel ī theologia vl̓ in iure vl̓ philoſophia vel medicīa: ⁊ ptās cathedrā tenēdi legendi ī ſtudijs diſputādi publice interp̄tandi gloſandi ⁊ alia hiꝰ.Deinde ip̄e doctorandus poſt aliquē ſermoneꝫper eum factum ad commendationem illius facultatis petit ab vno ꝓmotorū ſuoꝝ quē nominat ibi exiſtentem dari ſibi inſignia doctoratus.Et ille ſurgens poſt cōmendationē illius ſcientiein qua debet doctorari ⁊ commendationem