Quartus.

vel papam. Io. de lig.Iteꝫ dominus vel quicunqꝫ alius iniuſtū bellum mouēs vel ita iuuāsꝙ ſine eo n̄ fieret: vel faciēs cōtra aliquos vltrapeccatū mortale graue qd̓ cōmiſit: tenetur d̓ oībus dānis datis his: cōtra quos mouit bellū. Tenetur ēt ſuis ꝓprijs hōibus de dānis: que receperunt ab aduerſarijs qui iuſte repugnabāt: ſi iuuerunt eum bona fide: aut ſi fuerunt inducti eiuſconſilio timore vel coactione de ſe nō erant facturi: nō āt tenentur ſi mala fideⁱ iuuiſſent: ſciēteseum habere iniuſtū bellum ⁊ voluntarie. Et ſil̓iter tenentur oēs: qui fuerunt principales in talibello: ita ꝙ ſine eis non fieret. Alij vero tenent̉de dāno: qd̓ ipſi intulerunt opere vel ꝟbo. Guil.De cōtentis in his ſequentibus interroga: prouttibi videtur expediens. Item dn̄s vel quilibetalius iuſtū bellum faciens: ſi craſſandi aīo vl̓ malicioſe ītulit dāna aduerſarijs: cum alias ſibi poſſet conſulere: peccauit mortaliter ⁊ tenetur reſtituere. Unde cōpenſabuntur illa cū dānis: ꝓpterque bellum motum eſt. Peccant etiam mortaliter illi: qui agunt bellum ex odio vel intentionedānandi quoſcūqꝫ: vt faciunt ſtipendiarij cōiterGuil. Itē ſi habens iuſtum bellū notabiliter negligens fuit in defendendo ſuos: tenetur eis d̓ dānis receptis: alias nō. Tenetur etiam oībus illisquos vocauit de dānis: ſi qͣ receperūt: niſi illi veniant ex debito vel cā humanitatis vel cōſanguinitatis. 23. q. 3. c. non inferenda. ⁊ alijs. c. ẜm guil.¶ Itē hn̄s iuſtū bellū vel ſe reperiens in ipſo adbellanduꝫ: ſi ſpoliauit clericos vel religioſos vl̓conuerſos vel ꝑegrinos: tenētur reſtituere: qͣꝫuiſſit cū illis: qui hn̄t iuſtū bellum: ⁊ peccat mortaliter talia ſcienter faciendo: niſi licentiā haberēta prelatis eccleſiaſticis habētibus iuriſdictioneꝫſupra illos: vel niſi eēt victualia eccleſiaꝝ ⁊ricoruꝫ. ¶ Si ſpoliauit ruſticos vel mercatovel euntes ⁊ redeuntes ⁊ ī agricultura exiſtētes⁊ aīalia quibus arant: ⁊ ſemina eoꝝ: etiam talisrapinā fecit: extra de treuga. c. īnouamus. in quoc. ſic dr̄. Preſbyteri monachi conuerſi peregrinimercatores ruſtici euntes ⁊ redeuntes vel ī agricultura exiſtētes ⁊ aīalia ꝗbꝰ arant ⁊ ſeīa portātad agrum cōgrua ſecuritate letentur. Suꝑ quoc. hēricus boych facit hanc diſtinctiōem: ꝙ duplex eſt treuga: que ſecuritatem īponit bello nondefinito: Una eſt cōuentionalis: que ex cōuentione ꝑtiū formaꝫ recipit: ⁊ ſeruanda eſt: dū per aduerſarium vel partem aduerſam ſeruat̉: alias nōdi. 95. eſto. Alia eſt canonica: ⁊ iſta duplex. Unaeſt perpetua: ⁊ iſta gaudent perſone cōtente ī. d. cinouamus. Alia tꝑalis que ad oēs extenditur: d̓qua eo. ti. c. i. ⁊ habes. jͣ. in. e. c. Et ſubdit henricꝰIntellige ꝙ treuge canonice ſūt ſeruande: dumſeruat eas aduerſarius: alias nō. Nam ſi conuentionales nō ſūt ſeruande: cum aduerſarius nonſeruat: vt dictum eſt: que tamen ſūt fortiores: ꝗa

de iure naturali diuino ⁊ humano ligantes: multominus canonice: ar. extra de elec. c. cum in cunctis. Sil̓it̓ ēt ſubditi īiuſte bellātes: ſi ī tali bellon̄ preſtet dn̄is auxiliū ꝯſiliū vl̓ fauorē: nō ſūt ſpōliandi: vel in aliquo puniendi: ēt ſi dn̄s p̄dictoꝝin dicto bello vteretur boniſ eoꝝ eis oblatis. Ricar. in. 4. circa hoc ſic dicit. Illi qui in guerris ſcienter inferūt damnū īnocētibus: tenent̉ illis adreſtitutionē nō obſtante cōſuetudine cōtraria.Illi āt in guerris innocentes non ſūt: qui habētibellum iniuſtum fauent directe vel indirecte deerſonis vel rebus. hec ille.Item ſi fecit incendiuꝫponendo .ſ. ignē in domo vel agro vl̓ victualibꝰſtudioſe ēt aduerſarioꝝ: contra quos agebat̉ iuſtum bellū ꝓpͥa voluntate ſine ordinatione velvoluntate ſuperioris: talis et dr̄ īcendiariꝰ: mortaliter peccauit: ⁊ tenetur ad ſatiſfactionē. 23. q. i.quid culpatur. Et īquiratur ſi ſcit ꝓpter hoc fuiſſe facta excōicationē vel denuntiationē ſuam:eēt ibi excōicatio ꝑ ſynodales: qꝛ tūc eſſet caſuspapalis .ſ. quo ad excōicationē .ſ. qn̄ facta ſuꝑ hexcōicatione eēt poſtea publicatus. Et idem inhabente iuſtum bellū: ⁊ ex mandato incendiumfaciendo. Iteꝫ ſi in iuſto bello exiſtens illud qd̓abſtulit aduerſarijs ſibi retinuit: ⁊ nō pn̄tauit pͥncipi belli vel totum vel ꝑtem: vt ipſe pͥnceps ordinauit: rapinam fecit: di. 2. c. ius militare. ⁊. 23. q5. dicat aliquis. ¶Itē ſubditus agentis bellū ⁊ ībello eū ſequens: ſi ſciuit eū habere iniuſtū bellum: qꝛ tunc ſequendo non excuſatur a peccatornec a ſatiſfactiōe dāni dati: dānificando ipſe perſe: ſed ſi poſt cōſiliū ꝑitoꝝ ſuper hoc remāſit dubius de iuſticia belli: tunc talis eſt excuſatus: ꝗain dubio dꝫ obedire: ſed nō excuſatur dn̄s. 23. 1i. quid culpat̉ ray. Itē ſubditus vel amicꝰ agerbellū vel ſtipendiarius ſtipendio cōductus: ſi fiit in bello nō ſolū iniuſto: ſed ēt de quo dubitat̉vtrum eēt iuſtū: peccat mortaliter: ⁊ ſi eſt iniuſtūtenetur de dānis datis. ray. Un̄ noͣ ꝙ ſtipendiarius quilibet: qui indifferenter vadit ad bellumnō cōſiderās de iuſticia vel īiuſticia: ſed de ſtipēdio paratꝰ cū quocūqꝫ ſe ponere: ē in magno ſtatu aīe ſue: nec talis dꝫ abſolui: niſi vel dimittat artem: vel dicat ſaltē ſe diſpoſitū ad nō recipiēduꝫſe in bello: niſi qd̓ ſciuerit iuſtū abſtinendo a rapina ⁊ dānis indebitis: ar. ad hoc de pe. di. 5. falſas. ⁊. c. fr̄es. ¶ Itē ſi hn̄s iuſtū bellū: ſi vltra idqd̓ ſatiſfactū ē ſibi ⁊ ſuis de oī dāno ⁊ oꝑis labore: vl̓ donec ſe offerat ad ſatiſfactionē pluſ abſtulit: vel dānificauit: d̓ illo pluri tenet̉: niſi forte eēttalis hoſtis: ꝙ ꝓpter hereſiꝫ vel aliud hiꝰ eiꝰ bona eēt ꝑ edictū publicata. Guil. Itē ſi hoſti mētitus eſt vl̓ ꝓmiſſū fregit: grauiter peccauit: quiahoſti. ēt fides ẜuāda ē. 23. q. i. noli. ⁊ hoc niſi ⁊ ipſe fregiſſet pͥus: qꝛ frāgenti fidē: fides frāgat̉ eidē¶ Itē nō ꝙ papa tāqͣꝫ vniuerſalis pͥnceps: ⁊ pōtīdicere bellū īfidelibust ⁊ īdulgentias cōcedere