Titulus.

ſeu ſtipendiarius: vt licite militet. Nō ẜm tho. 2ª2ᵉ. q. 40. artº pͥmo ī corpore qōnis. ad hoc vt bellum ſit iuſtum: tria requiruntur. Primū eſt cauſa iuſta: vt .ſ. illi contra quos agitur bellū: aliquaculpa meruerint: qꝛ .ſ. punire neglexerunt: quodab eis īprobe factum eſt per iniuriā. 23. q. 2. dn̄s.vbi dicit augꝰ. Iuſta bella diffiniri ſolent: q̄ vlciſcuntur iniurias: ſic gens vel ciuitas plectenda ē:que vel vindicare neglexit: qd̓ a ſuis improbe factum eſt: vel reddere qd̓ per iniuriam ablatuꝫ ē.Sed ⁊ hoc genus belli ſine dubio iuſtuꝫ eſt: qd̓deus imperat qui nouit quod vnicuiqꝫ debꝫ fieri. In quo bello ductor exercitus: vel ipſe populus non tam actor belliqꝫ miniſter iudicandus ēHec augꝰ. in. d. c. dn̄s. ⁊ in. c. ſe. ait ideꝫ. Iuſta bella agebantur a filijs iſrael contra amorreos: ꝗaīnoxius tranſitus negabatur: qui iure ſocietatishumane patere debebat. ¶ Secūdum eſt intertio recta: vt .ſ. fiat non ex odio vel auiditate p̄de:ſed zelo iuſticie ⁊ charitatiue: vt bonum promoueatur ⁊ malū euitetur. 23. q. i. quid culpatur. vbiaugꝰ dicit cōtra manicheos. Quid culpatur ī bello: an qꝛ moriuntur quandoqꝫ meriti: vt dn̄ent̉in pace victuri: hoc reprehendiſſe tumidum eſt:non religioſorum: nocendi cupiditas vlciſcendcrudelitas: implicatus atqꝫ placatus animꝰ: feritas rebellandi: dn̄andi libido: ⁊ ſi qua ſimilia.Hec ſunt q̄ in bellis iure culpantur: que plerūqꝫvt etiam iure puniant̉ aduerſus ꝟiolentias reſiſtentium ſiue deo ſiue aliquo legitimo iubentegerenda ipſa bella ſuſcipiūtur a bonis: hoc in. d.c. quid culpatur. Nō tn̄ hic ꝙ cum habet ꝗs al̓siniuſtum bellum contra aliquem: qͣꝫuis nō ſit iuſtū ex intentione .ſ. qꝛ ex odio ⁊ animo malignādi facit: licet grauiter peccet: tamen de dānis datis ⁊ rebus ablatis ab eo non teneretur ad ſatiſfactionem: ſaltem vſqꝫ ad illam qͣꝫtitateꝫ: in quaſibi ille tenebat̉: ſeu quouſqꝫ ſe ad iuſticiā faciendam offerat. ¶ Tertiū eſt auctoritas principisUnde augꝰ. in. d. c. quid culpat̉ ait. Ordo ille naturalis mortaliū paci accōmodatus hoc poſcat:vt ſuſcipiendi belli auctoritas atqꝫ conſilium penes principes ſit: ſed ſi humana cupiditate bellūgeritur: non nocet ſanctis: in quos nō habet quispoteſtatem niſi deſuper datam. Non enim poteteſtas niſi a deo iubente vel ſinente: ergo vbi iuſtus etiam forte ſub rege homine ſacrilego militet: recte pōt illo iubente bellare .ſ. ſi bellū eſt iuſtum vel ſaltem dubium: vt ibi in fi. dr̄. hec augꝰEt dr̄ princeps hic papa vl̓ imꝑator ⁊ alie ditātes inferiores hn̄tes tamen iuriſdictionē ſueo cui mouetur bellū: ⁊ hoc qͣꝫtū ad inferendumbellū: ſed ad reſiſtenduꝫ ſeu defendendū ſe ꝯͣ īiuſte mouētē nō reꝗͥrit̉ auctoritas pͥncipis: qꝛ deiure naͣe vī vi repellit̉ .i. repelle̓ lꝫ a ſe ⁊ ſocijs cūmoderamīe tn̄ inculpate tutele ⁊ īcōtinēti: exͣ dehomi. c. ſignificaſti. ⁊. 23. q. 3. nō īferenda. Inno. ⁊hoſti. addunt: ꝙ ex īteruallo non lꝫ: īmo dꝫ adiri iudex captoris ⁊ eius auctoritate recuperari

res. Nam ſi quis ꝓpͥa auctoritate violenter caperet etiā ſuam: cadit a iure ſuo .ſ. in foro contetioſo ⁊ perdit eam. Et hoc niſi forte non poſſeteam conſequi per iudicium: vt noͣ. di. i. ius gētiū¶ De ſtipendiarijs ⁊ de bellis iuſtis vel iniuſtis. Capit. 2.Ciendū. quod ſuntduo populi .ſ. populus romanꝰ ⁊ poextraneꝰ. De populo romano ſūt primo omꝗ obediūt ppl̓o romano. Nam ppl̓us accipit̉ ꝓtoto imperio: vt. l. roma. ad munici. Quidam n̄obediūt in totū: ſed in aliꝗbꝰ: vt qꝛ viuūt legibimperij: ⁊ ſatētur ipſum dn̄m orbis: vt ſūt ciuitates lombardie ⁊ ſimiles ⁊ iſti ſūt de ppl̓o romaNam cū in aliquibꝰ iuriſdictioneꝫ exerceāt: ip̄aretinent: vt. l. ſi prius de aqua plu. Quidaꝫ ſūt populi: qui nullo modo obediunt imperatori: necviuūt imperij legibus: ſed dicūt hec facere ſe expriuilegio: vt veneti: ⁊ iſti etiam ſunt de populoro. qꝛ precario hec tenent ab imperatore: ⁊ ipſereuocare poteſt qn̄cunqꝫ voluerit: vt l. ſi quis. inprin. de leg. i. Preterea illud priuilegiū illceſſum debet eſſe accōmodatū vt non prciuilitate ro. Quidam ſunt populi: qui nō obediunt imperatori ⁊ aſſerunt ſibi hoc ꝯpetere ex cōtractu: vt ſunt ꝓuincie ſubdite romane eccleſie:que aſſerunt ſibi hoc cōpetere ex donatione cōſtantini ⁊ alioꝝ imperatoꝝ: ⁊ iſti etiam ſunt d̓ populo romano. Nam eccleſia exercet ibi iuriſditionem: quā hēbat imperium. Unde nō deſinūtꝓpterea eſſe ciues romani. Et ſi quis diceret imperatorē non eē dn̄m: diceret contra textū etgelij: vbi dr̄ luce. 2º. Exijt edictuꝫ a ceſare auſto ⁊c̄. Ppl̓i āt exͣnei ſunt: ꝗ nō fatent̉ imperem dn̄m eē: vt greci qui dicunt imperatoum eē dominum ſuum. Item tartari quilo grancane dominum eſſe. Saraceni methem: qui dicunt ſuum eſſe dominuꝫ. Inter iſtoltamen ē differentia. Nam quidaꝫ ſunt nobderati: vt greci contra turcos. Quidam ſuiquibus nihil facere habemus: vt ſunt iudeidam ſunt cum quibus habemus pacem:tartari: Naꝫ mercatores vadūt ad illos: ⁊niunt ad nos. Quidam ſunt cum quibꝰ habguerram actualem: vt ſunt ſaraceni ⁊ hoditurcis: qui tēporibus iſtis valde nos moleſtar⁊ vtinam xp̄ianitatem non occuparent. Inferturigitur: ꝙ cum imperator ſit pͥnceps ſedis: ſuperiorem nō habens in ſecularibus: niſi forte vt d̓xi: ꝙ ipſe non pōt indicere bellum contra hoſtſuos: ⁊ hoc ē belluꝫ de quo loquit̉ lex hoſtes. ff.de cap. Bellum autem indicitur a ppl̓o ro. velperatore: adeo ꝙ ſi imperator indicit bellum cialiquibus italie rebellibus: vendicat ſibi locumeffectus publici belli: quia idem ſi repugnentficiali imperatoris vl̓ pape: nō ꝓpter imꝑato