Titulus.

conſorte nature ſue obſequia ſeruitutis exigere.Non eſſet hodie ſeruitus: ſi ebrietas non fuiſſꝫdi. 35. ſexto. Et hinc eſt: ꝙ ſi paganus vel iudeusxp̄iani ſeruus efficiat̉ xp̄ianus: nō ꝓpterea liberatur a ſeruitute: qꝛ in baptiſmo tollunt̉ crimina n̄obligationes hominū aut conditiones. Concor.goff. hoſt. ⁊ tho. Addit tn̄ rai. ꝙ vbi de ꝯſuetudīeeēt ꝙ xp̄iani n̄ eēt ſerui: ꝯſulerē ꝙ dn̄s eiꝰ in remiſſionē peccatoꝝ ſuoꝝ manumitteret eū .i. liberum faceret: vel ſaltē pecunia mendicata: vel ſeruitio ad tp̄s preſtito ad arbitriū boni viri ſe redimeret. ar. 12. q. 2. cū redemptor. bonum ⁊ pium ꝯͣſilium eſt: ſed qꝛ conſiliū eſt: non tenetur quis deneceſſitate ad illud. 14. q. i. quod precipitur.Notandum de quibusmodis quis contrahat ſeruitutē. Et poteſt reduci ad tres modos: ex iure: emptione: ⁊ natiuitate.⁊ iure quidē multipliciter. Et pͥmo de iure gentium ſunt captiuitates ⁊ ſeruitutes: vt dr̄ di. i. c. iusgentium. vbi dicit glo. ꝙ ſi bellum eſt iuſtū: capptus in eo ſeruꝰ efficitur capientis. 23. q. 5. dicat.⁊ peccaret talis ſeruus fugiens a dn̄o: quod ītelligo niſi eū ad malū coge̓t vl̓ īduce̓t: ⁊ tal̓ ad eccleſiā fugiēs reſtitui dꝫ a dn̄o ſuo: ꝓmiſſa tn̄ īpunitate: nō tn̄ per violētiā poteſt inde extrahi: vt. 17.q. 4. §. verum ne reuerentia. cum. c. ſe. Sed ſi berlum eſt iuſtum: licitum eſt ei fugere ſi poteſt. ff. decapti. l. nihil. adde ꝙ qꝛ bellū infidelium: vt ſaracenorum cōtra fideles eſt iniuſtū: ideo quos capiunt ex fidelibꝰ: non ſunt vere ſerui: ⁊ fugere licite poſſunt: nec in ſeruos vendi poſſunt: ſed redimi vt liberentur de manibꝰ eoꝝ. In bellis aūt q̄ſunt inter xp̄ianos ſiue iuſta ſiue iniuſta ſint: nonſeruatur hoc de facto: vt capti ſerui efficiantur capientiū: ſed ablatis armis ⁊ equis dimittunt cumcerta cōuentione: vel ſi ſint barones nobiles veldn̄i ⁊ hiꝰ faciunt eos redimere: ⁊ ſi bellū eſt īiuſtūhoc nō ē illicitū: ſecus ex parte illoꝝ ꝗ iuſticiā nōhn̄t. Hi āt dicti ſunt ſerui: qꝛ cū victi in p̄lio occiderent̉: tales ſeruabant̉ ī vita .ſ. ad ſeruiēdū. Iureāt canonico efficit̉ ꝗs ſeruus: cū vꝫ ꝗs rapit mulierem. nam raptor efficitur ſeruus raptē: vl̓ oꝫ ꝙſe redimat: ⁊ ſi ꝓpter paupertatē ſe non pōt redimere: erit eius ſeruus ad tp̄s ẜm arbitriū boni viri: vt hētur. 36. q. i. de raptoribꝰ. cū glo. ſua: que pena vr̄ intelligendū: ꝙ ſit īponenda in ſoro iudiciali: qn̄ .ſ. res ad iudicium deferretur: non autem ſeruanda in foro penitentiali. Itē per ius canonicūqui defert ſaracenis arma vel lignamina. vel fauent eis cōtra xp̄ianos: ſi capiantur tales xp̄ianiefficiuntur ſerni capientiū eos ēt xp̄ianoꝝtra de iudeis ita quorundam. Et hec pena extenditur cū pluribus alijs penis ad portātes victualia ⁊ quecūqꝫ mercimonia ad eos vel ad terrasſoldano ſubiectas per extrauagantē nicolai. 4renouatā per bonifaciū. 8. ⁊ clementē. 5. Item ſiexiſtēs ī ſacris ꝯͣhit mr̄imoniū: vxor eiꝰ ſi hoc nouit: ſi libera ē: redigēda ē ī ſeruitutē. di. 32. eos ꝗ

⁊ filij ꝗ īde nati eēnt: debēt ēt fieri ſerui eccl̓ie. 15.q. fi. cū multe. Iure ciuiſi efficit̉ ſeruꝰ: vꝫ cū libertus .i. ille ꝗ erat liberatus a ſeruitute: ingratitudinē hꝫ erga pr̄onū ſuū: ꝗ .ſ. eū a ẜuitute abſoluerat:ita vꝫ ꝙ manus in pr̄onū iniecit ꝟel atrocem iniuriam aut graue dānū vl̓ vite ꝑiculū ei īferre p̄ſūpſit: in hoc caſu poteſt pr̄onus eū reuocare ī ſeruitutē: nō tn̄ vr̄ ꝙ eo ipſo efficiatur ſeruus.Emptiōe quomo quisefficiat̉ ſeruus. Et hͦ: qꝛ vl̓ ip̄e ſeip̄ꝫ patit̉ venūdari: vl̓ qꝛ vēdit̉ ab alio eo īuito: ⁊ qn̄ patit̉ ſe venūdari ad hoc ꝙ fiat ſeruus fex requirūt̉ ¶ Primuꝫꝙ ſit maior anis. 20. C. de lib. ca. ſi mīſteriū Secūdū eſt: ꝙ ītēdat p̄ciū participare. C. de liberalcā nō iō ¶ Tertiū ē: ꝙ ī veritate participꝫ. ff. ꝗ adliber. ꝓuo. l. i. ¶ Quartū ē ꝙ emptor credat ipſūſeruū. ff. de lib. cā liberis. §. ſi ꝗs ſciēs. ¶ Quītū viille ꝗ vēdit ſciat ꝯditione ſuā. ff. ꝗ. ad liber. ꝓuo.liberi. qui ſe. 7 6ᵐ ꝙ vēditor ſciat eum eſſe liberum. ff. qui ad lib. ꝓuo. l. 4. Si aliquid iſtorumdeficiat iure cōi ad ingenuitatē reuocatur: ſed ſinihil eoꝝ deficiat: etiā ſi poſtea manumittat̉: nonſit ingenuus: ſed libertus. ff. de ſta. ho. l. hō liber.niſi reddat dn̄o preciū. ff. ſi ingenuus manumit.l. 2. qd̓ tn̄ preciū dominus nō cogatur īuitus recipere. Et ſeruus quidē cōiugatus poteſt permittere ſe venundari modo dicto inuita vxore: ſedancilla cōiugata hoc nō pōt non aſſentiente viroeius. nec tamē in pͥmo caſu diſſoluitur mr̄imonium: vt hēs ſupra ti. i. c. de impedimēto ſeruitutis.Cū vero vendit̉ ab alio: tunc diſtinguendū: qꝛ ſieſt iudeus vel paganus ⁊ emit indeū vel paganūaut emit ad ſeruiēdū: ⁊ tūc ſi ille vult effici xp̄ianꝰ: ⁊ efficiat̉ xp̄ianꝰ eripit̉ ī libertate nll̓o p̄cio dato. ſi emit ad mercioniū d̓ eo fiēdū: ſi n̄ expōit vēditiōi īfra tres mēſes ab emptiōe facta de eo cuꝫefficit̉ xp̄ianus liberatur a ſeruitute ſine precioaliquo. Si expoſuit venditioni: ⁊ nō inuenit em̄ptorem infra dictū tp̄s: ſi velit effici xp̄ianus liberatur: ſed dato precio. 12. ſolidoꝝ. Si autē iudeꝰvel paganus emeret xp̄ianum: liber euadit nullop̄cio dato: qꝛ ꝓhibitū eſt eis talē emere. Hec oīanōt glo. di. 54. ſuper. §. hoc tūc. ⁊ ꝓbatur ꝑ multa. c. illius diſ. de hoc etiam habes in. 2ª parte tit.vlt. c. de iudeis. Si autem xp̄ianus emerit iudeūvel paganū: ſi velit effici xp̄ianus: nō ꝓpterea efficitur liber. Unde ⁊ vendi poteſt ſicut prius: qͣꝫuis pium eēt liberum facere: precipue poſt certūtempus ſeruitij: ſed ſi emit euꝫ qui a prīcipio ſuevenditionis prime erat xp̄ianus: qͣꝫuis ignorauerit emptor: reputans fuiſſe ſaracenum ⁊ hiꝰ cumnon poterit vendi: nec iſte etiam potuit emere: ⁊ideo ſine precio debet eum liberum dimittere: ⁊precium a venditore repetere ſi poteſt.Natiuitate ſunt quidāſerui: qui ſcilicet naſcuntur per coniugium ex matre ancilla: ⁊ dicuntur vernaculi ⁊ filij filiorum