Tertius.
⁊ diſcordias necnō ⁊ partialitates nutriuit. ⁊ nonabſtulit: vt potuit dignū ⁊ idoneum.Scienduꝫ igitur quodqn̄ dn̄s ſine iuſta cā extoruet a ſubditis: teneturad reſtitutionē ẜm Rai. Un̄ ſi velit ludere vl̓ vltra vires ad natiuitate exponere: vl̓ ſi ī bello: qd̓ex ꝑte ſua iniuſtū erat cogat̉ ſe redimere: tūc ſiꝗoꝑ eū vl̓ eius officiales a ſubditis exactū eſt: ⁊ addn̄os ipſos ꝑuenit: tenent̉ reſtituere illis: a ꝗbusexactū eſt: ſi ſciunt̉: alias in pias cās vl̓ vtilitateꝫꝯmunē. Si āt ad eos n̄ ꝑuenit: nihilominꝰ officiales ſuos ad reſtitutione compellet. Cōcor. tho. inepl̓a qͣdā ad duciſſam lothorigie. Et noͣ ꝙ ī aliebus caſibꝰ pōt dn̄s a ſubditis exigere vltra ꝯſuetum vl̓ vltra cōe ſtatuta ẜm Rai. ⁊ hoſt. Et pͥmoꝗdē ꝓ defenſiōe terre ſue. Ad hoc .n. tenent oēsnō ſolū de rebꝰ: ſed ēt corꝑaliter laborare: vt ſicſeipſos ſoluent. 23. q. 3. fortitudo. extra de īmu. eccleſia. ꝑuenit. Itē ſi dn̄s vult ire ī exercitū īdictiab eccl̓ia vl̓ pͥncipe ꝯͣ hereticos vl̓ paganos: necſufficit ad expēſas: pōt a ſubditis exigere moderatū auxiliū. Itē ſi in bello ex parte ſua iuſto fuitcaptꝰ ab hoſtibꝰ: nec ſufficit ſe redimere abſqꝫ graui dāno. Itē ſi ꝟult ire ad pͥncipe ꝓ obtinendo pͥuilegio ꝓtectiōis ſpecialis ꝓ ſe ⁊ ſubditis: ⁊ n̄ poteſt ꝯmode expēſas ad hͦ facere neceſſarias: ⁊ ſiqua alia cā ſimilis emergeat: puta qn̄ maritat filiam: nā acꝗrit ſibi affines ⁊ amicos. Aut quandofacit filiū militē: aut accipit qd̓ erat feudū ſuū: vl̓nouū feudū acquirit: vel ad refectionē pontiuꝫ ⁊viaꝝ: vel quādo ſine culpa depauꝑatꝰ eſt vl̓ obligatus: dū tamen ſemꝑ moderate: ⁊ nō ad grauamen exigat. i0. q. 3. vnio. circa mediū. exͣ de cen. c.cū apl̓s. §. ꝓhibemꝰ. ⁊. 2. q. 5. de forma fidelitatꝭ.Ꝙ ſi ꝗ impēdāt legato vel alijs maioribꝰ: deinde ꝓpt̓ hͦ a ſubditis plus extorqueāt qͣꝫ expēdātenent̉ extorta reſtituere: ⁊ tātūdē pauperibꝰ eroire. Suꝑior et cui fuerit de hͦ q̄rela deportata:ſi ī hoc negligēs fuerit. canonica ſubiaceat vltiōi:exͣ de immu. eccleſiaꝝ. c. qꝛ pleriqꝫ.Queritur vtrum peccet pͥnceps vl̓ dn̄s ꝯcedēdo alicui in terra ſua: ꝙmutuet pecuniā ad vſurā? Rn̄dit Io. neapo. ī qd̓libet. x. ꝙ dr̄ia ē īter ꝯceſſionē: ꝑ quā de nō licitoſit licitum: vt ſi papa ꝯcederet alicui ln̄iam: ꝙ cōmederet carnes ī. xl. ex aliqͣ cā rōnabili: vl̓ vt ꝯͣheret ī gradu ꝓhibito: ⁊ ꝑmiſſionē ꝑ quā tolerat̉ſeu diſſimulat ⁊ nō punit: qd̓ alias puniret̉ ſi nōꝑmitteret̉. Princeps igit̉ ſi ꝯcedit talē ln̄iam primo mō peccat. Et hoc ꝓbat̉ duplici rōne. V Prma qꝛ qd̓ eſt ꝓhibitū ꝑ ſuperiorē ⁊ lege eiꝰ: n̄ poteſt ꝯcēdi ꝑ īferiorē ⁊ legē eiꝰ licite: ⁊ ſi ꝯcedit defacto peccat: ſꝫ mutuare ad vſurā ē ꝓhibitū a deo⁊ ꝑ legem eius ergo ⁊c̄. ¶ 2ª rō ē: qꝛ qd̓ ē iniuſtūde ſui natura: nō pōt fieri iuſtū vel licitū ꝑ princpem vel ꝑ legē eius: qꝛ ius poſitiuum nō eſt ꝯͣriūiuri naturali: ſed determīatio eius: ſꝫ mutuare ad
vſurā eſt iniuſtū de ſui natura gͦ ⁊c̄. 2º moͣ .ſ. cūꝯcedit .i. tolerat ſeu diſſimulat ⁊ nō punit illicitū:que dr̄ potius permiſſio qͣꝫ cōceſſio: vr̄ licitum:qͣꝫtū ad permittētē: non aūt qͣꝫtuꝫ ad facientē actum illū illicitum Si ergo princeps ꝑmittit ſubditis ſuis mutuare ad vſuram vr̄ ꝙ liceat. Huiꝰrō eſt: qꝛ illud qd̓ expedit multitudini ꝙ ꝑmittatur: ſi prīceps permittat nō peccat: qꝛ bonū multitudinis dꝫ intendere: vt finem re giminis: ſꝫ ꝙaliqui mutuent ad vſurā expedit multitudini: qͣꝛſi ꝓhiberent̉ diſtricte vſure: ml̓te vtilitates multoꝝ impedirent̉ ꝓpter defectuꝫ pecunie mutuate: qꝛ pauci reperiunt̉ qui mutuent ſine lucro: nōergo peccat princeps permittendo. ſi iudicat hicſubditis expedire. hec ille. Et nota ꝙ dicit pe. depal. ꝙ dn̄i qui talliant iudeos vel alios: quos ſciunt nihil hr̄e: niſi de vſuris: tenentur ad reſtituēdum his a quibꝰ extorſerunt vſurarij illas: ſicut⁊ p̓uate perſone. Guil. plus addit. d. ꝙ reges ⁊ pͥncipes qui cū poſſint: nō cōpellūt ſuos ad reſtituēdū vſuras: tenentur ēt ſi nil ꝑuenit ad eos. Frāc.de cabarel. dicit: ꝙ pͥncipes ſeculares pn̄t cogereiudeos ⁊ ad reſtituendū vſuras: extra de vſurispoſt milerabilē. ꝙ ſi negligentes fuerint: ꝓceditiudex eccleſiaſticus iuxta tenore: extra ē. c. qͣꝫto.vbi āt eccleſia habet iuri ditionē temporale pōtēt ſine negligētia pͥncipis ſecularis iudex eccleſiaſticus ꝓcedere cōtra iudeos vel xp̄ianos vl̓ alienigenas vſurarios. ¶ Nota etiaꝫ: ꝙ prīcipes vl̓comites non poſſunt conducere vel tenere iudeos vel xp̄ianos vel alienigenas ad exercendumpublicum fenus ſine licentia pape: ⁊ de hoc infradicetur in ti. de excōi.¶ De feudis ⁊ feudatarijs. c. 5.Uia multi dominihn̄t feuda a ſuis ſuperioribꝰ: ⁊ etiaꝫ iyſidāt ſeuda ſuis ſubditis: aliꝗd breuiter de iſta maIteria videndū eſt. Ubi p̄ſciendū eſt: ꝙ ſeudū ē ꝯceſſio rei īmobilis facta ꝓ homagio: extra de ſimo. ex diligenti. Et aliud ē paternū: quod .ſ. a patre vel quocūqꝫ de ſuperioribus eſt acquiſitū: aliud mr̄nuꝫ .ſ. qd̓ ꝓ femina eſt acꝗſitū. Itē feudoꝝaliud ē ꝯditionale .ſ. qd̓ dat̉ ad certū feruitiū ſeuꝯditionē: aliud nō ꝯditiōale. Itē quoddā ē perpetuū: qd̓ .ſ. tranſit ad he̓des: quoddā nō. Sciēdūēt: ꝙ ſūt q̄dā īcorporalia: que qn̄qꝫ dantur locofeudi: vt guardia vel caſtaldia. Nota ēt ꝙ res immobilis eccleſie nō pōt de nouo dari in feuduꝫ.Nam ⁊ p̄lati hoc iurant: ſꝫ res q̄ pͥus erāt feudales: pn̄t iteꝝ infeudari puta ſi vaſallus ꝓpter aliquam cām perdat feudū: vel moriat̉: poterit p̄latus ꝯcedere filijs eius vel alteri: extra de feu. c. exparte. ¶ Nota. ſcd̓o ẜm hoſt. ꝙ feudū acꝗ̄rit̉ qͣdrupliciter. Uno mō per inueſtiturā: puta cuꝫ aliquis tradit alicui poſſeſſionem rei īmobilis corporaliter vel cum haſta aut baculo aut aliquo