Druckschrift 
3,1 (1480)
Entstehung
Seite
52r
Einzelbild herunterladen
 

Tertius.

diſcordias necnō partialitates nutriuit. nonabſtulit: vt potuit dignū idoneum.Scienduꝫ igitur quodqn̄ dn̄s ſine iuſta extoruet a ſubditis: teneturad reſtitutionē ẜm Rai. Un̄ ſi velit ludere vl̓ vltra vires ad natiuitate exponere: vl̓ ſi ī bello: qd̓ex ꝑte ſua iniuſtū erat cogat̉ ſe redimere: tūc ſiꝗo vl̓ eius officiales a ſubditis exactū eſt: addn̄os ipſos ꝑuenit: tenent̉ reſtituere illis: a ꝗbusexactū eſt: ſi ſciunt̉: alias in pias cās vl̓ vtilitateꝫꝯmunē. Si āt ad eos ꝑuenit: nihilominꝰ officiales ſuos ad reſtitutione compellet. Cōcor. tho. inepl̓a qͣdā ad duciſſam lothorigie. Et noͣ ī aliebus caſibꝰ pōt dn̄s a ſubditis exigere vltra ꝯſuetum vl̓ vltra cōe ſtatuta ẜm Rai. hoſt. Et pͥmoꝗdē defenſiōe terre ſue. Ad hoc .n. tenent oēs ſolū de rebꝰ: ſed ēt corꝑaliter laborare: vt ſicſeipſos ſoluent. 23. q. 3. fortitudo. extra de īmu. eccleſia. ꝑuenit. Itē ſi dn̄s vult ire ī exercitū īdictiab eccl̓ia vl̓ pͥncipe ꝯͣ hereticos vl̓ paganos: necſufficit ad expēſas: pōt a ſubditis exigere moderatū auxiliū. Itē ſi in bello ex parte ſua iuſto fuitcaptꝰ ab hoſtibꝰ: nec ſufficit ſe redimere abſqꝫ graui dāno. Itē ſi ꝟult ire ad pͥncipe obtinendouilegio ꝓtectiōis ſpecialis ſe ſubditis: poteſt ꝯmode expēſas ad facere neceſſarias: ſiqua alia ſimilis emergeat: puta qn̄ maritat filiam: acꝗrit ſibi affines amicos. Aut quandofacit filiū militē: aut accipit qd̓ erat feudū ſuū: vl̓nouū feudū acquirit: vel ad refectionē pontiuꝫviaꝝ: vel quādo ſine culpa depauꝑatꝰ eſt vl̓ obligatus: tamen ſemꝑ moderate: ad grauamen exigat. i0. q. 3. vnio. circa mediū. exͣ de cen. c. apl̓s. §. ꝓhibemꝰ.. 2. q. 5. de forma fidelitatꝭ. ſi impēdāt legato vel alijs maioribꝰ: deinde ꝓpt̓ a ſubditis plus extorqueāt qͣꝫ expēdātenent̉ extorta reſtituere: tātūdē pauperibꝰ eroire. Suꝑior et cui fuerit de q̄rela deportata:ſi ī hoc negligēs fuerit. canonica ſubiaceat vltiōi:exͣ de immu. eccleſiaꝝ. c. qꝛ pleriqꝫ.Queritur vtrum peccet pͥnceps vl̓ dn̄s ꝯcedēdo alicui in terra ſua:mutuet pecuniā ad vſurā? Rn̄dit Io. neapo. ī qd̓libet. x. dr̄ia ē īter ꝯceſſionē: quā de licitoſit licitum: vt ſi papa ꝯcederet alicui ln̄iam:mederet carnes ī. xl. ex aliqͣ rōnabili: vl̓ vt ꝯͣheret ī gradu ꝓhibito: ꝑmiſſionē quā tolerat̉ſeu diſſimulat punit: qd̓ alias puniret̉ ſiꝑmitteret̉. Princeps igit̉ ſi ꝯcedit talē ln̄iam primo peccat. Et hoc ꝓbat̉ duplici rōne. V Prma qꝛ qd̓ eſt ꝓhibitū ſuperiorē lege eiꝰ: poteſt ꝯcēdi īferiorē legē eiꝰ licite: ſi ꝯcedit defacto peccat: ſꝫ mutuare ad vſurā ē ꝓhibitū a deo legem eius ergo ⁊c̄. ē: qꝛ qd̓ ē iniuſtūde ſui natura: pōt fieri iuſtū vel licitū princpem vel legē eius: qꝛ ius poſitiuum eſt ꝯͣriūiuri naturali: ſed determīatio eius: ſꝫ mutuare ad

vſurā eſt iniuſtū de ſui natura ⁊c̄. moͣ .ſ.ꝯcedit .i. tolerat ſeu diſſimulat punit illicitū:que dr̄ potius permiſſio qͣꝫ cōceſſio: vr̄ licitum:qͣꝫtū ad permittētē: non aūt qͣꝫtuꝫ ad facientē actum illū illicitum Si ergo princeps ꝑmittit ſubditis ſuis mutuare ad vſuram vr̄ liceat. Huiꝰ eſt: qꝛ illud qd̓ expedit multitudini ꝑmittatur: ſi prīceps permittat peccat: qꝛ bonū multitudinis dꝫ intendere: vt finem re giminis: ſꝫaliqui mutuent ad vſurā expedit multitudini: qͣꝛſi ꝓhiberent̉ diſtricte vſure: ml̓te vtilitates multoꝝ impedirent̉ ꝓpter defectuꝫ pecunie mutuate: qꝛ pauci reperiunt̉ qui mutuent ſine lucro:ergo peccat princeps permittendo. ſi iudicat hicſubditis expedire. hec ille. Et nota dicit pe. depal. dn̄i qui talliant iudeos vel alios: quos ſciunt nihil hr̄e: niſi de vſuris: tenentur ad reſtituēdum his a quibꝰ extorſerunt vſurarij illas: ſicut p̓uate perſone. Guil. plus addit. d. reges pͥncipes qui poſſint: cōpellūt ſuos ad reſtituē vſuras: tenentur ēt ſi nil ꝑuenit ad eos. Frāc.de cabarel. dicit: pͥncipes ſeculares pn̄t cogereiudeos ad reſtituendū vſuras: extra de vſurispoſt milerabilē. ſi negligentes fuerint: ꝓceditiudex eccleſiaſticus iuxta tenore: extra ē. c. qͣꝫto.vbi āt eccleſia habet iuri ditionē temporale pōtēt ſine negligētia pͥncipis ſecularis iudex eccleſiaſticus ꝓcedere cōtra iudeos vel xp̄ianos vl̓ alienigenas vſurarios. Nota etiaꝫ: prīcipes vl̓comites non poſſunt conducere vel tenere iudeos vel xp̄ianos vel alienigenas ad exercendumpublicum fenus ſine licentia pape: de hoc infradicetur in ti. de excōi. De feudis feudatarijs. c. 5.Uia multi dominihn̄t feuda a ſuis ſuperioribꝰ: etiaꝫ iyſidāt ſeuda ſuis ſubditis: aliꝗd breuiter de iſta maIteria videndū eſt. Ubi p̄ſciendū eſt: ſeudū ēceſſio rei īmobilis facta homagio: extra de ſimo. ex diligenti. Et aliud ē paternū: quod .ſ. a patre vel quocūqꝫ de ſuperioribus eſt acquiſitū: aliud mr̄nuꝫ .ſ. qd̓ femina eſt acꝗſitū. Itē feudoꝝaliud ē ꝯditionale .ſ. qd̓ dat̉ ad certū feruitiū ſeuꝯditionē: aliud ꝯditiōale. Itē quoddā ē perpetuū: qd̓ .ſ. tranſit ad he̓des: quoddā. Sciēdūēt: ſūt q̄dā īcorporalia: que qn̄qꝫ dantur locofeudi: vt guardia vel caſtaldia. Nota ēt res immobilis eccleſie pōt de nouo dari in feuduꝫ.Nam p̄lati hoc iurant: ſꝫ res pͥus erāt feudales: pn̄t iteꝝ infeudari puta ſi vaſallus ꝓpter aliquam cām perdat feudū: vel moriat̉: poterit p̄latus ꝯcedere filijs eius vel alteri: extra de feu. c. exparte. Nota. ſcd̓o ẜm hoſt. feudū acꝗ̄rit̉drupliciter. Uno per inueſtiturā: puta cuꝫ aliquis tradit alicui poſſeſſionem rei īmobilis corporaliter vel cum haſta aut baculo aut aliquo