Druckschrift 
3,1 (1480)
Entstehung
Seite
49r
Einzelbild herunterladen
 

Tertius.

detinent: debere auctoritate eccleſie impugnari ml̓tofortiꝰ hereticos ſciſmaticos qͣꝫ paganosſuper quo vide qd̓ notatur in ſūma de here. §.qualiter detinetur... de here. c. excōicamus.Alios autem infideles in pace degentes: etiamillos quos ſeruos tenemus: non per bellum nonper violentiam aliquam: ſed tantū predicationem dicimus conuerti debere: ſi predicatoresnon admittāt eos poſſe compeſci per papam: vtdictum eſt ſupra in glo. inno. ſed vbi xp̄iani ſubdn̄io infideliū habitant: quibus nec reſiſtere pn̄tneceſſe eſt patientiaꝫ habeant: de facto ip̄ordn̄ium recognoſcant: ſic poteſt intelligi dictuꝫapoſtoli: de quo noͣ. cum hoc moderamine determina intellige quicquid ẜm īno. in ſuperioribus eſt notatum. Sed hodie principes xp̄iani inter ſe bella guerras ꝓpria temeritate moueāt: qd̓ vnus iuſte pacifice poſſidet: ab antiquo poſſedit: alius de nouo ꝟiolenter occupet vſurpet: nihilominus a ſuis confeſſoribuseoꝝ peccata: qͣꝫuis notoria palpitantibus diſſimulantibus: ab eiſdē caſtra poſſeſſiones al̓selemoſynas ſcienter recipientibus abſoluantur per conſequens preſcribi nequeunt: vt pꝫ in eoqd̓ legitur notatur ſupra de preſcrip. c. fi. Quisexcuſabit iſta? Reſcio reſpōder̄. Caueāt niſi ſibi conſulant: alioquin timendū eſt: ne chateruatīad infernos īnumerabiles populos ſecū trahāt:40. di. ſi papa. Peniteant ergo qd̓ ſciunt alienum eſſe reſtituant: nec eniꝫ dimittitur peccatūniſi reſtituatur ablatum. 18. q. 5. per totum.. q.6. c. i. Pn̄t tn̄ per veram pn̄iam reparari: de ſumma trini. c. i. §. ſacramentum. hec oīa ibi.Circa dominium autērerum vſum. Noͣ Io. de ripͥ. or. mino. ī quodam ſuo tractatu hoc ponit. Dicit enim:. 3. circa hoc vidēda ſūt. Primum: nullo expedit oīa eſſe cōia pro ſtatu nature lapſe. 7 videndū eſt ꝟnde reꝝ dn̄ia diſtincta ſint.. qūoiſta diuiſio fuit iuſta. Primum ꝓbatur ſic. Illud nullo modo expedit reipublice: per qd̓ terre in ſolitudinē verterentur: per qd̓ via aꝑireturfraudibus malitijs: per qd̓ boni ſꝑ haberenteiꝰ mali melius: qd̓ eēt efficax occaſio nūqͣꝫhabendi pacem: ſed cōitas omnium in repu. iſtainducerꝫ ⁊c̄. maior patꝫ ex termīs: minor ꝓbatur quo ad oēs ſui ꝑtes. Primo quo ad hoc:terre in ſolitudinem verterentur. Si enī agri omnibus eēt cōes: ergo agros colere ſeminareeſſet commune. Sed patenti experimento videmus de oībus nullus curat: niſi modicum vade. Item aūt omnes ſimul colerent ſererent:hoc ſtatim apparet impoſſibile incōueniēſ. autaliqui: cum fructus debeant eſſe cōes: nullusinueniretur qui vellet ſibi appropriare laboreꝫculture cōitate fructuum. Pro eadem minorquo ad ſecund̓ .ſ. per hoc via aperiretur fraudibꝰ malitijs: qꝛ fortiores plus debito bonis

cōibus occuparent: malicioſi ēt aſtuti eſſētoīa coīa: non poſſent puniri: eo dicerēt ſe nonrecipere alienum: ſed tanto indigere: per hoc pꝫꝑs. bonis eēt peius: quia nollent accipere inneceſſaria ſibi: malis eſſet melius: qꝛ ſoluꝫneceſſaria: ſed multa ſuꝑflua aggregarent. Patet. quarta pars .ſ. talis cōitas eēt efficax ococcaſio litigij dupliciter. Primo qꝛ inducerent occaſionaliter maximam inequalitatem: vtpꝫ in p̄cedentibuſ. quia contīgeret frequent̉ eadem rep. eodem equo vel domo ſic de alijs plures vellent ſimul vti: ſic cum ꝗlibet pari iure fungeretur: quia res eēt cōis: vellet quilibet obtinere: ſic litigium eēt briga. Sic igit̉patet: talis cōitas nullo reipuplice expedit. Qui vult de iſta materia ample videre: videat in. 2. politice ariſto. vbi reprobat politiā platōnis: qꝛ ponebat oīa coīa: videant etiam quodlibet. 4. henrici de gandauo.Circa ſecundum vtrerum dn̄ia ſint diſtincta: probo. 3. concluſionesPrima eſt in ſtatu nature lapſe rerum dn̄iaſunt diſtincta iure naturali: iſtam ꝓbo. Impoſſibile eſt naturam ad oppoſita inclinare: ſed in ſtatu īnocētie de iure naturali oīa erant cōia: ergopoſt lapſū: cum eadē ſit. Maior patet minorbatur: qꝛ eodem fuiſſet ꝟſus rerum in ſtatu īnocentie: quo modo plus valuiſſet ad nature ſuſtentationem: pacificam conuerſationemSed ſtatu primo plus valuiſſet cōitas oīum:cum quilibet eēt rectus occuparet de cōibꝰniſi qͣꝫtum īdiguiſſet: ergo ⁊c̄.. idem ꝓbaturper illud decretum: di. 8. c. quo iure. Nam iurenature ſūt omnia coīa omnibus. cōcluſio ēiſta iure diuino non ſunt dn̄ia diſtincta. Iſtaꝓbatur ar. ſuper io. 3. c. di. eadem. Quo iure defendunt hoīes .ſ. villas diuino aut humano. Diuinum ius in diuinis ſcripturis habemus: humanum in legibus regum. Unde quilibet pēſat qd̓poſſidet ē humana voluntate. Naꝫ iure diuinoDn̄i ē terra plenitudo eius. I concluſio reruꝫ dn̄ia ſūt diſtincta iure poſitiuo hūano Iſtapatet per locū a ſufficienti diuiſione: qꝛ ex quo ſt̄diſtincta: non iure naturali nec diuino: ergo iure humano. Prima ꝓbatur illud decretū quoiure di. 8. Iure regum poſſidentur poſſeſſionesEt ibidem: tolle iura imperatorum: quis dicerꝫhec villa mea.Tertio videndum quoiſta diuiſio fieri potuit aliqͣ lege poſitiua. Circaqd̓ ſciendū: lex ad hoc: vt ſit iuſta reꝗrit in legiſlatorē prudētiā auctoritatē. Prudentiā: ad. vt lex bn̄ ferat̉. Auctoritatem: ad vt liget.Lex .n. dr̄ a ligādo. Snīa āt cuiuſcūqꝫ prudētꝭ ſiue ſtatutū ligat aliquē: ſuꝑ quā nullā hꝫ auctoritatem. Qūo āt ī legiſlatore prudētia poſſitſail pꝫ: Sꝫ quō poſſit auct̄em ligādi ſuper alios