Titulus.

ad fidē. 45. di. de iudeis. 33. q. 5. ad fideꝫ. Poteſttamē papa mandare infidelibus: ꝙ in terris ſuisſue iuriſdictionis euangelij predicatores admittāt. Nā cū oīs creatura rōnabilis facta ſit ad deum laudandū: iuxta illud p̄s. Laudate dn̄m oēsgen̄. ⁊ iterum. Oīs ſp̄s laudet dn̄m. Certum ē: ꝙſi pagani predicatores ꝓhibeāt p̄dicare: peccāt.⁊ ideo a papa ſunt puniendi: vt ſupra noͣ. In ominibus at predictis caſibus ⁊ in oībus alijs ī qubus pape lꝫ aliquid mandare infidelibus ⁊ compellere ſiue punire ſi non obediant: papa ſolus ⁊nullꝰ aliꝰ: niſi de iure ſuo cōtenderet: bellū eis indicere ⁊ ꝯtra ipſos ſeculare brachium inuocareSed contra: quia ſicut dicit apl̓s i. ad cor̄. 5. c.Nihil ad nos d̓ hiſ qui foris ſūt. 2. q. i. multi. Soverū eſt excōicādo vel ad fidē preciſe cōpellēdocum ſola gratia dei vocādi ſunt. xlv di. d̓ iudeisAlias aūt ſi nos vel noſtros ꝑturbent ſeu inquietent ſeu bona noſtra occupent: ml̓tum ad nos:qd̓ dic vt legitur ⁊ notur de diuor. c. gaudemus§. i. ⁊ in premiſſis gradibus. Sed dices: ex quolꝫ nobis repetere terram ſanctā ⁊ alias regionesquas imperatores olī acquiſiuerunt ⁊ ſibi ſubiugauerunt: ꝓ eo ꝙ īꝑatores ſemel in eis dn̄ati ſūtquare non lꝫ eo modo infidelibus repetere totāitaſiam ⁊ hiſpaniā: in quibꝰ olim dn̄ium habuerūt? ℟º ꝙ dn̄i haꝝ terraꝝ cū populis ſuis cōuerſiſunt: fatemur tamē ꝙ ſi populus alicuius magnipͥncipis infidelis conuerteretur. ſed dn̄s ī īfidelitate ſua permaneret: bene poſſet papa ſuper fideles iuriſdictionē ⁊ dn̄ium relinquere dn̄o īfideliar. i. ad thi. 6. ī prin. Sed ſi xp̄ianos grauaret īiuſte poſſet ipſum cōpeſcere: vt dictū eſt: ſed ꝓpterpericulum fidei: vel ēt eorūdem fidelium poſſitcogi dn̄s ad recipiendū preciū vel cōmutationējͣ. de iudeis. c. fi. Nam ſepe quis amittit res ſuasſine culpa ſua: lꝫ nō fine cā: puta fauore libertatisC. ꝓ qui. ca. ſer. accipi. liber. l. i. ⁊ ꝑ totum. ⁊ multo fortius fauore fidei ⁊ religionis: qꝛ ſūma ē rōque ꝓ ipſa facit. ff. de relig. ſunt perſone. Diximꝰꝙ infideles tenētur predicatores fidei admittere: nūquid ergo ⁊ eodem mō xp̄iani tenētur recipere p̄dicatores machometi? vtiqꝫ nūqͣꝫ eo mōimmo nec vllo mō: cum .n. ipſi in erore ⁊ inuio: ⁊nos in veritate ⁊ in via: neſſe eſt: qd̓ ad impariaiudicemur. ar. in eo qd̓ legitur ⁊ noͣtur de diuor.c. qͣꝫto. §. ſi eniꝫ alter. Sed qures. quō pōt eccl̓iaromana et alie ēt alij xp̄iani licite tenere ea quetenent ī occidente ⁊ alibi: cum īꝑatores romaniibi omnia cum armis ꝑ violentiam occupauerūtEt iſta ꝯſtat: ꝙ mala fide tenuerunt: in qua et hiqui tenent videntur ſucceſſiſſe. Rn̄deo: neſcimꝰvtrum hoc iuſte occupauerūt ⁊ ī dubio ſupponedebemus: ꝙ vſi fuerunt iure ſuo: recuperādo qd̓prius per violentiam amiſerant. vel forte permatrimonia vel dōatiōes vl̓ alios ꝯtractꝰ licitosad eos legitime peruenerūt: lꝫ poſtea ī eis ml̓tosrebelles inuenerint: ⁊ habuerunt quos vincerātEt probatur hoc. C. de rei ve. l. fi. ⁊ d̓ peti. here.

l. cogi ⁊ de offi p̄to. afri. l. i. ⁊. ij. ⁊ ī eo qd̓ legit̉. jͣ. decele. miſ. c. cum marthe. §. i. ꝟ. fi. De eccleſia autēconſtat: ꝙ ea que tenent iuſte poſſident: qꝛ nonconſtat quis ante occupatione dn̄o fuerit. Incaſu p̄lato eccleſie ⁊ potiſſime pape facienda eſtreſtitutio: tanqͣꝫ xp̄i vicario. Unde ⁊ eccleſie q̄ꝓ papa poſſident: iuſte poſſident: ar. ff. de accpoſ. l. iuſte poſſidet. ⁊ in eo quod legitur: ⁊ noͣ. jͣ.de vſuris. c. cū tu. §. i. ꝟ. vel his non ſuꝑſtitibus ⁊sͣ. de preſcrip. c. ad audientiam. §. i. ⁊. c. i. ſequerTalia enī ſt̓ pauꝑibus erogāda: vt ibi dr̄: ⁊ ququid habēt clerici pauꝑum eſt. 16. q. i. qm̄ ꝗcquidUnde ⁊ pape ⁊ eccleſie bona que hn̄t ⁊ tenent n̄tāqͣꝫ ꝓpria: ſed tanqͣꝫ cōia poſſidēt: ſupra de p̄bē.rō vt in oībus hōibus neceſſitatem habentibꝰſubueniant. Bona āt hereticoꝝ ⁊ ſciſmaticorauctoritatē conſtitutionū pͥncipum hoc conceotiuꝫ recuꝑantur. 8. di. quo iure. 23. q. 7. ⁊ per toẜm inno. cuiuſ eſt hec tota glo. vel quaſi. hoſti. tn̄videtur: ꝙ in aduentu xp̄i oīs honor ⁊ oīs pricipatus ⁊ oē dn̄ium ⁊ iuriſdictio de iure ⁊ exiuſta: ⁊ per illum ꝙ ſupremā manum het: nec errare poteſt: omni infideli ſubtracta fuerit ⁊ ad fideles trāſlata. ꝙ hec iuſta cā fuerit: ꝓbatur eccl̓i.io. Regnum a gente in gente trāſfertur propteriniuſticias ⁊ iniurie contumelias: ⁊ diuerſos dolos. Ꝙ hoc factum fuerit: probatur de cōſti. trāſlato. In hoc in perſonam xp̄i dei viui filij: qꝛſolam ſacerdos fuit: ſed ⁊ rex. luc. i. Ecce concipees ⁊ paries ⁊c̄. vſqꝫ ⁊ regni eius nō erit finis. Un̄⁊ ipſe dicit mat. z1. Auferetur a vobis regnum ⁊dabitur genti facienti fructus eius. Hiꝰ autemⁱ regni ⁊ ſacerdotij principatum perpetuū cōmiſit ſilius dei petro ⁊ ſucceſſoribus eius: vt patet ī eoqd̓ legitur ⁊ noͣtur extra de homi. c. pro humāi.⁊ qui fi. ſint legit. per venerabilem. §. rōnibus. ꝑtotum. ⁊ maxime. ꝟ. fi. Unde cōſtanter aſſerimꝰꝙ de iure infideles debent ſubijci fidelibus: nonecōuerſo: vt pꝫ per id qd̓ noͣtur de iudeis. c. i. ⁊. c.multorum. ⁊. c. ⁊ ſi iudeos. §. inhibemus. Conceditur tamen ꝙ infideles: qui dn̄ium eccleſie recognoſcunt: ſūt ab eccleſia tolerandi: qꝛ nec ad fidē preciſe cogendi ſūt: vt ſupra dictū eſt. Talesenī poſſunt habere poſſeſſiones ⁊ colonos xp̄ianos ⁊ etiaꝫ iuriſdictione ⁊ ex tolerantia eccleſieEt ſi his contenti nō ſunt vel abutuntur ſibi imputent: qꝛ prinilegiuꝫ meretur amittere ⁊c̄per quo vide qd̓ legitur de iudeis. c. multotalibus .ſ. ab eccleſia toleratis dicimus locū hēreillud apoſtoli petri. i. c. 2. Serui obedite in oī tīore dominis: non tantum bonis ⁊ modeſtis: ſed ētdiſcolis: ⁊. jͣ. ad thi. 6. in prin. Quicūqꝫ ſunt ſub ingo ſerui: dn̄os ſuos omni honore dignoſ arbitrtur: ⁊c̄. ⁊ omnes conſimiles auctoritates. alios ātinfideles: qui nec poteſtateꝫ eccleſie romane: necdominium recognoſcunt: nec obediūt indignosregno principatu iuriſdictione ⁊ omni dominioiudicamus: ⁊ illos qui terram ſanctam vel aliaspartes xp̄iani ac ꝗſiuerūt occupāt vel occupata